બાંહો કી દરમિયા.

બાંહો કી દરમિયા.

આલ્પ્સની બર્ફીલી પર્વતમાળાઓ પર સાંજ ધીમે ધીમે ઊતરી રહી હતી.

પશ્ચિમ છેડે આકાશમાં,સૂરજની છેલ્લી કિરણો બરફથી ઢંકાયેલા શિખરો પર સોનેરી આભા પાથરી રહી હતી. દૂરથી જોતા એવું લાગતું હતું, જાણે સફેદ પહાડોએ સૂર્યાસ્તનો કોઈ ગુપ્ત સંદેશ પોતાના હૃદયમાં સાચવી લીધો હોય.

પર્વતીય રિસોર્ટની સ્કીઈંગ લિફ્ટ બંધ થવાનો સમય થઈ ગયો હતો. હવામાં ઠંડી વધતી જતી હતી અને દૂરના વૃક્ષો પર બરફના સફેદ ફૂલો ખીલી ઊઠ્યા હતા.

રિક છેલ્લી કેબિનની તૈયારીમાં વ્યસ્ત હતો.

રોપવેનો ઓપરેટર હોવાને કારણે આ પહાડો તેના માટે માત્ર રોજગારનું સ્થળ નહોતા. આ એકાંત શિખરો, ઊંડી ખીણો અને આકાશને અડતાં તારાઓ તેની રોજિંદી જિંદગીના સાથી બની ગયા હતા.

તે બરફથી ઠંડા પડી ગયેલા કંટ્રોલ પેનલ પર છેલ્લી નજર ફેરવી રહ્યો હતો ત્યાં જ દૂરથી કોઈ દોડતું આવ્યું.

રિક!;

હાંફતો અવાજ સાંભળીને તેણે પાછળ જોયું.

લુસી.

તેના વાળ પર બરફના નાનકડા કણો ચોંટેલા હતા અને શ્વાસ ઠંડી હવામાં ધુમાડા જેવા દેખાતા હતા.

લુસી પર્વતો વચ્ચે એકલી ભટકવાની શોખીન હતી. હાથમાં નાની ડાયરી અને કેમેરો રાખીને તે પ્રકૃતિના એવા દૃશ્યો કેદ કરતી, જેને કદાચ બીજા લોકો માત્ર જોઈને પસાર થઈ જતા.

પરંતુ આજે તેને ખીણની બીજી તરફથી પાછા ફરવામાં મોડું થઈ ગયું હતું.

પ્લીઝ, રિક...; તેણે વિનંતીભરી આંખોથી કહ્યું, 
;છેલ્લી લિફ્ટ હજી ગઈ નથી ને?

રિકે ઘડિયાળ તરફ જોયું.

ના,હજી બે મિનિટ છે.;

લુસીએ રાહતનો શ્વાસ લીધો.

જો આ લિફ્ટ ચૂકી ગઈ તો...; તેણે બહારના સફેદ તોફાન તરફ જોયું, મારે આખી રાત અહીં જ રહેવું પડત.

રિકના ચહેરા પર હળવું સ્મિત આવ્યું.

છેલ્લી લિફ્ટ કોઈને છોડીને  જતી નથી, મારી પાસે કાઉન્ટ પૂરો છે, ને તારા આવવાથી પૂરો થયો ;

તેણે કેબિનનું બારણું ખોલ્યું.

આવ.

લુસી અંદર પ્રવેશી.

કેબિનનું બારણું બંધ થતાં જ બહારની કાતિલ ઠંડી જાણે કાચની બીજી બાજુ રહી ગઈ. અંદર એક નાનકડી હૂંફ હતી.

રિકે સિસ્ટમ શરૂ કરી.

કેબિન ધીમે ધીમે સ્ટેશનથી દૂર સરકવા લાગી.

નીચે ખીણમાં રિસોર્ટની નાની નાની લાઇટો એક પછી એક ઝળહળી રહી હતી. ઉપર આકાશમાં સાંજનો છેલ્લો કેસરી રંગ હવે ધીમે ધીમે વાદળી થઈ રહ્યો હતો.

લુસી બારી પાસે ઊભી રહી.

કેટલું સુંદર છે...

રિકે તેની તરફ જોયું.

આ દૃશ્ય, હું તો દરરોજ જોઉં છું.

દરરોજ?
લુસીએ સ્મિત કર્યું.

તો પછી તમને એની સુંદરતા દેખાતી નહીં હોય.

રિક થોડો ચોંક્યો.

એવું કેમ?

જે વસ્તુ સહેલાઇ ઘી કે રોજ મળે, તેની કિંમત ઘણીવાર આપણે ભૂલી જઈએ છીએ.

રિક કંઈ બોલ્યો નહીં.

તેને પહેલી વાર લાગ્યું કે આ છોકરી કદાચ માત્ર તસવીરો નથી પાડતી... તે દૃશ્યોને સમજતી પણ હતી.

એટલામાં બહારથી પવનનો એક જોરદાર સપાટો આવ્યો.

કેબિન અચાનક ધ્રૂજી.

લુસીનો હાથ બારી પરથી સરકી ગયો.

પછી—

એક ઝટકો.

કેબિન અચાનક અટકી ગઈ.

લાઇટ એકવાર ઝબૂકી... અને બંધ થઈ ગઈ.

ચારે બાજુ અંધારું.

માત્ર બારીની બહાર વરસતા બરફનો આછો પ્રકાશ.

લુસીના ચહેરા પર ભય ઊભો થયો.

રિક...?

ઇન્ટરકોમમાંથી રિકનો શાંત અવાજ સંભળાયો.

ગભરાશો નહીં, લુસી. સેફ્ટી સિસ્ટમ ટ્રિપ થઈ છે. બરફના તોફાનને કારણે લાઇનમાં અસ્થાયી ખામી આવી છે.

પણ આપણે... અહીં જ અટવાઈ ગયા છીએ?

હા.

થોડી ક્ષણનું મૌન.

પછી રિકનો અવાજ ફરી આવ્યો.

પણ તું એકલી નથી.

આ ચાર શબ્દોએ અંધારી કેબિનમાં જાણે નાનકડો દીવો પ્રગટાવ્યો.

બહાર બરફનું તોફાન વધુ ઘેરું બનતું ગયું.

રિક કંટ્રોલ રૂમમાંથી હીટિંગ સિસ્ટમ ચાલુ કરવાનો પ્રયત્ન કરતો રહ્યો. પરંતુ વીજળીનો પ્રવાહ અનિયમિત હતો.

થોડીવારમાં લુસીના હાથ ધ્રૂજવા લાગ્યા.

તેણે પોતાની જાતને હાથોથી વીંટાળી લીધી.

રિકે કંટ્રોલ રૂમની કાચની બારીમાંથી તેને જોયી.

એક ક્ષણ માટે તેણે વિચાર્યું.

પછી તેણે પોતાની ગરમ જેકેટ ઉતારી.

ઈમરજન્સી પ્રોટોકોલ મુજબ કેબિન સુધી પહોંચવાનો માર્ગ ખોલ્યો અને થોડા જ સમયમાં તે કેબિનની પાસે હતો.

બારણું ખોલીને તેણે પોતાની જેકેટ લુસીના ખભા પર મૂકી.
આ પહેરી લે..

પણ તમે, શું કરશો.. આ ઠંડી માં ?

ફિકર ન કર,હું ઠંડીનો આદી છું.

લુસીએ તેની તરફ જોયું.

અને હું?

રિક હળવેથી હસ્યો.

તું આજે પહેલી વાર આટલી ઊંચાઈએ અટવાઈ છે ;

તેની સાથે તેણે ઊનની શાલ પણ તેના ખભા પર મૂકી.

લુસીએ શાલને બંને હાથથી પકડી લીધી.

આભાર...

એટલું કહીને તે અટકી ગઈ.

ક્યારેક આભાર શબ્દ કરતાં આંખો વધારે કહી જાય છે.

રિકની આંખોમાં ચિંતા હતી.

અને લુસીની આંખોમાં પહેલી વાર ભય કરતાં કંઈક અલગ હતું.

એક અજાણી હૂંફ.

રિક પાછો કંટ્રોલ તરફ જવાનો હતો, ત્યારે લુસીએ ધીમેથી પૂછ્યું—

તમે અહીં કેટલા સમયથી કામ કરો છો?

સાત વર્ષ.

અને ક્યારેય આટલો સુંદર સૂર્યાસ્ત જોવા માટે લિફ્ટ અટકાવી છે?

રિક હસી પડ્યો.

લિફ્ટ હું અટકાવી શકતો નથી.;

તો આજે કુદરતે અટકાવી છે.;

બંને હસી પડ્યા.

બહાર બરફ વરસતો રહ્યો.

અંદર વાતો શરૂ થઈ.

રિકે પોતાના એકાંત જીવનની વાતો કરી. કેવી રીતે તે ક્યારેક આખો દિવસ લોકોની વચ્ચે હોવા છતાં એકલો રહેતો હતો. કેવી રીતે આ પહાડો સાથે વાત કરવી તેણે શીખી લીધું હતું.

લુસીએ પોતાની ડાયરી ખોલી.

તેમાં પહાડોના સ્કેચ હતા, વાદળોની નોંધો હતી, અજાણ્યા લોકોના ચહેરાઓ હતા અને ઘણી અધૂરી પંક્તિઓ હતી.

રિકે એક પાનું જોયું.

આ કોના વિશે છે?

લુસી થોડી શરમાઈ.

કોઈના વિશે નહીં.;

અધૂરી છે..

કેટલીક વાતો અધૂરી હોય ત્યારે જ સુંદર લાગે છે.

રિકે તેની આંખોમાં જોયું.

આ વખતે બંનેમાંથી કોઈ હસ્યું નહીં.

બહાર તોફાન હતું.

અંદર શાંતિ.

સમય જાણે થંભી ગયો હતો.

થોડીવાર માટે તેમને યાદ જ રહ્યું નહીં કે તેઓ હજારો ફૂટ ઊંચાઈએ એક અટવાયેલી કેબિનમાં હતા.

તેઓ માત્ર બે અજાણ્યા માણસો હતા, જેઓને કદાચ મળવાનું કોઈ કારણ નહોતું.

અને છતાં...

આ રાતે કુદરતે તેમના માટે એક નાનું, બરફથી ઘેરાયેલું જગત બનાવી દીધું હતું.

લગભગ અડધા કલાક પછી પવન ધીમો પડવા લાગ્યો.

બરફવર્ષા ઓછી થઈ.

રિકે ફરી સિસ્ટમ ચેક કરી.

લુસી...

હા?

હવે આપણે ઘરે જઈ શકીએ.

કેબિન ધીમેથી આગળ વધવા લાગી.

નીચે રિસોર્ટની લાઇટો ફરી નજીક આવવા લાગી.

થોડીવાર પહેલાં જે રસ્તો લાંબો લાગતો હતો, હવે અચાનક ખૂબ ટૂંકો લાગતો હતો.

કેબિન સ્ટેશન પર આવીને અટકી.

બારણું ખૂલ્યું.

બહાર આકાશ સાફ હતું.

બરફ પર ચાંદની પથરાઈ ગઈ હતી અને દૂરના આકાશમાં અસંખ્ય તારાઓ ઝળહળી રહ્યા હતા.

લુસી નીચે ઊતરી.

તેના ખભા પર હજી રિકની જેકેટ હતી.

તેણે જેકેટ ઉતારીને તેની તરફ લંબાવી.

"આભાર."

રિકે જેકેટ લેતાં કહ્યું—

કાલે પરત આપી દેજો.

લુસી થોડી ક્ષણ તેને જોતી રહી.

કાલે?
હા...

જો હું કાલે ન આવું તો?

રિકની આંખોમાં હળવું સ્મિત આવ્યું.

તો મને મારે મારી જેકેટ પાછી લેવા તારી પાસે આવવું પડશે.

લુસી હસી.

પણ એ હાસ્યમાં વિદાયની ઉદાસી પણ હતી.

તે થોડે દૂર ગઈ.

પછી અચાનક ફરી વળી.

રિક...

હા?

કાલે પહેલી લિફ્ટ ની રાઈડ ક્યારે છે?

રિકે ઘડિયાળ તરફ જોયું.

સવારે સાત વાગ્યે.

લુસીના ચહેરા પર ધીમું સ્મિત આવ્યું.

તો હું સાત વાગ્યે જેકેટ અને સેન્ડવીચ સાથે આવીશ,

શા માટે?

લુસીએ થોડું મૌન રાખ્યું.

પછી પોતાની ડાયરી હૃદય પાસે રાખીને કહ્યું—

આજે જે,એક પાનું અધૂરું રહી ગયું છે... તેને પૂરું કરવું છે.. મારે, તને વાંધો ન હોવો જોઈએ... ખરુંને?

રિક તેને જોતો રહ્યો.

લુસી આગળ વધી ગઈ.

બરફ પર તેના પગલાંઓની નાની લકીર ચાંદનીમાં દૂર સુધી દેખાતી રહી.

રિકે આકાશ તરફ જોયું.

પછી તેની નજર પોતાના હાથમાં રહેલી જેકેટ પર પડી.

તેના હોઠ પર એક અદૃશ્ય સ્મિત ઊભું થયું.

કદાચ પ્રેમ હંમેશાં કોઈ મોટા વચનથી શરૂ થતો નથી.

ક્યારેક તે એક ઠંડી રાતે આપેલી ગરમ શાલ હોય છે...

ક્યારેક કોઈની આંખોમાં દેખાતી ચિંતા...

અને ક્યારેક—

એક અટવાયેલી લિફ્ટ, બે ધ્રૂજતાં હૃદય અને થોડો સમય...

બાંહો કી દરમિયા.

અને કદાચ બીજા દિવસે સવારથી શરૂ થનારી એ સફર કોઈ ગંતવ્ય સુધી પહોંચવા માટે નહોતી.

એ તો બે અજાણ્યા હૃદયોને એકબીજાની નજીક આવવા માટે મળેલો એક સુંદર બહાનો હતો.

ચિંતન ~


“બાંહો કી દરમિયા”, શીર્ષકનો સાર અને વાર્તા સાથેનો સંબંધ

“બાંહો કી દરમિયા” હિન્દી શબ્દપ્રયોગ “बाहों के दरमियाँ” પરથી લીધેલ છે, જેનો શાબ્દિક અર્થ છે,બાહોની વચ્ચે, કોઈની બાહોમાં રહેલી નિકટતા અને હૂંફ. 

પરંતુ સ્વચ્છ પ્રેમની ભાષામાં તેનો અર્થ માત્ર બે શરીરોની નિકટતા નથી; તે બે અજાણ્યા હૃદયોની વચ્ચે ઊભરતી એવી લાગણી છે, જ્યાં શબ્દો કરતાં સાથ વધુ બોલે છે.

આ અર્થ આ વાર્તા સાથે ખૂબ ગાઢ રીતે જોડાયેલો છે. આલ્પ્સની બર્ફીલી રાતમાં જ્યારે રિક અને લુસી ઊંચાઈ પર અટવાયેલી કેબિનમાં એકબીજાથી દૂર હોવા છતાં એકબીજાની ચિંતા કરે છે, ત્યારે બહારની દુનિયા ધીમે ધીમે ઠંડી અને અંધકારમાં વિલીન થતી જાય છે. રિક પોતાની ગરમ જેકેટ અને શાલ લુસીને આપે છે—એ ક્ષણે માત્ર કપડાંની હૂંફ નહીં, પરંતુ એક હૃદયની હૂંફ બીજા હૃદય સુધી પહોંચે છે.

કેબિનની નાની એવી જગ્યા જાણે તેમની વચ્ચેનું અંતર ઓગાળી નાખે છે. બહાર બરફનું તોફાન છે, અંદર નિઃશબ્દ લાગણીઓનું. જે બે વ્યક્તિઓ થોડા સમય પહેલાં એકબીજા માટે અજાણ્યા હતા, તેઓ ધીમે ધીમે પોતાના જીવનની વાતો એકબીજા સાથે વહેંચવા લાગે છે. ભયની જગ્યાએ વિશ્વાસ આવે છે, અજાણ્યાપણાની જગ્યાએ આત્મીયતા આવે છે અને એકાંતની જગ્યાએ સાથનો અનુભવ જન્મે છે.

આ રીતે “બાંહો કી દરમિયા” પ્રસ્તુત વાર્તા માટે માત્ર એક રોમેન્ટિક શીર્ષક નથી; તે આખી વાર્તાનું હાર્દ છે.

બરફની ઠંડી દુનિયાની વચ્ચે બે હૃદયોની હૂંફ, બે અજાણ્યા લોકો વચ્ચેનું ઓગળતું અંતર અને એક એવી લાગણીની શરૂઆત, જેને હજુ કોઈ નામ આપવામાં આવ્યું નથી.

કદાચ તેથી જ આ વાર્તાની સૌથી સુંદર ક્ષણ એ નથી જ્યારે લિફ્ટ ફરી ચાલે છે, પરંતુ એ છે જ્યારે બંનેને સમજાય છે કે તેઓ જે કેબિનમાંથી નીચે ઉતરી રહ્યા છે, ત્યાં પાછળ કંઈક રહી ગયું છે, કે છૂટી ગયું છે.
તે અજાણ્યાપણું. 
અને સાથે કંઈક તેમની સાથે નીચે આવી  છે,એક બીજાની હૂંફ.

કલ્પેશ પટેલ ©