દીલા

દીલા
ચમકપુર નામનું એક રાજ્ય હતું. સવાર પડતાં જ ત્યાંની વાદીઓ ઝળહળતી લાગતી—જાણે સૂરજ પણ અહીં થોડો વધારે ખુશીથી ઊગતો હોય. એ રાજ્યમાં રહેતી નાની રાજકુમારી દીંલા બધાથી અલગ હતી. તે બહુ બોલતી નહીં, પણ બહુ ધ્યાનથી બધું જોતી. લોકો હસતાં હસતાં એને “હત્યારી રાજકુમારી” કહેતા.
ચમકપુરમાં કોઈપણ રહસ્ય ઊભું થાય, દીલાને મળતાં જ એ રહસ્ય જાણે પોતે જ થાકી જાય અને ઉકલી જાય.
એક દિવસ અચાનક મોટી ગડબડ થઈ ગઈ. ગામના મંદિરમાંથી ઘંટડી ગાયબ થઈ ગઈ, શાળામાંથી બાળકોની રંગીન છત્રીઓ મળતી નહોતી, અને રસોડામાંથી લાડુની થાળી ખાલી હતી. લોકો ચીસો પાડતા ફરતા—કોઈ કહે ચોર આવ્યો છે, તો કોઈ કહે જાદુ થઈ ગયું છે. રાજા પણ ચિંતામાં હતા, પરંતુ દીલા હંમેશની જેમ શાંત હતી. તે કોઈને કંઈ કહ્યા વગર ધીમે ધીમે રાજ્યમાં ફરી.
એણે જોયું કે મંદિર પાસે કેળાના છાલ પડેલા હતા. શાળાની પાછળના ઝાડ પર રંગીન ચીંથરાના લીરા લટકતા હતા. બાગમાં જમીન પર લાડુના નાના નાના ટુકડા ચમકતા હતા. દીલાએ સ્મિત કર્યું. એને તરત સમજાઈ ગયું કે આ બધું કોઈ દુષ્ટ માનવીનું કામ નથી.
એટલામાં ઝાડ પાછળથી એક નાનો વાંદરો બહાર આવ્યો. તેની આંખોમાં ડર હતો અને હાથમાં ઘંટડી હતી. ઈલા રાજકુમારીએ તલવાર કાઢી નહીં. એ હસતાં હસતાં તેની પાસે બેસી ગઈ.
“તું ચોર નથી,” દીલાએ કહ્યું, “તું એકલો છે.”
વાંદરો માથું ઝુકાવી બેઠો. કોઈએ ક્યારેય તેને આમ સમજવાનો પ્રયત્ન કર્યો નહોતો. એને રંગો ગમતાં હતા, રમવું ગમતું હતું, અને ઘણી વાર ભૂખ લાગતી હતી. દીલાએ બધું શાંતિથી સાંભળ્યું—બસ એટલું જ કર્યું.
બીજા દિવસે ચમકપુરમાં કંઈક નવું બન્યું. ઝાડોની વચ્ચે એક નાનકડું બાળઉદ્યાન ઊભું થયું. ત્યાં ઘંટડીઓ વાગતી, ઝૂલાં હલતાં, અને બાળકો ખીલખીલાટ કરતાં. વાંદરો હવે ચોરી કરતો નહોતો; તે બાળકો સાથે રમતો હતો.
ગાયબ થયેલી બધી વસ્તુઓ પાછી આવી ગઈ, પણ રાજ્યને મળ્યું એથી પણ વધારે—સમજ અને દયા. લોકો ફરી હસવા લાગ્યા. રાજાએ દીલાને ગળે લગાવી કહ્યું,
“તું સાચે જ હત્યારી છે, તું લોકોના ભયને ઉકેલી નાખે છે.”
અને ચમકપુરમાં ત્યારથી બધા બાળકો જાણતા થયા કે કોઈ પણ રહસ્યને માત્ર તલવારથી નહીં, દિલથી પણ ઉકેલી શકાય છે.