मुस्कुराने की वजह तुम हो - भाग ७

जिविशा रात्री जेवण देऊन जात असताना म्हणाली, "आजी, मी निघत आहे?"

जीवांश आपली प्लेट सरळ करत म्हणाला.एक्सक्यूज मी, हे मिसेस कुलकर्णी हुन आजी कधी झाली? जास्त संबंध निर्माण करण्याची गरज नाही?"

जिविशा सपाट स्वरात म्हणाली."जेव्हा दोन लोकं बोलत असतात, तेव्हा मध्येच बोलत असलेल्या काय म्हणतात हे तुम्हाला माहीतच असेल?बरं जाते मी आता?"

जीवांश म्हणाला.'मध्ये बोलणे आवश्यक असेल तर बोलावाच लागेल ना? इथे मी तुला असे एकमेकांत मिसळलेले शांतपणे बघु शकत नाही?”

जिविशा हां, कसं बघणार, जलन जी होत असेल?

जीवांश कठोर स्वरात म्हणाला.का होईल जलन,

आहेस काय तु? हम्म.??"

जिविशा "मी ती आहे जी तुम्हाला महत्त्व नाही देत आणि सर्व वेळ माझ्यावर तुमच्या नाराजगीचा कारण ही बस इतकेच आहे ."

जीवांश कसलाही भाव न ठेवता आरामात जेवताना म्हणाला,

"इतक्या मुली मला महत्त्व देतात की कोणा एकाच्या महत्त्व न दिल्याने मला काही फरक पडत नाही?स्वतःला माझ्या आयुष्यात इतके महत्त्वाचे समजण्याचा आव आणु नको, जास्त इच्छा बाळगणे टाळा?"

जिविशा निघायला पुढे झाली..."

जीवांश म्हणाला, " जाता जाता एक गोष्ट नीट ऐकत जा...!! प्रत्येक गोष्टीला वाकडी उत्तरे द्यायची गरज नाही,"प्रत्येकाकडुन काम घेणे म्हणजे हे नाही की मला मर्यादा कशी ओलांडायची हे माहीत नाही ?"

जिविशा ने थांबुन त्याच्याकडे वळुन पाहिले."

जीवांश नेही नजर वर करून त्याच्याकडे क्षणभर पाहिलं आणि मग त्याची नजर खाण्याकडे वळवली."

जिविशा बाहेर निघुन गेली."

जीवांश जेवण करून उठला आणि खोलीत गेला आणि खिडकीपाशी उभा राहुन विचार करू लागला, समजले नाही ही आज लाजली का होती, काही चुकीचं केल होतं का मी?"

जिविशा रूमवर आल्यावर जियांश खुश होऊन म्हणाला, "मम्मा? बघ मी आज तुझीच वाट पाहत होतो, रोज तर झोप यायची."

जिविशा "माझा बाळ?" असे म्हणत जियांशला आपल्या कडिवर घेऊन ती दिवसभरचे त्याचे संवाद ऐकु लागली."

तन्वी त्या दोघांकडे चुपचाप बघत राहिली."

जिविशा ने काही वेळाने त्याला झोपवले."

तन्वी जेवण आणुन म्हणाली, "कामावर सर्व ठीक आहे."

जिविशा शांतपणे म्हणाली. "हो!"

तन्वी "मग चेहर्‍यावरच्या ग्लोचं काय झालं?"

जिविशा"काही नाही थकलेली आहे यार ? ऑफिस जॉब शोधु का?मला दिवसभर तिथे राहायला आवडत नाही?"

तन्वी"हम्म? काय झालं अचानक..?"

जिविशा काही खास नाही तुला माझी सवय माहित आहे, मी विनोद करायला आणि लोकांमध्ये मिसळायला वेळ लागत नाही? तिथे सगळेजण माझ्यात मिसळले आहेत, आणि मला वाटतं की नागफणीला यामुळे चिडचिड होत आहे, त्याला असं वाटतं की मी चुकीच्या हेतुने घरच्या लोकांमध्ये जास्त मिसळत आहे?"

तन्वी त्याला वाटत आहे ना ते, मग तुला का फरक पडत आहे? तुला तर माहित आहे की तुझ्या हेतुत काही दोष नाही??"

जिविशा फरक त्याच्या चुकीच्या विचाराने नाही पडत, त्याच्या जागी कोणी असते तर एवढा फरक पडला असता?मला कोणी या दृष्टिकोनातुन पाहत असेल, हे मला सहन होत नाही."

तन्वी चिल यार..?? स्वतःचं तर म्हणते की कोणी काहीही विचार करत असले तरी तु जशी आहेस तशीच राहाशील, तरीही खुप प्रभावित होतेस.लोकांच्या दृष्टिकोनातुन तुझा दृष्टिकोन योग्य आहे ना, मग नरकात जाओ लोकांचा दृष्टिकोन."

जिविशा नरकातच आहे तो नागफणी माझ्यासाठी , पण मी पुर्ण दिवस त्याच्याइथे घालवते, माझ्या मुलापासुन दुर राहते आणि बदल्यात मला संशय मिळत असेल तर मला नाही करायची अशी कुजलेली नोकरी? मी एखाद्या कंपनीत नोकरी केली तर निदान कुणी संशय तरी नाही करणार ना?"

तन्वी " संशय नाही घेणार , पण त्या डोळ्यांचे काय जे तुझ्याकडे टक लावून पाहतील आणि संधी म्हणुन बघतील..?इथे तुझ्याकडुन कधी हा जाणण्याचा प्रयत्न केला नाही , तु कुठुन येतेस, कुठे जातोस? काय करतोस?तुझ्या कामावर खुश आहेत, पगारही वेळेवर मिळतोय? दुसऱ्या नोकरीच्या मागे का व्यस्त आहेस?मुर्ख माणसांनी भरलेले आहे हे जग."

जिविशा ने पापण्या बंद करून स्वतःला शांत केले."

तन्वी तिच्या खांद्यावर हात ठेवत ती म्हणाली, "थोड्याशा गोष्टीवर दुखापत झाली तर काही होणार नाही, सांभाळ स्वतःला?"

जिविशा सांभाळत तर आहे ? मी , धैर्यवान बनुन जगत आहे, परंतु मला माहित आहे की हा फक्त एक भ्रम आहे? मी आजही पुर्वीसारखाच संवेदनशील आहे? मला कमकुवत म्हणायचे नाही पण धाडसी बनण्याच्या प्रक्रियेत मला खुप काही सहन करावे लागते. खरे कधी कधी त्याचे कडवट बोलणे ऐकुन मला त्याला खुप शिव्या द्याव्याशा वाटतात खुप??"मला पत्राशिवाय शिक्षा दिली जात आहे,जिविशा द्वेष आहे पुरुषांचा ; त्याच्या बोलण्याचा आणि अगदी छान असल्याच्या ढोंगाचा सुध्दा?"

तन्वी " ढोंग नाही ये जिवा, सगळेच वाईट नसतात?"

जिविशा"मग मला चांगला माणुस का नाही सापडला?"

तन्वी "या का चा उत्तर नाही आहे, परंतु इतका माहित आहे की योग्य वेळेवरच काहीही मिळतो ?कदाचित वेळ बरोबर नाही?"

जिविशा 'जर ती योग्य वेळ नव्हती तर भविष्यात मी तसे होऊ देणार नाही? नाही देणार कोणालाही केव्हाही संधी?"

तन्वी "संधघ देणं तुझ्या हातात नाही, पावलं पुढे जावेत की न जावेत? पण मन नेहमी अशा नात्याकडे वाटचाल करत असतं जिथे शांतता असते. समाज कदाचित नातं स्वीकारणार नाही, पण मन ते स्वीकारेल."

जिविशा "माझ्याकडे मन उरले नाही, आपल्याला काय हवे आहे, ही गोष्ट समाज नाही पाहत पण समाजाला काय हवे आहे हे आपल्याला का पहावे लागते?"

तन्वी "कारण मत आहे? पण मन या सर्वांच्या पलीकडे आहे, ते फक्त स्वतःचे आराम पाहते."

जिविशा "लोकं फक्त शांतता हिचकावुन घेऊ शकतात, देऊ शकत नाहीत?"

तन्वी का माहीत मिळेल कोणी दिलासा देणारा दिलासा देऊन, " वेडी बनवुन टाकेल जो तुला?"

जिविशा "वेडी, आणि मी...?? हे ह्रदय धडधडायला विसरले आहे, कोणाला बघितल्यावर माझे ह्रदय धडधडतच नाही? काही भावना वाटत नाही? प्रत्येकजण फक्त हलत्या पुतळ्या सारखं दिसत आहे, भावना मला स्पर्श देखील करू शकत नाही, आता मी काही वर्षांपुर्वीच मेली आहे, आता फक्त शरीर धावपळ करत जात आहे."

तन्वी तिच्या पलंगावर पडुन तीच्या पासुन दूर गेली आणि मनातल्या मनात प्रार्थना करू लागली, "नकोस करू असं देवा?हिला हताश होण्यापासुन थांबव ?जीवांश कुलकर्णीचे हृदय हताश कर हिच्यासाठी, धडधडत स्थिरावण्यास भाग पाड? असे काहीतरी कर की ते जवळ असण्याचे कारण शोधु लागतील? हिच्या मनात राहिलेले अश्रु काढून टाका आणि प्रेमाचे ताट वाढा हिला? हिने शपथ घेतली आहे ना प्रेमात न पडण्याची..? पण हवे असेल तर काय अशक्य आहे......??

दुसरीकडे जिविशाने जियांशला आपल्या मिठीत घेतले आणि झोपी गेली."

----------

दुसऱ्या दिवशी ती कामावर गेल्यावर...

सावित्री देवी म्हणाली," कालच त्याच्या बोलण्याचं वाईट वाटल आहे ना?

जिविशा " तुम्ही या गोष्टीत पडु नका मिसेस कुलकर्णी? त्यांच तर ते कायमचं आहे आणि मी पुसेशी आहे त्यांना वाईट वाटवण्यासाठी ?"

सावित्री देवी "हे तर बरोबर बोलत आहेस? त्याला खुप वाईट वाटतं तुझ्या बोलण्याचं ? तोंडाने काही बोलत नाही पण त्याचा चेहरा सांगतो की तो विषाचा घोट पीऊन राहतो."

जिविशा " चांगलं आहे ना ? तुम्हाला एक गुपित गोष्ट सांगते, माझी इच्छा आहे की त्यांनी मला गोष्टी ऐकवाव्यात आपल्या अंगावर लोकांचे टकटक डोळे सहन करण्यापेक्षा चांगले आहे ना त्यांचे कटु शब्द ऐकलेले. आणि मी कोणता सहन करू घेते? मी पण तर ऐकवतेच ना ?जिविशा त्यांना ज्युस देऊन गेली आणि जेवण बनवायला किचनमध्ये आली, तेव्हा प्रमोदच्या जागी किचनमध्ये जीवांशला पाहुन धक्काच बसला, "तुम्ही इथे?"

जीवांश न काही उत्तर देता न तीच्याकडे बघता शांतपणे पोहे बनवत राहिला."

जिविशा ने ही बाजुच्या बर्नरवर आजीसाठी जेवण बनवायला सुरुवात केली?"जीवांश तिथे असल्यामुळे तिचं लक्ष वेधत होत की कुठे काही चुकीच होऊ नये आणि या प्रसंगात उघड्या हातांनी गरम भांडं उचलताना तिचा हात भाजला. उष्णतेमुळे तिच्या हातातुन भांडे बाहेर पडणारच होत की... "

जीवांश ने भांडे पकडुन स्लॅबवर ठेवले आणि म्हणाला, "इतके अन्न वाया गेले असते, आता तर?"

जिविशा त्याच्या चेहऱ्याकडे पाहत राहिली आणि हातावर फुंकर मारत बेसिनकडे सरकली आणि तिचा तळहात टाकीखाली ठेवत म्हणाली, "अनेकदा लोकं जेव्हा प्रगती करतात तेव्हा त्यांच्या अंतर्मनाच्या संवेदना मरतात, माणुसकी नष्ट होते." सांगितलं जातं की लक्ष्मी आली की घमंड सोबत आणते?"बरोबर सांगितले आहे?माझा हात भाजला आहे आणि त्याची पर्वा न करता खाली पडल्याने अन्नाची नासाडी झाली असती अशी चिंता करत आहात. माणुसच अहात की बर्फाचा तुकडा..??"

जीवांश पोहे टेस्ट करताना म्हणाला, "जेव्हा आशा किंवा आकांक्षा तुटतात, ते दृश्य धोकादायक असते, आयुष्य दिशाहीन होते. स्वत:च्या जखमा स्वतःच सहन करता यायला हव्यात."

जिविशा पाण्याच्या टाकीखाली तिचा तळहात धरून होती."

जीवांश ने तीच्या मागुन उजवीकडे हात पुढे करून टाकी बंद केली आणि म्हणाला,"बरं, मला हे जाणुन खुप आश्चर्य वाटलं. की तुला माझ्याकडुन ही अपेक्षा होती की मी तुझ्या जळलेल्या तळहातांची काळजी करीन...??"

जिविशा अस्वस्थ पणे म्हणाली, "कोणती ही अपेक्षा नव्हती पण माणुसकी नावाची पण काही गोष्ट असते?"

जीवांश हं...?? मी कोणाकडे इतका लक्ष देत नाही की माणुसकीच्या बहाण्याने कोणीतरी स्वप्न सजवण्याचा अधिकार हिरावुन घेईल "

जिविशा रागाने म्हणाली, "अरे नरकात गेला तुमचा स्वप्न...?

मी थुंकत ही नाही अशा स्वप्नांवर ? मी तर तुमच्या बद्दल जे विचार करते ते तर फक्त..?? अरे सोडा...??"

जीवांश तीच्या समोर उभं राहुन म्हणाला, "का सोडा...? सांग

काय विचार करतेस मला पाहुन ?"

जिविशा त्याच्या डोळ्यात अगदी सहज बघत म्हणाला की मन भरुन शिव्या द्याव्यात?”

जीवांश मनातल्या मनात म्हणाला, "आणि जर मी म्हटलं इतकीच तीव्र इच्छा माझ्या मनात ही उठत आहे की तु माझ्या प्रेमात पडुन जा मग..??"उत्तराची वाट पाहत जिविशाची नजर स्वतःकडे वळलेली पाहुन तो थेट म्हणाला, "आणि त्या शिव्या कोणत्या आहेत...?"

जिविशा दात किटकिटत फ्लो मध्ये म्हणु लागली.

"साला, कुत्रा, बास्टर्ड...??"

जीवांश तीचे बोलने थांबवत म्हणाला, "एक्सक्युज़ मी....? तुझी मर्यादा ओलांडु नकोस?"

जिविशा "तुम्ही विचारले तर मी म्हणालो, अशी प्रतिक्रिया का देत आहात तुम्ही?कोणती तुम्हाला शिवी देत ​​आहे मी ? फक्त सांगतच तर आहे?"

जीवांश ने पोहे उचलले आणि बाहेर जायला लागला तितक्याच..."

जिविशा ने मागुन अडवलं," मला फक्त इतकं सांगा टाकी बंद करायचा अर्थ काय, तुमच्या टाकीतलं पाणी पण वाया जातंय का?"

जीवांश ने फ्रीज उघडला, स्वत:साठी पाण्याची बाटली काढली आणि बर्फाची वाटी तीच्या समोरच्या स्लॅबवर ठेवली आणि म्हणाला, "तुझ्या नजरेत जर मी बर्फाचा तुकडा आहे, तर सुचवेन की तु ही अशीच होऊन जा, यापेक्षा अधिक मला काही सांगायचे नाही आणि तो किचनच्या बाहेर गेला."

जिविशा "काय वाईट माणुस आहे हा, माझा हात भाजला आणि याच्या चेहऱ्यावर माणुसकी नात्याने सुरकुत्याही पडल्या नाहीत?" ,मग तिने बर्फाकडे बघितले आणि म्हणाली, "अशीच होऊन जाऊ? हं! पृथ्वीवर अशी एकच व्यक्ती पुरेशी आहे, मला असे व्हायचे नाही, पण मला हे वापरावे लागेल."तिने हाताचे तळवे बर्फाने चोळायला सुरुवात केली."

जीवांश टेबलावर पोहे ठेऊन चमच्याने भरून खाऊ लागला.

******

(क्रमशः)