କର୍ମ

ଏଇତ ଜୀବନ ହସର ଲୁହର

     କର୍ମେ ବନ୍ଧା ହେଇଥାଏ 

କର୍ମ ବିନା କେବେ ଜୀବନରେ କିଏ

     ଉନ୍ନତି ବା କରି ଥାଏ ।

ଦୂବ ଠାରୁ ଦାରୁ କୀଟ ଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମ 

     ସର୍ବେ ଥାନ୍ତି କାର୍ଯରତ 

ବିନା କର୍ମେ କେବେ ତିଷ୍ଠି ପାରେ ନାହିଁ 

    ଏଇତ ଜୀବ ଜଗତ ।

ବାଇ ଚଢେଇଟି କି ସୁନ୍ଦର ତାର

    ବସାଟି ତିଆରି କରେ

ଝଡି ବରଷାକୁ ନ ଥାଏ ଖାତର

    କର୍ମେ ଥାଏ ଆନନ୍ଦରେ ।

ପିମ୍ପୁଡିଟି ତାର କର୍ମେ ରତ ରହି

     ଖାଦ୍ୟକୁ କରେ ସଞ୍ଚିତ 

ଆଳସ୍ୟ ହେଇଣ ଏଇତ ମାନବ 

    କଷ୍ଟକୁ ଭୋଗେ ବହୁତ ।

କର୍ମ ନିକଟରେ ସ୍ନେହ ମମତାର

    ମୋହ ମାୟା ତ ନ ଥାଇ

ମହାଭାରତରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଏହା 

    ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଥିଲେ ବୁଝେଇ ।

ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବନେ କର୍ମ ଯୋଗ ସାର

     କର୍ମରେ ରହିଛି କୀର୍ତ୍ତି 

ଏଇ କର୍ମ ଯୋଗୁଁ ଯୁଗ ଯୁଗ ପାଇଁ

     ରହିଥାଏ ଯଶ ଖ୍ୟାତି ।

ସତ୍ୟ, ସଚ୍ଚୋଟ ,ଧର୍ମେ କର୍ମ କର

    ଫଳ ଆଶା ରଖ ନାହିଁ 

ଯେମିତି କର୍ମକୁ ସେମିତି ଫଳ ତ

     ଆପେ ଭାଗ୍ୟେ ମିଳି ଥାଇ ।

ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀଟି ବିଦ୍ୟା କର୍ମେରତ ରହି

     ସଫଳ ଯେ ପାଇଥାଏ

ସେଇ କର୍ମ ପାଇଁ ଦୁନିଆରେ ଦିନେ

     ଭଲ ମଣିଷଟେ ହୁଏ ।

କୋଣସି କର୍ମକୁ ଛୋଟ ଭାବ ନାହିଁ 

     ଦେଖ ତା ମହାନ ଗୁଣ

ମଧୁପଟି ମହୁ ସଂଗ୍ରହ କରଇ

     ଭୋଗ କରେ ତାକୁ ଜନ ।

ବ୍ରାହ୍ମଣର କର୍ମ ବେଦ ପାଠ ଧର୍ମ 

     କ୍ଷତ୍ରିୟର ଯୁଦ୍ଧ ବିଦ୍ୟା 

ବୈଶ୍ୟଙ୍କର କର୍ମ କୃଷି ଗୋ ବାଣିଜ୍ୟ 

     ଶୁଦ୍ର କରେ ତାଙ୍କ ସେବା ।

ପରସ୍ପର କର୍ମ ସହଯୋଗ ବଳେ

      ଚାଲିଛି ଦୁନିଆ ଏଇ

ଜଣଙ୍କ ହାତରେ ସବୁ କର୍ମ କେବେ

     ସମ୍ଭବ ହେଇ ନ ଥାଇ ।

ଉଚ୍ଚ ନୀଳ ଭାବ ମନରୁ ଦୂରେଇ

     ନିଜ କର୍ମେ ରତ ହୁଅ

ସେଇ କର୍ମ ବଳେ ଦୁନିଆରେ ତୁମେ

     ଶୀର୍ଷ ସ୍ଥାନ ଛୁଇଁ ଯାଅ ।

କର୍ମର ଅଭାବେ ନଳ ରାଜା ଦିନେ

     କାଟି ଥିଲେ ଦୂବ ଘାସ

ସେଇ କର୍ମ ପାଇଁ ପ୍ରଭୁ ରାମଚନ୍ଦ୍ର 

    ଯାଇଥିଲେ ବନବାସ ।

ଘରର ଗୃହିଣୀ ନିଜ କର୍ମ ପାଇଁ 

     ସୁନାମ ଦୁର୍ନାମ ପାଏ

ମୁରବୀର କର୍ମ ବଳେ ଯେ ବଂଶର 

     ଅଧଃ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବ ଗତି ହୁଏ ।

ଯିଏ ଯୋଉ କର୍ମ କରିବ ଜୀବନେ

     ସେଇ କର୍ମ ସେ ଭୋଗିବ

ବାମ ହାତ କର୍ମ ଡାହଣ ନେଇନି

    ଅନ୍ୟଥା କିଏ କରିବ ?

ଯାହାକୁ ଯେମିତି ସୁହେଇବ କର୍ମ

     ସେଇ ମାର୍ଗେ ସେ ଚାଲିବ

ସେହି ଅନୁସାରେ ସୁଖ ଦୁଃଖ ସ୍ୱର୍ଗ

     ନର୍କ ପଥ ଖୋଲା ଥିବ ।

ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବ ଯେ

     କର୍ଯ୍ଯେ ସଦା ଥାନ୍ତି ବ୍ରତୀ

ବିନା କର୍ମେ କେବେ ଜୀବନରେ କେହି

    ପାରି ନ ଥାନ୍ତି ଯେ ତିଷ୍ଠି ।

କର୍ମରେ ଯେ ଜ୍ଞାନ କର୍ମରେ ଯେ ଧର୍ମ 

     କର୍ମରେ ପ୍ରାପତ ସବୁ

ବିନା କର୍ମେ କେହି କେବେବି ନିନ୍ଦନି

    କେବେ ନିଜର ଭାଗ୍ୟକୁ ।

ଏମିତି କର୍ମ ଯେ କରିବାନି ଯାହା

    କଳଙ୍କରେ ଲେଖା ହେବ

ଯୋଉ କଳଙ୍କ କି ଜୀବନରେ ଆମ

    ଚିର ଦିନ ରହି ଯିବ ।