ଦାୟିତ୍ୱ

ଦିନେ ଗାଁ ମୁଣ୍ଡର ବୁଢା ବରଗଛର ହେଲା ମୃତ୍ୟୁ ,

ନାଁ କେହି କାନ୍ଦିଲେ ନାଁ କେହି ଆଲୋଚନା କଲେ,

ବରଂ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆରମ୍ଭ ହେଲା ନିଜ ଭିତରେ,

ନିଜର ନିଜର ଅଧିକାରପଣିଆ ଦେଖାଇବାକୁ ଜୋରକରି ।

ହେଲେ କୋଉ ସେ ନଟ ମଉସା ଅଛିଯେ,

ପାକୁଆ ପାଟିରେ ବର ବର ହୋଇ ଧାଇଁ ଆସିବ,

ବୁଢା ବୟସରେ ତର ତର ହୋଇ ଆସିଥିବାରୁ ,

ଲଥ କରି ଗଛ ମୂଳରେ ଘଡ଼ିଏ ବସିପଡିବ ।

କିଏ କେତେ କାଠ ନେବ ସେଥି ପାଇଁ ଟଣାଓଟରା ,

କିଏ ଭାର ବାହୁଙ୍ଗିରେ ତ କିଏ ଟ୍ରଲିରେ ବୁହାଇ,

ବେଶ କିଛି ସମୟ କୁସ୍ତି କସରତ ଚାଲିଲା,

ବୁଢା ଗଛଟାର ଶରୀରକୁ ଖିନ ଭିନ କରିବାକୁ ।

ସବୁକିଛି ସରିଗଲା ପରେ ଖାଁ ଖାଁ ଗାଁ ମୁଣ୍ଡ ଛକ,

ସୁମିତ୍ରା ମା ଆସି ଗଡାଇ ଚାଲିଛି ଲୁହର ଧାର,

ସେ ପୂଜୁଥିବା ଗଛଟା ଆଜି ସର୍ଵମୁଁହରେ ସ୍ୱହା ,

ତା ମୂଳର ଠାକୁରଠାକୁରାଣୀ ଆଜି ରାସ୍ତାକଡ଼ରେ ଫୁଙ୍ଗୁଳା ।

ସମସ୍ତେ ଆଜି ନିଜ ନିଜ ଘରରେ ବିଶ୍ରାମରତ ,

ଝାଉଁ ଝାଉଁକା ଖରାର ପ୍ରକୋପ ବଢ଼ିବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ,

ହେଲେ ଅଶ୍ୱସ୍ଥ ଗଛଟା ନୀରବରେ ଏକା ଦଣ୍ଡାୟମାନ,

ନିଜ ସାଥି ଗଛକୁ ଅଦିନରେ ନିଜଠାରୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ।

ନଟ ମଉସା ର ଆତ୍ମାଟା ଉପରେ ଭାରି କାଉଲ ବାଉଲ,

କଣ କରିପାରିବ ସେ ନିଜ ଦାୟିତ୍ୱକୁ ନେଇ,

ତାର ଆଉ କୋଉ କାହାପରେ ଜୋର ଆଛିଯେ,

ସମସ୍ତେ ପରା ନିଜ ହାତରେ ଚାଖଣ୍ଡ ଦାୟିତ୍ୱକୁ ଫୁର କରିବାକୁ ।

ଦାୟିତ୍ୱଟା ଯେବେ ନିଜର କବର ନିଜ ହାତରେ ଦେଇଦିଏ,

ଶବ ବୋହିବା କଥା କିଏ କାହାକୁ ପଚାରେ,

ବିଶ୍ୱାସ ସେବା ଦାନ ପରୋପକାରର ଜୁଇ ଏଠି ନିତି ଜଳେ,

ସେଦିନରୁ ଗାଁ ମୁଣ୍ଡ ଆଜିଯାଏ ଶ୍ରୀହୀନ ଶ୍ରୀହୀନ ଲାଗେ ।।।