Best summer trip for children is with a good book! Click & use coupon code SUMM100 for Rs.100 off on StoryMirror children books.
Best summer trip for children is with a good book! Click & use coupon code SUMM100 for Rs.100 off on StoryMirror children books.

BIMALENDU PADHI

Abstract Classics


2  

BIMALENDU PADHI

Abstract Classics


ସାଂଖ୍ୟ ଦର୍ଶନ ଏକ ବିହଙ୍ଗାବଲୋକନ

ସାଂଖ୍ୟ ଦର୍ଶନ ଏକ ବିହଙ୍ଗାବଲୋକନ

2 mins 307 2 mins 307


 ମହର୍ଷିକପିଳ ସାଂଖ୍ୟ ଦର୍ଶନର ଲେଖକ ଅଟନ୍ତି। ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଛଅଟି ଅଧ୍ୟାୟ ଅଛି। ଯେଉଁଥିରେ ସୂତ୍ରର ସଂଖ୍ୟା ୪୫୧ଏବଂ ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇଥିବା ଶ୍ଲୋକକୁ ମିଶି ୫୨୭ ଟି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ | ଏହି ଦର୍ଶନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ବରୂପକୁ ଦେଖାଇବା |  

ପ୍ରାୟ ଗଣନାର୍ଥକ ସଂଖ୍ୟା ରୁ ସାଂଖ୍ୟ ଶବ୍ଦର ନାମ ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ୟୁତ୍ପତିର ବିବେଚନା କରାଯାଏ | କିନ୍ତୁ ଏହାର ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ବିବେକଜ୍ଞାନ | ସାଂଖ୍ୟ ଶବ୍ଦ ସମ୍ ପୂର୍ବକ 'କ୍ଷଚିଙଃ ସବ୍ୟାଞ୍' ଧାତୁ ରେ ଗଠିତ, ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ‘ସମ୍ୟାକ୍ ସ୍ୟାନମ୍’ ଅର୍ଥାତ୍ ସମ୍ୟକ୍ ବିଚାର।ଏହାକୁ ବିବେକ ବୁଦ୍ଧି ବୋଲି କୁହାଯାଏ | ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ବିବେକ ଦ୍ବାରା ଯେତେବେଳେ ଜ୍ଞାନ ଗ୍ରହଣ କରେ ଯେ ପୁରଷ (ଆତ୍ମା ​​ଓ ପରମାତ୍ମା) ପ୍ରକୃତିଠାରୁ ଭିନ୍ନ ସେତେବେଳେ ସେ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ |


 'ଇଶ୍ୱରାସିଦ୍ଧୈ' ଆଦି ସୂତ୍ର କୁ୍ ଦେଖି କିଛି ଲୋକ ମହର୍ଷି କପିଳଙ୍କୁ ନାସ୍ତିକ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି | କିନ୍ତୁ ଏହି ସୂତ୍ରରେ ତ ସେ ଜଗତରର କାରଣ ର ଉପାଦାନଭୂତ କାରଣକୁ ଅସିଦ୍ଧ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। 'ସହି ସର୍ବବିତ୍ କର୍ତ୍ତା' ଇତ୍ୟାଦି ସୂତ୍ରଗୁଡିକ ମହର୍ଷି କପିଳଙ୍କୁ ପରମ ଆସ୍ତିକ ରୂପେ ପ୍ରତିପାଦନ କରୁଛି |

 ସାଂଖ୍ୟ ବିଜ୍ଞାନରେ ଚାରୋଟି ପ୍ରକାରର ଉପାଦାନ ଅଛି - ୧ -ପ୍ରକୃତି, ୨- ପ୍ରକୃତି - ବିକୃତି ଉଭୟାତ୍ମକ ୩ - କେବଳ ବିକୃତି ୪- ଅନୁଭୟାତ୍ମକ ଅର୍ଥାତ୍ ଉଭୟ ପ୍ରକୃତି ଓ ବିକୃତି ଠାରୁ ଭିନ୍ନ |

 ସାଂଖ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଉପାଦାନ ପଚିଶଟି - ପ୍ରକୃତି, ମହତତ୍ତ୍ବ , ଅହଂକାର, ପଞ୍ଚତନ୍ ମାତ୍ର, ଏକାଦଶ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ପଞ୍ଚ ମହାଭୁତ ଓ ପୁରଷ(ଆତ୍ମା) |

ସାଂଖ୍ୟ ର ମୂଳ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ହେଉଛି - 'ସତ୍ୟକାର୍ଯ୍ୟବାଦ' ଅର୍ଥାତ୍ ଏହି ଦୁନିଆରେ ଯାହା କିଛି ଅଛି ତାହା ସବୁବେଳେ ରହିବ ଏବଂ ଯାହା ନାହିଁ ତାହା କେବେ ନାହିଁ | ଏହାର ଦୁଇଟି ରୂପ ଅଛି - ପରିଣାମ ବାଦ ଏବଂ ବିବର୍ତ୍ତ ବାଦ | 

 ସତ୍ବ,ରଜ ଓ ତମ- ଏହି ତିନୋଟିର ସାମ୍ୟାବସ୍ଥା ର ନା‍ମ ପ୍ରକୃତି | ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ପୁରୁଷ(ଆତ୍ମା) ର ମିଶ୍ରଣ ରେ ସୃଷ୍ଟି ନିର୍ମାଣ ହୋଇଛି |

 ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷର ମିଶ୍ରଣ ହେଉଛି ଅନ୍ଧ ଏବଂ ଛୋଟା ର ମିଶ୍ରଣ ସଦୃଶ | ସେମାନେ ଉଭୟେ ମିଶି ରାସ୍ତା ସ୍ଥିର କରନ୍ତି | ପ୍ରକୃତି ହେଉଛି ଭୋଗ୍ୟା ଏବଂ ପୁରୁଷ(ଆତ୍ମା) ଭୋକ୍ତା ଅଟେ | ପରସ୍ପରକୁ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଏହି ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷ ଦ୍ବାରା ସୃଷ୍ଟି ପ୍ରକ୍ରିୟାର କ୍ରମ ପରିଚାଳିତ ହେଉଥାଏ।


ସାଂଖ୍ୟ ମତରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ,ଆଧିଭୌତିକ ଓ ଆଧିଦୈବିକ ଏହି ତିନି ପ୍ରକାର ଦୁଃଖରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ନିବୃତ୍ତ ହୋଇଯିବା ହିଁ ମୁକ୍ତି ଅଟେ | ଏହି ମୁକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଅଟେ।ତାହା ହେଉଛି ଜୀବନ୍ମୁକ୍ତି ଓ ବିଦେହମୁକ୍ତି। ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ସାଧନ ଗୁଡିକ :- ୧ - ପ୍ରକୃତି ର ଯଥାର୍ଥ ବୋଧ; 

୨:-  ଧ୍ୟାନ - ଧ୍ୟାନ କେବଳ ସେତେବେଳେ ସମ୍ଭବ ଯେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟ ରାଗ (ବିଷୟ ପ୍ରତି ଅନୁରାଗ) ରହିତ ହୋଇଯାଏ। 

୩- ନିଷ୍କାମ ଭାବରେ ନିଜର ଆଶ୍ରମ ବିହିତ କର୍ମ ପାଳନ କରାଯାଏ;

୪ - ବିଷୟ ଭୋଗ ରୁ ନିବୃତ୍ତ ପାଇଁ ଅଭ୍ୟାସ ତଥା ବୈରାଗ୍ୟ ।


Rate this content
Log in

More oriya story from BIMALENDU PADHI

Similar oriya story from Abstract