ବନ୍ଦୀ

ବନ୍ଦୀର ଜୀବନ 

ମରୁଭୂମି ବାଲି ପରି

ଖୁବ ଉତ୍ତପ୍ତ ଆଉ ନିର୍ଜନ ବି,

ନା ଥାଏ ତ ତା’ର କିଛି ଆଶା,

ନା ପାଇବାର ଆନନ୍ଦ 

ନା ହରାଇବାର ହତାଶା,

ଶିକୁଳି ବନ୍ଧା ତାର ସେଇ

ପାଦ ଯୋଡାକ ଖୋଜେ ତ କେବଳ

ମୁକ୍ତ ଜୀବନର ପରିଭାଷା !

ଘନ ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ 

ମୁକ୍ତିର ଆଲୋକ ପାଇବାକୁ

ସତତ ପ୍ରୟାସ ଭିତରେ

କେବେ ହେବାକୁ ପଡେ 

ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ତ

ପୁଣି କେବେ ସଂସାର ହାଟରେ

ମରୀଚିକା ଭଳି ମନରେ

ଆସେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଯେତେ ଭ୍ରମ !

ନିଃସହାୟ ଲାଗେ ତାକୁ ସବୁ

ସାହା ନାହିଁ କେହି ଯେମିତି 

ଆଖି ଲୁହ ବ୍ୟତିରେକ

କେହି ନୁହନ୍ତି ନିଜର

କଲମରୁ ଝରି ଆସି

କାଳି ଧାରରୁ ସତେ ଯେମିତି 

ଏକାନ୍ତ ଜୀବନର ସହଚର ମାନେ

ଆଉ ଆବେଗରେ ଭରିଦେବାକୁ

ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ କଳରୋଳ !

ବନ୍ଦୀର ବୃତ୍ତାନ୍ତ ନୁହେଁ ଏ

ଖୁବ ଦୁର୍ବିସହ ଏ ଆତ୍ମ ବିଳାପ

ଏ ସବୁରି ଜୀବନର ଆତ୍ମକଥା,

ପରାଧୀନ ମୂର୍ମୁଷୁ ପ୍ରଚ୍ଛଦରେ 

ବହୁ ଦୂରରେ ସ୍ଵାଧୀନତା

ଶୂନ୍ୟ କାରାଗାରେ 

ବନ୍ଦୀ ଜୀବନଟା ଖୁବ୍ ବେସାହାରା

ନଥାଏ ଯାର ମୁକ୍ତିର ଚାବିକାଠି,

ବର୍ଷା ଧାର ଆଉ ଲୁହର ପାର୍ଥକ୍ୟ

କିଏ ବା ବୁଝିବ ଏଠି ??