એકાંતનો અરીસો.

એકાંતનો અરીસો.

અમદાવાદની સિવિલ હોસ્પિટલમાં રૂબીન વોર્ડ બોય હતો.
દિવસભર તે દર્દીઓની વચ્ચે જ રહેતો — કોઈ પીડાથી તડફડતું, કોઈના પરિવારજનો આંખોમાં આંસુ લઈને ઊભા રહેતા, તો કોઈ મશીનની બીપ-બીપ વચ્ચે જીવન સાથે સંઘર્ષ કરતું.
હોસ્પિટલમાં ભીડ હતી, અવાજો હતા… છતાં રૂબીનને અંદરથી એક અજાણ્યું એકાંત ઘેરી લેતું.
ખાસ કરીને રાતની ડ્યુટીમાં.
મધરાત પછી વોર્ડમાં એક અજીબ શાંતિ છવાઈ જતી. લાંબા કોરિડોરમાં ટ્યુબલાઈટનો ફિક્કો પ્રકાશ, દિવાલ પર પડતી છાયાઓ અને મશીનોના ધીમા અવાજો… આ બધું ક્યારેક રૂબીનના મનમાં અજાણી ભીતિ ઉભી કરી દેતું.
એક રાત્રે તે ડ્યુટી રજિસ્ટર લખી રહ્યો હતો ત્યારે તેની નજર બેડ નંબર 21 પર ગઈ.
તે બેડ પર પડેલો દર્દી બે દિવસ પહેલા મૃત્યુ પામ્યો હતો.
પણ આજે…
રૂબીનને લાગ્યું કે કોઈ ત્યાં બેઠું છે.
તે ધીમે ધીમે આગળ વધ્યો.
બેડ ખાલી હતો.
“શાયદ મારી કલ્પના હશે…” તેણે મનમાં કહ્યું.
પણ જ્યારે તે પાછો રજિસ્ટર પાસે આવ્યો, ત્યારે તેની આંખો પહોળી થઈ ગઈ.
રજિસ્ટરમાં એક નવી લાઇન લખાઈ હતી.
“બેડ નંબર 21 – હાજર.”
રૂબીનનો ગળો સૂકી ગયો.
તે દિવસ પછી અજીબ ઘટનાઓ થવા લાગી.
ક્યારેક ખાલી બેડ પાસે પડછાયો દેખાતો, ક્યારેક કોઈ અવાજ ધીમેથી તેનું નામ બોલાવતો.
એક રાત્રે તે ICUના કાચ સામે ઊભો રહ્યો.
અંદર ડોક્ટરો કોઈ દર્દી પાસે ઉભા હતા.
મશીન ઝડપથી બીપ કરી રહ્યું હતું.
રૂબીન કાચ પાસે ગયો અને અંદર જોયું.
બેડ પર પડેલો દર્દી…
ચહેરો ઓળખીતો લાગતો હતો.
તે થોડું વધુ નજીક ગયો.
અને અચાનક તેના શરીરમાંથી જાણે લોહી જ ઉતરી ગયું.
એ દર્દી રૂબીન જ હતો.
તે ક્ષણે તેના મનમાં ભૂલી ગયેલી યાદો પાછી આવવા લાગી —
એક ભયાનક રસ્તા અકસ્માત…
એમ્બ્યુલન્સનો કર્કશ અવાજ…
અને પછી લાંબું અંધકાર.
સત્ય હવે ધીમે ધીમે સ્પષ્ટ થવા લાગ્યું.
રૂબીન હકીકતમાં હોસ્પિટલમાં કામ કરતો નહોતો.
તે તો ઘણા સમયથી કોમામાં હતો.
હવે જે હોસ્પિટલ, જે વોર્ડ, જે દર્દીઓ અને જે અવાજો તે જોઈ રહ્યો હતો…
તે બધું બહારની દુનિયા નહોતું.
આ તો તેના પોતાના મગજની અંદર રચાયેલું એક વિશ્વ હતું.
તે પોતે જ દર્દી હતો…
પણ મન એ સત્ય સ્વીકારી શકતું નહોતું.
એટલે મનએ તેને વોર્ડ બોય બનાવી દીધો —
એવો માણસ, જે બીજાના દુખ વચ્ચે રહીને પોતાનું દુખ ભૂલી જાય.
રૂબીન ICUના કાચ સામે ઊભો રહ્યો.
કાચમાં બે દુનિયા દેખાતી હતી —
એક બહારની…
અને એક તેના મનની.
અચાનક અંદર ડોક્ટર બોલ્યા:
“પેશન્ટના બ્રેન સિગ્નલ્સ વધી રહ્યા છે… કદાચ તે જાગી શકે.”
તે જ ક્ષણે રૂબીનને લાગ્યું કે આખું વોર્ડ ધીમે ધીમે ધૂંધળું થઈ રહ્યું છે.
બેડો, કોરિડોર, દર્દીઓ… બધું ઓગળવા લાગ્યું.
અને ત્યારે તેને સમજાયું —
એકાંત ખાલી જગ્યા નથી.
એકાંત તો અરીસો છે.
એ અરીસામાં માણસ બીજાને નથી જોતો…
પોતાના મનનો સાચો ચહેરો જોઈ લે છે.
ICUમાં મશીનનો અવાજ તેજ થયો.
રૂબીનની આંગળી હળવી હલાઈ.
ડોક્ટરે ધીમેથી કહ્યું —
“તે પાછો આવી રહ્યો છે.”
અને 
હોસ્પિટલની મેટ્રન બીના ત્યાં આવી.
તેણે જોયું — ખુરશી પર ઝોકા ખાતો રૂબીન ઊંઘમાં ગરક થઈ ગયો હતો.
“રૂબીન… ઊઠો,” તેણે હળવે ખભા હલાવ્યા.
રૂબીન અચાનક ચમકી ઉઠ્યો.
થોડા ક્ષણ માટે તેને સમજાયું નહીં કે તે ક્યાં છે — વોર્ડમાં, કે કોઈ અજાણી દુનિયામાં.
પણ જ્યારે તેની નજર આસપાસ ફરી, ત્યારે બધું સામાન્ય હતું —
દર્દીઓ, મશીનોની ધીમી બીપ-બીપ, અને હોસ્પિટલનો ઓળખીતો ગંધ.
અને તે ક્ષણે રૂબીનને લાગ્યું —
હોસ્પિટલમાં જે એકાંતનો અરીસો તે જોઈ રહ્યો હતો,
તે હવામાં ઓગળી ગયો હતો…
અને તેની જગ્યાએ માત્ર એક શાંત પ્રકાશ રહી ગયો હતો.