તસ્વીર
તસ્વીર
તસ્વીર
સૅનેટોરિયમની લાંબી ગેલેરીમાં આજે પણ શાંતિ હતી. સફેદ દિવાલો, દવાઓની ગંધ અને બારીઓમાંથી આવતો ઠંડો પવન...
મારિયા પથારી પર આંખો બંધ કરીને પડી હતી. તેના શ્વાસ હવે પહેલાં જેવા સરળ નહોતા. દરેક શ્વાસ જાણે શરીર પાસેથી થોડી વધુ તાકાત લઈ જતો.
ડૉક્ટરે બે દિવસ પહેલાં પરિવારને કહી દીધું હતું—
“હવે દવાઓ કરતાં સમય વધુ મહત્વનો છે.”
પરંતુ મારિયા માટે સમય હજી પૂરો થયો નહોતો.
કારણ કે રવિવાર આવવાનો હતો.
અને રવિવારે એનથોની આવતો.
છેલ્લાં આઠ મહિનાથી એક પણ રવિવાર એવો ગયો નહોતો જ્યારે એનથોની સૅનેટોરિયમમાં ન આવ્યો હોય. સવારે દસ વાગ્યે તે ગેટ પાસે દેખાતો—હાથમાં ફૂલો, ક્યારેક સફરજન કે મારિયાને ગમતી ચોકલેટ સાથે.
અને હંમેશાં એક જ પ્રશ્ન પૂછતો—
“આજે કેવી છે મારી મારિયા?”
નર્સ એલિસને ખબર હતી કે એનથોની સાચો જવાબ સાંભળવા તૈયાર નહોતો.
મારિયા દર રવિવારે બપોરે ઊંઘી જતી. એનથોની જતાં પહેલાં એલિસ કહેતી,
“તે સૂઈ ગઈ છે.”
એનથોની હસીને જવાબ આપતો,
“તો એને જગાડશો નહીં. હું આવ્યો હતો એટલું કહી દેજો.”
પરંતુ તે તરત જ જતો નહોતો. સૅનેટોરિયમની પાછળની બાજુએ આવેલી એક નાની બારી પાસે ઊભો રહેતો. એ બારી મારિયાની પથારીની સામે હતી.
મારિયા ઊંઘમાંથી આંખ ખોલે ત્યારે ઘણીવાર તેને ત્યાં એનથોની દેખાતો—દૂર ઊભેલો, હાથ હલાવતો. મારિયા પણ હાથ ઊંચો કરતી. બંને વચ્ચે કાચ હતો, પણ પ્રેમ વચ્ચે કોઈ અંતર નહોતું.
---
એ રવિવારે સવારથી જ મારિયા બેચેન હતી.
“એલિસ...”
“હા, મારિયા?”
“આજે કેટલા વાગ્યા?”
“હજી સાડા નવ.”
“એટલું જ?”
એલિસ હસી.
“એટલી ઉતાવળ શેની?”
મારિયાએ બારી તરફ જોયું.
“એ આવશે.”
“હા, આવશે.”
“કદાચ આજે વહેલો આવે.”
“કદાચ.”
મારિયા હળવું સ્મિત કરીને આંખો બંધ કરી.
સાડા દસ વાગ્યે ગેટ બહાર એક ઓળખીતી કાર આવીને ઊભી રહી. એનથોની ઉતર્યો. તેના હાથમાં સફેદ ગુલાબનો નાનો ગુચ્છો હતો.
એલિસે તેને જોયો.
“આજે બહુ વહેલા આવ્યા.”
એનથોનીએ પૂછ્યું,
“તે જાગી છે?”
એલિસે માથું હલાવ્યું.
“હા.”
“મને મળવા દેશો?”
એલિસ થોડી ક્ષણ ચૂપ રહી.
“આજે ડૉક્ટરે મુલાકાત ઓછી રાખવા કહ્યું છે.”
એનથોનીએ ફૂલો તેની તરફ લંબાવ્યા.
“તો આ એને આપી દેજો.”
“તમે નહીં મળો?”
એનથોનીએ બારી તરફ જોયું.
“મારી પાસે બીજો રસ્તો છે.”
એલિસને વાત સમજાઈ નહીં. એનથોની બહાર નીકળી ગયો.
---
થોડીવાર પછી મારિયાએ બારી તરફ જોયું.
ત્યાં એનથોની ઊભો હતો.
તે હસતો હતો. મારિયાના ચહેરા પર અજવાળું ફેલાયું. તેણે નબળો હાથ ઊંચો કર્યો અને એનથોનીએ પણ હાથ ઊંચો કર્યો.
મારિયાએ હોઠ હલાવ્યા—
“આવ્યા?”
એનથોનીએ માથું હલાવ્યું.
“હા.”
થોડીવાર પછી મારિયાની આંખો બંધ થઈ ગઈ. તેને લાગ્યું કે એનથોની આજે પણ તેની પાસે છે.
પરંતુ એ બારી મારિયાની બારી નહોતી.
સૅનેટોરિયમના જૂના મકાનમાં સમાન દેખાતી બે બારીઓ હતી. મારિયાની બારી સામેની પથારી થોડા દિવસ પહેલાં જ બદલાઈ હતી. એનથોની જે બારી પાસે ઊભો રહેતો હતો, તે બાજુના ખાલી વોર્ડની બારી હતી.
મારિયા તેને જોઈ શકતી નહતી, પરંતુ એનથોનીને ખબર નહોતી કે તે તેને જોઈ શકતી નથી.
એ બંને મહિનાઓથી ખોટી બારી દ્વારા એકબીજાને પ્રેમ કરતા હતા.
---
સાંજે એનથોની ફરી અંદર આવ્યો. મારિયા ખૂબ નબળી પડી ગઈ હતી.
એલિસે ધીમેથી કહ્યું,
“તમે આજે તેની પાસે જાઓ.”
એનથોની ચોંક્યો.
“ડૉક્ટરે તો—”
“આજે કોઈ નિયમ નથી.”
એનથોની મારિયાના રૂમમાં ગયો. મારિયાની આંખો બંધ હતી. તેણે તેનો હાથ પકડ્યો.
“મારિયા...”
મારિયાની પાંપણો ધીમે ધીમે ઊઘડી. તેના ચહેરા પર સ્મિત આવ્યું.
“તમે... આજે બે વાર આવ્યા?”
એનથોનીના ગળામાં શબ્દ અટકી ગયા.
“હા.”
“મને ખબર હતી.”
“કેવી રીતે?”
મારિયાએ બારી તરફ જોયું.
“તમે હમણાં પણ ત્યાં જ ઊભા હતા.”
એનથોનીએ બારી તરફ જોયું અને ધીમેથી કહ્યું,
“મારિયા... એ બારી પાસે નહતો.”
“શું?”
“તમે જે બારીમાંથી મને રોજ જોતા હતા... એ તમારી બારી પાસે નહતો .”
મારિયા થોડી ક્ષણ ચૂપ રહી. પછી ધીમેથી હસી.
“તો પછી?”
“હું ખોટી બારી પાસે ઊભો રહેતો હતો.”
મારિયાની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા.
“એટલે એનો અર્થ એ કે હું પણ ખોટી બારીમાંથી તને જોતી હતી?”
એનથોનીએ તેનો હાથ પોતાના બંને હાથમાં લઈ લીધો.
“કદાચ.”
મારિયાએ આંખો બંધ કરી.
“પણ એનથોની...”
“હા?”
“બારી ખોટી નહતી...જ ”
થોડી ક્ષણના વિરામ પછી તેણે કહ્યું—
“પણ તું ત્યાં હતોજ .”
એનથોનીની આંખોમાંથી આંસુ વહી નીકળ્યાં.
મારિયાનો હાથ ધીમે ધીમે ઢીલો પડ્યો. બીજી ક્ષણે મોનિટર પરની લીલી રેખા થોડા ક્ષણ કંપી અને પછી સીધી થઈ ગઈ.
એનથોનીએ તેનો હાથ, મારિયાના કપાળે લગાવ્યો.
બહાર રવિવારની સાંજ ઊતરી રહી હતી. બારીમાંથી સૂર્યનો છેલ્લુ કિરણ અંદર આવી રહ્યું હતું .
એનથોની બારી પાસે ગયો અને કાચ પર હાથ મૂક્યો.
“મારિયા...”
કોઈ જવાબ ન આવ્યો.
પરંતુ એ દિવસે પહેલી વાર તેને સમજાયું—
કેટલીક બારીઓ ભલે ખોટી હોય છે,
પણ એ બારીઓમાંથી દેખાતા માણસો ખોટા નથી હોતા.
કેટલાક પ્રેમને મળવા માટે સાચી કે ખોટી કોઈ બારીની જરૂર પડતી નથી.
માત્ર સાચા માણસના દિલની જરૂર પડે છે.
એનથોનીએ ખિસ્સાના પાકીટ માંથી મારિયાનો નાનો, જૂનો ફોટો કાઢ્યો. તેમાં તેનું સ્મિત હજી પણ જીવતું હતું. તેણે ફોટો બારીના કાચ પર મૂકી દીધો.
પછી કોટની અંદરથી મારિયાની મોટી આદમ કદ તસ્વીર કાઢીને બારી ના કાચ પર ચોંટાડી દીઘી , જેથી રાસ્તા ઉપર બહારથી જોનારને લાગે કે મારિયા હજી પણ ત્યાં ઊભી છે.
એનથોની થોડા પગલાં પાછળ હટ્યો.
હવે બારીની સામે મારિયા હતી.
પહેલી વાર તેને લાગ્યું કે તે તેને જોઈ રહી છે.
તે ધીમેથી બોલ્યો—
“મારીયા હવે દર રવિવારે હું તને અહીં જ જોઈશ.”
બહાર સૂર્યનો છેલ્લુ કિરણ ફોટા પર પડી રહ્યું હતું . મારિયાનું સ્મિત તે પ્રકાશમાં ઝળહળી ઊઠ્યું.
ખોટી બારી હવે ખાલી નહોતી.
તેમાં મારિયા હતી.
અને એનથોની માટે, એટલું જ પૂરતું હતું.
કલ્પેશ પટેલ © 2026

