ઝરૂખો

ઝરૂખો

ગિરધર પોતાનાં ચશ્માંમાંથી ઝરૂખાના બારણાં બહારના રસ્તાની લય સાથે પરિચિત થઈ ગયો હતો. દુનિયા નિયમિત હતી: શાળાની દોડમાં બાળકો, છાયાઓ પાછળ દોડતા કૂતરા, અને બાટલીઓ ખખડાવતા દુધવાળા. પણ છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી એક અજીબ આકૃતિ એ ઓળખીતી દૃશ્યમાં ખલેલ પેદા કરતી હતી — મિસ ઝુબેદા.  

એ અણઘડ, હમેશા ક-સમયે દેખાતી. હંમેશાં ગિરધર ના ઘરની સામેના લેમ્પપોસ્ટ નીચે ઊભી રહેતી. એનો આકાર સ્પષ્ટ હતો: ઊંચી, રેશમી શાલમાં લપેટાયેલી, જાણે એ શાલમાં છાંયાઓની સિલાઈ હોય.  

શરૂઆતમાં ગિરધરને લાગ્યું કે એ કોઈની રાહ જોઈ રહી છે. પણ કોઈ આવતું નહોતું. એ માત્ર ઊભી રહેતી, માથું ઉપર ઊંચું કરીને, જાણે કોઈ અજાણી ફૂફાટ સાંભળતી હોય.  

ગિરધરને એનું નામ યાદ આવ્યું. ઝુબેદા — એની શાળાની સાથી. એ ત્યારે પણ લેખક હતો, કવિતાઓ લખતો, ખાલી પાનાંઓમાં longing અને કોઈ કુમાળા દિલની હૂંફની પંક્તિઓ. એ ક્યારેય સમજ્યો નહીં કે ઝુબેદા એને પ્રેમ કરતી હતી. એ એની જૂની કવિતાઓ ભેગી કરતી, યાદ રાખતી, અને એને તાવીઝ સમાન ગણી તેની પાસે રાખતી.  

એક દિવસ એણે એકાએક શાળામાં આવવાનું બંધ કરી દીધું. વાતો ફેલાઈ — બીમારી, પાગલપણું, ગુમશુદગી. કોઈને ચોક્કસ ખબર નહોતી. પણ ગિરધરની કવિતાઓ એના અંદર જીવતી રહી. તેનો પ્રેમ ભક્તિમાં બદલાઈ ગયો.  

અને હવે, વર્ષો પછી, એ પાછી આવી હતી.  

એક રાતે લેમ્પપોસ્ટ ઝબક્યું. એ ઝબકાટમાં ગિરધરે એનું ચહેરો જોયું — ફિક્કું, આંખો પહોળી, પણ ડરથી નહીં. ભૂખથી. એ સીધા એની બારણીએ જોઈ રહી હતી.  

ગિરધર જડ થઈ ગયો. ઝરૂખાના બારણા  વચ્ચેનો કાચ અચાનક પાતળો લાગ્યું. એ તેના દીવાન ખંડ માં પાછળ જવાનું ઈચ્છતો હતો, પણ પગ હલતા નહોતા. ઘર અને ઘરની બહાર રસ્તો શાંત નિર્જન હતો, છતાં કોઈ પગરાવનો અવાજ આવ્યો. પગરવ ણા ડગ બહારથી નહીં ગિરધર ના gharni👆🏻અંદરથી.  

ગિરધર સામે,મિસ ઝુબેદા સ્મિત હવે કરતી હતી.  
તે રાત નું પ્રભાત મોડું હતું 
બીજા દિવસે રસ્તો ફરી રાબેતા મુજબ જીવંત થયો. બાળકો દોડ્યા, કૂતરા ભોંકી પડ્યા, દુધવાળાની બાટલીઓ ખખડાઈ.અને તેમ કરતા રાત પડી,પણ લેમ્પપોસ્ટ આજે ખાલી હતો. માત્ર એક હથેળીની છાપ ગિરધર ના ઝરૂખાના બારણાના  કાચ પર દેખાતો હતો.  

એ સાંજ, ગિરધરે પડદાં ખેંચી દીધાં. પણ ફૂરફાટ પવન ની લહેરો અંદર ઘૂસી આવી. એના કાનમાં કોઈની ગુંજ ઉઠી ગઈ. એ શબ્દો નહોતા,જાણે સુકા પાંદડા પથ્થર પર ઘસાતા હોય.  

એણે કાન ઢાંકી દીધાં, પણ અવાજ વધુ નજીક આવ્યો,જાણે એના મગજમાંથી ઊગતો હોય.  

પછી એ ગંધ આવી.વરસાદ માં ભીંજાયેલ જમીન  જાણે તાજી ખોદાયેલ કબર. એ ખાંસી ઉઠ્યો, લથડ્યો, અને જોયું. પડદાં અંદર તરફ ઊપસેલા હતા, જાણે કોઈ સ્ત્રી એની પાછળ ઊભી હોય.  

"ગિરધર..." એનો અવાજ હવે નરમ હતો, હું ઝુબેદા ઓળખી નહીં મને...  

પગરાવ ફરી શરૂ થયો, પરંતુ આ વખતે ગિરધર ના બેડ રૂમના અરીસામાંથી.  

એ અવાજ તરફ વળ્યો. ધબકતા હૃદયે  જોયું. એના પ્રતિબિંબ ની પાછળ ઝુબેદાનું પ્રતિબિંબ પણ હતું, તે ઊભી હતી.તેની શાલમાં આભલા ભરેલા, આંખોમાં ભૂખ. એના હાથમાં એની જૂની કવિતા હતી. લખાણ ની શાઈ ફિક્કી, પણ શબ્દો જીવંત.  

ગિરધરના હોઠ ધ્રૂજ્યા. અને જાણે પોતે કોઈના સંમોહન ની અસરમાં  બોલી ઉઠ્યો:  

`
મૌન હતો, પણ તારી આંખો બોલાવે છે,  
જ્યારે પ્રકાશ હોવો જોઈએ ત્યારે પડછાયો  છે.  
પ્રેમ જો ભૂત હોય, તો ઓણ કબૂલ,  
હૃદયમાં સદાય, તારા ગમ બંધાયેલ છે .  
`  

રૂમ શાંત થઈ ગયો. વહી
ગિરધર ની જુબાન બંધ. કબ્રસ્તાન ની ભીની જમીનની ગંધ ઓસરી ચુકી હતી.  

ઝુબેદાની આંખો બંધ થઈ. એની ભૂખ ઓગળી ગઈ. ઓર્ચિડ ના ફૂલ આપી એણે એક તૃપ્તિ નું સ્મિત કર્યું.  

અને પછી, એ અરીસામાંથી અદૃશ્ય થઈ ગઈ.  

માત્ર કવિતા રહી, જે એણે ગાઈ જરૂર હતી, પણ તેણે લખી નહોતી ગિરધરના હૃદયમાં, એક એવો પ્રેમ ઉમટ્યો, કે જે એ ક્યારેય સમજ્યો નહતો. ઝરૂખા ની બહાર અને અંદર, હવે મૌનનું સામ્રાજ્ય હતું .  


---