ସୋମବାର ହାଟ ଓ ହଜି ଯାଇଥିବା ବନ୍ଧୁତା

— ସ୍ମୃତିର ଅଭୁଲା ପୃଷ୍ଠାରୁ
କେତେକ ସ୍ମୃତି ମନରୁ କେବେ ଲିଭିଯାଏ ନାହିଁ। ସମୟର ସ୍ରୋତରେ ଜୀବନ ବହୁ ଦୂରକୁ ଚାଲିଯାଏ, ହେଲେ ପିଲାଦିନର ସେହି ସୁନେଲି ଦିନଗୁଡ଼ିକ ମନର କେଉଁ ଏକ କୋଣରେ ନିରବରେ ବଞ୍ଚି ରହିଥାଏ। ଆଜି ସେହି ସ୍ମୃତିର ଗୋଟିଏ ପୃଷ୍ଠା ଖୋଲି ବସିଛି ମୁଁ—ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି ମୋର ଦୁଇ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ବନ୍ଧୁ, ଅମୀୟ ଓ ଶିବ; ଆଉ ଅଛି ଆମ ଗାଁ ପାଖର ସେହି ସୋମବାର ଅଡଶପୁର ହାଟ।

    ଆମ ପାଇଁ ସୋମବାର କେବଳ ସପ୍ତାହର ଗୋଟିଏ ଦିନ ନଥିଲା। ସେ ଥିଲା ଆମ ତିନି ବନ୍ଧୁଙ୍କ ମିଳନର ଦିନ, ଖୁସି ବାଣ୍ଟିବାର ଦିନ, ଆଉ ଜୀବନକୁ ନିଜ ଢଙ୍ଗରେ ଉପଭୋଗ କରିବାର ଦିନ। ହାଇସ୍କୁଲରେ ପଢ଼ୁଥିବା ସମୟରେ ସୋମବାର ହାଟକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଆମ ମନରେ ଥାଏ ଅପାର ଉତ୍ସାହ। ହାଟ ବସିବା ପୂର୍ବରୁ ଆମେ ତିନିଜଣ ଏକାଠି ହୋଇଯାଉ। ତାପରେ ୫କି. ମି ଦୂରରେ ଥିବା ଅଡଶପୁର ହାଟକୁ ସାଇକେଲରେ ଯାତ୍ରା। ପହଞ୍ଚିଲା ପରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଆମର ହାଟବୁଲା।
  ହାଟରେ କେତେ ଦୋକାନ, କେତେ ଲୋକଙ୍କ ଭିଡ଼, କେତେ ପ୍ରକାରର ପନିପରିବା ଓ ଜିନିଷପତ୍ର! ଏସବୁ ଭିତରେ ଆମ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆକର୍ଷଣ ଥିଲା ଏକାଠି ବୁଲିବା ଓ ମନଖୋଲା କଥା ହେବା। କେବେ ଦୋକାନରେ ଜଳଖିଆ ଖାଉ, ତ କେବେ ହାଟ ଭିତରେ ବୁଲି ବୁଲି ଗୁଗୁନିର ମଜା ନେଉ। ସେସବୁ ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟତଃ ଶିବ ହିଁ କରୁଥିଲା। ତା’ର ସେହି ଉଦାର ମନୋଭାବ ଆଜି ବି ମୋ ମନରେ ଅମଳିନ ହୋଇ ରହିଛି।
   
    ଖାଇବା ପିଇବା ସରିଗଲେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଆମର ପରିବା କିଣା। ହାଟର ଗୋଟିଏ ପ୍ରାନ୍ତରୁ ଆଉ ଗୋଟିଏ ପ୍ରାନ୍ତ ଯାଏଁ ବୁଲି ବୁଲି ପନିପରିବାର ଦର ପଚାରୁ। ମୁଲଚାଲ କରୁ। ଯେଉଁଠି ଟିକିଏ ଶସ୍ତାରେ ମିଳେ, ସେଇଠୁ କିଣୁ। ଏସବୁ ଭିତରେ କେତେ ହସ, କେତେ ମଜା, କେତେ ନିରୀହ ଦୁଷ୍ଟାମି ଯେ ଲୁଚି ରହିଥିଲା, ତାହା ଆଜି ଭାବିଲେ ମନ ଭାବବିହ୍ୱଳ ହୋଇଯାଏ।
ସନ୍ଧ୍ୟା ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଆମେ ଘରକୁ ଫେରି ଆସୁଥିଲୁ। ସେତେବେଳେ ଜାଣି ନଥିଲୁ ଯେ ଏହି ସାଧାରଣ ହାଟବୁଲା, ସାଙ୍ଗ ହୋଇ ଜଳଖିଆ ଖାଇବା ଓ ପରିବା କିଣିବାର ମୁହୂର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକ ଦିନେ ଜୀବନର ଏତେ ମୂଲ୍ୟବାନ ସମ୍ପଦ ହୋଇଯିବ। ସେତେବେଳେ ଭବିଷ୍ୟତ ବିଷୟରେ ଆମେ କେତେ ବା ଭାବୁଥିଲୁ! ଆମ ପାଇଁ ସେହି ଦିନଟି ଥିଲା ଖୁସିର, ବନ୍ଧୁତାର ଓ ନିର୍ମଳ ଆନନ୍ଦର।
    

   କିନ୍ତୁ ଜୀବନର ଗତିପଥ ସବୁବେଳେ ଏକା ରହେ ନାହିଁ। ହାଇସ୍କୁଲ ପାଠପଢ଼ା ସରିଗଲା ପରେ ଆମେ ତିନିଜଣ ତିନି ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲୁ। ଜୀବନର ଦାୟିତ୍ୱ, ଜୀବିକା ଓ ସଂସାର ଆମକୁ ନିଜ ନିଜ ପଥରେ ଆଗେଇ ନେଲା। ଧୀରେ ଧୀରେ ସେହି ହାଟବୁଲା କମିଗଲା। ଦିନ ପରେ ଦିନ ବିତିଗଲା। ଆଉ ସେହି ପୁରୁଣା ଅଡଶପୁର ହାଟ, ସେହି ତିନି ବନ୍ଧୁଙ୍କ ମିଳନ—ସବୁକିଛି ସ୍ମୃତିର ଅଂଶ ହୋଇ ରହିଗଲା।
          
       ଆମ ତିନିଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅମୀୟ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ବିବାହ କରିଥିଲା। ଭବାନୀ ଭାଉଜଙ୍କୁ ସାଥୀ କରି ସେ ମାଲକାନଗିରିରେ ରହିଗଲା। ଜୀବନ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା। ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ସଂସାରରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଗଲୁ। କିନ୍ତୁ ହୃଦୟର ଗଭୀରରେ ପିଲାଦିନର ସେହି ବନ୍ଧୁତା ଅଲିଭା ହୋଇ ରହିଥିଲା।
     
   ହେଲେ ଆଜି ସେହି ସ୍ମୃତିକୁ ମନେ ପକାଇଲେ ହୃଦୟ ଭାରି ହୋଇଯାଏ। ମୋର ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ବନ୍ଧୁ ଶିବ ଆଜି ଆମ ଗହଣରେ ନାହିଁ। ନିଜ ପରିବାର, ଛୁଆପିଲା ଓ ବନିତା ଭାଉଜଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ସେ ଅଫେରା ରାଇଜକୁ ଚାଲିଯାଇଛି। ଯେଉଁ ଶିବ ଦିନେ ଆମକୁ ହାଟରେ ଜଳଖିଆ ଖୁଆଉଥିଲା, ଯାହାର ସାଙ୍ଗତ୍ୟରେ ଆମ ହାଟବୁଲା ଏତେ ଆନନ୍ଦମୟ ହେଉଥିଲା, ସେହି ଶିବ ଆଜି କେବଳ ସ୍ମୃତିରେ ବଞ୍ଚିଛି।

    ଆଜି ମୁଁ ଓଲଟପୁରରେ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟର ଜୀବନ ବିତାଉଛି। ଘର କରିଛି, ସଂସାର ଗଢ଼ିଛି, ଜୀବନର ଅନେକ ବାଟ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି। କିନ୍ତୁ ମନର ଗୋଟିଏ କୋଣରେ ସେହି ପୁରୁଣା ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଖୋଜିବାର ଆକୁଳତା ଆଜି ବି ରହିଛି। ଗାଁକୁ ଗଲେ ଅନେକ ଥର ମନେ ମନେ ଭାବେ—ଆଜି ଯଦି ଶିବ ଥାଆନ୍ତା, ତେବେ କେତେ ଭଲ ହୋଇଥାଆନ୍ତା! ପୁଣି ଥରେ ତା’ ସହ ଦେଖା ହୋଇଥାଆନ୍ତା। ପୁରୁଣା ଦିନର କଥା ମନେ ପକାଇ ହସିଥାଆନ୍ତୁ। ହୁଏତ ଆଉ ଥରେ ସେହି ସୋମବାର ହାଟକୁ ଯାଇ ଗୁଗୁନି ଖାଇଥାଆନ୍ତୁ।

କିନ୍ତୁ ମନର ଇଚ୍ଛା କ’ଣ ସବୁବେଳେ ପୂରଣ ହୁଏ?

ଛାଡ଼, ଏସବୁ ଭାବି କ’ଣ ଲାଭ! କାଳର କରାଳ ଗତିକୁ କିଏ ବା ରୋକିପାରିବ? ଏ ଜୀବନ ତ କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ। ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏହି ଧରାପୃଷ୍ଠରେ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଅତିଥି ହୋଇ ଆସିଛୁ। କିଏ କେତେବେଳେ ଚାଲିଯିବ, ତାହା କେହି ଜାଣିନାହିଁ। ରହିଯାଏ କେବଳ ତା’ର ସ୍ମୃତି, ତା’ର ସ୍ନେହ, ତା’ର ଭଲପାଇବା ଓ ତା’ ସହ ବିତାଇଥିବା ଅମୂଲ୍ୟ ମୁହୂର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକ।

 ଆଜି ପୁଣି ସୋମବାର ଆସୁଛି। ଅଡଶପୁର ହାଟ ବସିବ। ହାଟରେ ନୂଆ ନୂଆ ହାଟୁଆ ଆସିବେ, ନୂଆ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଭିଡ଼ ଜମିବ। ଦୋକାନରେ ଜଳଖିଆ ବିକ୍ରି ହେବ, ଗୁଗୁନିର ବାସ୍ନା ଚାରିଆଡ଼େ ଖେଳିଯିବ। ପରିବା ଦୋକାନରେ ମୁଲଚାଲ ଚାଲିବ। ସବୁକିଛି ପୂର୍ବପରି ହେବ। କେବଳ ଆମ ତିନି ବନ୍ଧୁ ଆଉ ଏକାଠି ହେବୁ ନାହିଁ। ସେହି ହାଟକୁ ଆଉ ସେହି ପୁରୁଣା ଢଙ୍ଗରେ ଯିବୁ ନାହିଁ।

   ଏହି ଭାବନା ମନକୁ ଛୁଇଁଗଲେ ଆଖିର କୋଣରେ ଅଜାଣତରେ ଲୁହ ଜମିଯାଏ। ମନର ମାନସପଟରେ ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ଦୃଶ୍ୟ ଉଙ୍କି ମାରେ—ଆମ ତିନି ବନ୍ଧୁଙ୍କ ହସ, ହାଟବୁଲା, ଜଳଖିଆ, ଗୁଗୁନି ଓ ପରିବା କିଣାର ସେହି ଛୋଟ ଛୋଟ ମୁହୂର୍ତ୍ତ। ଆଜି ବୁଝୁଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ଛୋଟ ଘଟଣା ନଥିଲା; ସେଗୁଡ଼ିକ ଥିଲା ଆମ ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ସମ୍ପଦ।

  ଅଡଶପୁର ହାଟ ଆଜି ବି ବସୁଛି, ସୋମବାର ଆଜି ବି ଆସୁଛି; କିନ୍ତୁ ସେହି ହାଟରେ ଆଉ ଆମ ବନ୍ଧୁତାର ପଦଚିହ୍ନ ଏକାଠି ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। ସମୟ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଚାଲିବ, ହାଟରେ ଭିଡ଼ ବଢ଼ିବ, ପୁଣି କମିବ; କିନ୍ତୁ ମୋ ହୃଦୟରେ ସେହି ତିନି ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସ୍ମୃତି ସବୁଦିନ ସତେଜ ହୋଇ ରହିବ।

କିଛି ଲୋକ ଜୀବନରୁ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ହୃଦୟରୁ କେବେ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।

ଶିବ, ତୁ ଆଜି ଆମ ପାଖରେ ନାହୁଁ; କିନ୍ତୁ ଆମ ସୋମବାର ଅଡଶପୁର ହାଟର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ମୃତିରେ ତୁ ଆଜି ବି ଜୀବନ୍ତ। ହାଟରେ ଯେତେବେଳେ ଗୁଗୁନିର ବାସ୍ନା ଭାସି ଆସିବ, ଯେତେବେଳେ ପୁରୁଣା ଦିନର କଥା ମନେ ପଡ଼ିବ, ସେତେବେଳେ ତୋର ମୁହଁ ମୋ ଆଖି ଆଗରେ ଭାସିଉଠିବ।

ସୋମବାର ଆସିବ, ହାଟ ବସିବ, ଜୀବନ ଚାଲିବ; କିନ୍ତୁ ଆମ ତିନି ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସେହି ସୁନେଲି ସୋମବାର ଆଉ କେବେ ଫେରିବ ନାହିଁ।
ଶିବ, ତୋର ସ୍ମୃତିକୁ ମୋର ଅଶ୍ରୁଭରା ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି। 🙏
𝓒𝓮𝓵𝓵 𝓷𝓸. 9438907898