ଶୀତ ଆଉ ହୣଦୟ

ଡିସେମ୍ବର ମାସର ସକାଳ। ଚାରିଆଡ଼େ ଘନ କୁହୁଡ଼ିର ଆସ୍ତରଣ। ଗଛର ପତ୍ର ଉପରେ ଟୋପା ଟୋପା କାକର ଜମି ମୁରହିଥିଲାକ୍ତା ର ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିଲା। ରାସ୍ତାଘାଟ ପ୍ରାୟ ଶୂନଶାନ। ଶୀତର ପ୍ରକୋପରେ ଲୋକମାନେ ନିଜ ନିଜ ଘର ଭିତରେ ରହିବାକୁ ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରୁଥିଲେ।

ଝରକା ପାଖରେ ବସି ଗରମ ଚା' କପ୍‌ଟିକୁ ହାତରେ ଧରିଥିଲା କାବ୍ୟା। ଦୂରରେ ଦିଶୁଥିବା ରାସ୍ତାଟିକୁ ଚାହିଁ ତା'ର ମନ ଅତୀତର ଅନେକ ସ୍ମୃତି ଭିତରେ ହଜି ଯାଉଥିଲା ଯେମିତି ।

ଶୀତ ଋତୁ ତା'ର ବହୁତ ପ୍ରିୟ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଶୀତ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିଲା ଏମିତି କିଛି ସ୍ମୃତି, ଯାହା ମନକୁ ଆନ୍ଦୋଳିତ କରିଦିଏ।

ପ୍ରାୟ ଦଶ ବର୍ଷ ତଳର କଥା।

ସେତେବେଳେ କାବ୍ୟା କଟକ ସହରରେ ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ ଥିଲା। ସ୍କୁଲକୁ ଯିବା ବାଟରେ ଗୋଟିଏ ପୁରୁଣା ବରଗଛ ତଳେ ଜଣେ ବୃଦ୍ଧା ମହିଳାଙ୍କୁ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତିଦିନ ଦେଖୁଥିଲା। ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଝୁଡ଼ି ଥାଏ। ସେଥିରେ କିଛି ଫୁଲ ଓ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ରଖି ସେ ବିକ୍ରି କରୁଥିଲେ।

ଶୀତ ଦିନେ ମଧ୍ୟ ସେହି ବୃଦ୍ଧା ମହିଳା ଜଣକ ପତଳା ଶାଢ଼ିଟିଏ ପିନ୍ଧି ସେଠାରେ ବସି ରହୁଥିଲେ।

ଦିନେ କାବ୍ୟା ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଅଟକି ପଚାରିଲା, ମାଉସୀ, ଏତେ ଶୀତରେ ଏଠି ବସୁଛନ୍ତି? ଘରେ ରହିଲେ ହୁଅନ୍ତା ନାହିଁ?

ବୃଦ୍ଧା ଜଣକ ମୃଦୁ ହସି କହିଲେ, ମାଆ, ଘରେ ରହିଲେ ପେଟ ପୂରିବ ନାହିଁ। ଆଉ ଏଠି ବସିଲେ ଦୁଇ ପଇସା ମିଳିଯାଏ।

କାବ୍ୟା ତାଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଚାହିଁଲା। ସେଠାରେ ଥିଲା ଅଭାବର ଯନ୍ତ୍ରଣା, କିନ୍ତୁ କାହା ପ୍ରତି ଅଭିଯୋଗ ନଥିଲା।

ସେଦିନ କାବ୍ୟା ନିଜ ଶାଲ୍‌ଟିକୁ ଖୋଲି ତାଙ୍କ କାନ୍ଧରେ ପକାଇଦେଲା।

ବୃଦ୍ଧା ଜଣକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ କହିଲେ, ନା ମାଆ, ତୁ ଏତେ ଭଲ ଶାଲ୍‌ଟା ମୋତେ କାହିଁକି ଦେଉଛୁ?

କାବ୍ୟା ହସି କହିଲା, ମାଉସୀ, ମୋ ପାଖରେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଅଛି। ଆପଣ ଏହାକୁ ରଖନ୍ତୁ।

ସେଦିନ ବୃଦ୍ଧାଙ୍କ ଆଖିରେ ଯେଉଁ ଲୁହ ଚମକି ଉଠିଥିଲା, ତାହା କେବଳ କୃତଜ୍ଞତାର ଲୁହ ନଥିଲା। ବହୁଦିନ ପରେ କେହି ଜଣେ ତାଙ୍କୁ ମଣିଷ ଭାବରେ ଦେଖିଥିବାର ଆନନ୍ଦ ଥିଲା ସେଥିରେ।

ତା'ପରଠାରୁ କାବ୍ୟା ପ୍ରତିଦିନ ସ୍କୁଲ ଯିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଚା' ନେଇଯାଉଥିଲା। କେବେ କେବେ ଘରୁ ଜଳଖିଆ ମଧ୍ୟ ନେଇ ଯାଉଥିଲା।

ଧୀରେ ଧୀରେ ସେହି ବୃଦ୍ଧାଙ୍କ ସହିତ କାବ୍ୟା ର ଏକ ଅଜଣା ଆତ୍ମୀୟତା ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା।

ଦିନେ ବୃଦ୍ଧା ଜଣକ କହିଥିଲେ, ମାଆ, ଶୀତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଲାଗେ। କିନ୍ତୁ ଯାହାର ନିଜର ବୋଲି କେହି ନଥାଏ, ତାକୁ ଶୀତ ଟିକିଏ ଅଧିକ ଲାଗେ।

କଥାଟି କାବ୍ୟାର ହୃଦୟକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ଛୁଇଁ ଯାଇଥିଲା।

ସମୟ ଗଡ଼ି ଚାଲିଲା। ଦିନେ ହଠାତ୍ ସେହି ବୃଦ୍ଧା ଆଉ ବରଗଛ ତଳେ ଦେଖାଗଲେ ନାହିଁ। କାବ୍ୟା ଖୋଜି ଖୋଜି ତାଙ୍କ ବସ୍ତି  ଘରେପହଞ୍ଚିଲା। ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲା, ଅସୁସ୍ଥତା ଯୋଗୁଁ ସେ ଆଉ ଏ ଦୁନିଆରେ ନାହାନ୍ତି।

କାବ୍ୟା କିଛି ସମୟ ନୀରବ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇ ରହିଲା। ତା' ଆଖିରୁ ଦୁଇ ଧାର ଲୁହ ଝରିପଡ଼ିଲା।ଆଜି ଦଶ ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଶୀତ ସକାଳ, ସେହି ବରଗଛ ଓ ସେହି ବୃଦ୍ଧାଙ୍କ ମୁହଁ ତା' ମନରେ ସତେଜ ହୋଇ ରହିଛି।

ହଠାତ୍ କବାଟରେ ଠକ୍ ଠକ୍ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି କାବ୍ୟା ର ଭାବନା ଭାଙ୍ଗିଗଲା।
କବାଟ ଖୋଲି ଦେଖିଲା, ତାଙ୍କ ଘରେ କାମ କରୁଥିବା ରାଧା ଠିଆ ହୋଇଛି। ତା' ସହିତ ଥିଲା ତା'ର ଛୋଟ ଝିଅ।

କାବ୍ୟା ପଚାରିଲା, ଏତେ ସକାଳୁ ଆସିଛୁ ରାଧା?

ରାଧା ଟିକିଏ ସଙ୍କୋଚ କରି କହିଲା, ଦିଦି, ଆଜି ଝିଅର ସ୍କୁଲ ଛୁଟି। ତାକୁ ଘରେ ଏକା ଛାଡ଼ି ପାରିଲିନି। ସେଥିପାଇଁ ସାଙ୍ଗରେ ନେଇ ଆସିଛି।

କାବ୍ୟା ଝିଅଟିକୁ ପାଖକୁ ଡାକିଲା। ଛୋଟ ପିଲାଟିର ଦେହରେ ଥିଲା ପୁରୁଣା ସ୍ୱେଟରଟିଏ। ଶୀତରେ ତା'ର ଛୋଟ ଛୋଟ ହାତ ଦୁଇଟି ଥରୁଥିଲା।
ସେ ତାକୁ ନିଜ ପାଖରେ ବସାଇ ଗରମ କ୍ଷୀର ଦେଲା। ତା'ପରେ ଆଲମାରିରୁ ଗୋଟିଏ ନୂଆ ସ୍ୱେଟର ଆଣି ତାକୁ ପିନ୍ଧାଇଦେଲା।

ପିଲାଟି ଖୁସିରେ ହସି ଉଠିଲା।

ସେହି ହସ ଭିତରେ କାବ୍ୟା ଯେମିତି ଦଶ ବର୍ଷ ତଳର ସେହି ବୃଦ୍ଧାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦକୁ ଅନୁଭବ କରିପାରିଲା।

ତା'ର ମନେ ହେଲା, ଶୀତ କେବଳ ଋତୁର ଏକ ଅନୁଭବ ନୁହେଁ। ଏହା ମଣିଷର ମାନବିକତାକୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବାର ଏକ ସମୟ ମଧ୍ୟ।

ବାହାରେ ଶୀତର ପ୍ରକୋପ ଧୀରେ ଧୀରେ ବଢ଼ୁଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଘର ଭିତରେ ଛୋଟ ପିଲାଟିର ହସ ଓ କାବ୍ୟା ର ମୁହଁରେ ଥିବା ତୃପ୍ତି ଏକ ଅଲଗା ଉଷ୍ମତା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା।

ସେ ଝରକା ଖୋଲି ବାହାରକୁ ଚାହିଁଲା। କୁହୁଡ଼ି ଭିତରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟର କୋମଳ କିରଣ ଧୀରେ ଧୀରେ ମାଟିକୁ ଛୁଇଁବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା।ତା' ମନ ଭିତରେ ଗୋଟିଏ କଥା ବାରମ୍ବାର ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହେଉଥିଲା।

ଶୀତକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଖାଲି ଉଷ୍ମ ବସ୍ତ୍ରର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ, ବେଳେବେଳେ ଟିକିଏ ଆତ୍ମୀୟତା ମଧ୍ୟ ଯଥେଷ୍ଟ ।

କାରଣ ଦେହର ଶୀତ ତ ଖରାରେ ଚାଲିଯାଏ, ହେଲେ ହୃଦୟର ଶୀତ ଦୂର କରିବାକୁ ଦରକାର ହୁଏ ଆଉ ଗୋଟିଏ ହୃଦୟର ଉଷ୍ମ ସ୍ପର୍ଶ ।

ସତରେ, ଋତୁ ବଦଳିଲେ ଶୀତ ଚାଲିଯାଏ, କିନ୍ତୁ ମଣିଷର ହୃଦୟରେ ଥିବା ଭଲପାଇବା ହିଁ ଜୀବନକୁ ସବୁଦିନ ବସନ୍ତମୟ କରି ରଖେ।