💥ମଶାଣିର ଆର୍ତ୍ତନାଦ💥

— ଆମ ଅନ୍ତିମ ପୀଠର ସୁରକ୍ଷା

ଆମ ଗାଁର ମଶାଣି—କେବଳ ଗୋଟିଏ ଶବଦାହ ସ୍ଥଳ ନୁହେଁ; ଏହା ଆମ ସମାଜର ଅନ୍ତିମ ଯାତ୍ରାର ପୀଠସ୍ଥଳ, ଆମ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ସ୍ମୃତିର ନିରବ ସାକ୍ଷୀ, ଆମ ସମାଜର ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ୱର୍ଗଧାମ।

କିନ୍ତୁ ଆଜି ସେହି ମଶାଣି ଆମକୁ ଯେପରି ହାତଠାରି ଡାକୁଛି—

“ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର।
ନୋହିଲେ ଆଉ କିଛିଦିନ ପରେ
ମୋର ସତ୍ତା ହିଁ ରହିବ ନାହିଁ।”

ଦିନକୁ ଦିନ ଆମ ମଶାଣି କାହିଁକି ଏତେ ସଂକୁଚିତ ହୋଇଯାଉଛି? ଦିନେ ଯେଉଁଠାରେ ଆମ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ସମାଧି ମୁଣ୍ଡ ଟେକି ଠିଆ ହୋଇଥିଲା, ଆଜି ସେସବୁ ମାଟିରେ ମିଶିଯାଇଛି। ଚାରିପାଖେ ନାହିଁ ସେହି ସବୁଜିମା, ନାହିଁ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ। ଅଣ୍ଟାଏ ଉଚ୍ଚର ଅନାବାଦୀ ଘାସ,ପୋକ ଶୁଂଘା,ଗୋଖରା କଣ୍ଟା ଓ ଅବହେଳାର ଚିହ୍ନ ହିଁ ଏବେ ତାହାର ପରିଚୟ।

ସେହି ଶିମିଳି ଗଛଟି ଆଉ ନାହିଁ—ଯେଉଁଠାରେ ଦିନ ଦ୍ୱିପହରେ ଚିରଗୁଣୀ ତା'ର ଛୁଆକୁ ଧରି ଦୋଳି ଖେଳୁଥିବାର କଥା ଆମ ବୃଦ୍ଧମାନେ କହୁଥିଲେ। ଆତ୍ମାମାନେ ଗଛରେ ବାସ କରନ୍ତି ବୋଲି ଯେଉଁ ଲୋକକଥା ଶୁଣି ଆମେ ବଡ଼ ହୋଇଛୁ, ଆଜି ସେହି ଆତ୍ମାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଗୋଟିଏ ଗଛ ଖୋଜିବା କଷ୍ଟକର।

ବୃଦ୍ଧମାନେ କହୁଥିଲେ—ରାତିରେ ମଶାଣିକୁ ହାଣ୍ଡି ଦେବାକୁ ଗଲେ ଗଛରୁ ଖସ୍‌ଖସ୍‌ ଶବ୍ଦ ହୁଏ, ଯେପରି କିଏ ଓହ୍ଲାଇ ଆସୁଛି! ଭୟ ଲାଗୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେହି ଭୟର ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ଥିଲା ଏକ ଅଜଣା ଶ୍ରଦ୍ଧା।

ଆଜି ସେହି ମଶାଣିର ବାଲିକୁଦ ନାହିଁ, ମହିଷୀ ଗଡ଼ିଆ ନାହିଁ। ଶବଦାହ ପରେ ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକେ ଗାଧୋଉଥିଲେ, ସେହି ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ହଜିଗଲା। ଆଜି ଲୋକେ ଘରକୁ ଫେରି ନଳକୂଅ ପାଖରେ ଗାଧୋଉଛନ୍ତି।
ମଶାଣିର ଚାରିପାଖେ ଏବେ ଘର, ସ୍କୁଲ, ବ୍ୟବସାୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ। କେବେ କେଉଁ ସରକାରୀ ଅନାବାଦୀ ଗୋଚର ଜମି କାହାର ଅକ୍ତିଆରକୁ ଗଲା, କିଏ କାହାକୁ ବିକ୍ରି କଲା—ଏହାର ହିସାବ ଖୋଜିବା ଆଜି କଷ୍ଟକର।

ଏବେ ସେହି ପବିତ୍ର ଦେବଭୂମି ମଶାଣି ପାଇଁ ବଞ୍ଚିଛି କାଣିଚାଏ ଜାଗା!
ସେହି କାଣିଚାଏ ଜାଗାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଆମ ସନ୍ତାନମାନେ ଆଜି ଆର୍ତ୍ତନାଦ କରୁଛନ୍ତି—
“ଆମ ପିତାମାତାଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସତ୍କାର କେଉଁଠି ହେବ?
ଆମ ମଶାଣିକୁ ଆମେ ଗଢ଼ିବୁ—
ଆମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ।”

କିନ୍ତୁ ଏହି ଆର୍ତ୍ତନାଦ କିଏ ଶୁଣିବ?

ଆଞ୍ଚଳିକ ନେତା ଆମ ପ୍ରତିନିଧି। ସରକାର ଆମ ଅଭିଭାବକ। ତଥାପି ଆମ ମଶାଣିର ଦୁଃଖ କାହାର କାନରେ ପହଞ୍ଚୁ ନାହିଁ।
ଦିନେ ଏହି ମଶାଣିକୁ ନେଇ ଲୋକକଥା ଥିଲା। ଶ୍ମଶାନ ଭୂତ, ଚିରଗୁଣୀ ଓ ଶିବଙ୍କ ଅନୁଚରମାନଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନ ବୋଲି ଲୋକେ କହୁଥିଲେ। ତେଣୁ ତା'ର ନିକଟକୁ ଯିବାକୁ ଲୋକେ ଭୟ କରୁଥିଲେ।

ଆଜି ଭୟ ଅନ୍ୟ କିଛିର।

ଭୂତର ଭୟ ନୁହେଁ—
ମଶାଣି ହଜିଯିବାର ଭୟ।

ଏକଦିନ ଆମେ ଶୁଣିଥିଲୁ—
“ପୋଡ଼, ପୋତ, ପକା—ସବୁ ଏକା।”

  ମଣିଷ ମରିଗଲା ପରେ ତା'ର ଦେହକୁ ପୋଡ଼ିଲେ ପାଉଁଶ ହୋଇ ପ୍ରକୃତିରେ ମିଶିଯାଏ, ପୋତିଲେ ମାଟିରେ ମିଶିଯାଏ। ଅବହେଳାରେ ଫୋପାଡ଼ିଦେଲେ ପ୍ରକୃତିର ଅନ୍ୟ ଜୀବମାନେ ତାକୁ ନିଜ ଖାଦ୍ୟରେ ପରିଣତ କରନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ ଆଜି ପ୍ରକୃତିର ସେହି ଶୃଙ୍ଖଳା ମଧ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି।
ବିଲୁଆ, ଗଧିଆ ଭଳି ପ୍ରାଣୀ ଦୁର୍ଲଭ ହୋଇଗଲେଣି। ଗୃହପାଳିତ ପଶୁ ମରିଗଲେ ତା'ର ଦେହକୁ କ'ଣ କରାଯିବ, ସେଥିପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଅସହାୟ। ଦିନେ ଯେଉଁ ଶାଗୁଣାମାନେ ପ୍ରକୃତିର ସଫେଇ କର୍ମଚାରୀ ଥିଲେ, ୧୯୯୯ର ମହାବାତ୍ୟା ପରେ ସେମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଭୟଙ୍କର ଭାବେ କମିଗଲା।

ଏସବୁ କେବଳ ଆମ ଗାଁ ମଶାଣି କଣ୍ଟାପଡାର କାହାଣୀ ନୁହେଁ। ଏହା ଆମ ପରିବେଶର ଅସନ୍ତୁଳନର କାହାଣୀ।
ଆମେ ଯଦି ଆଜି ସଚେତନ ନହେବା, ପ୍ରକୃତିକୁ ଆମେ ଯଦି ଆଉ ଅବହେଳା କରିବା, ତେବେ ଦିନେ ନା ଦିନେ ବାତ୍ୟା, ବନ୍ୟା ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ବିଭୀଷିକା ଆମ ଦ୍ୱାରରେ ଠିଆ ହେବ।
    ହୁଏତ ଦିନେ ଆମର ସେହି ମହିଷୀ ଗଡ଼ିଆ ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେବ। ମାଟି ତା'ର ଅଧିକାର ଫେରି ପାଇବ। ମଶାଣି ଚାରିପାଖରେ ଆଜି ଯେଉଁ କୋଠାବାଡ଼ି ମୁଣ୍ଡ ଟେକିଛି, ସେସବୁ ପ୍ରକୃତିର କୋଳରେ ଦିନେ ହଜିଯାଇପାରେ।
ତା'ପରେ ଆମକୁ ମଶାଣି ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। ପ୍ରକୃତି ନିଜେ ତା'ର ହିସାବ ନେଇସାରିଥିବ।

କିନ୍ତୁ ସେହି ଦିନ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ଆମେ କ'ଣ କରିପାରିବା?

      ଆମେ ଦୁର୍ଗାପୂଜା ପାଇଁ ଚାନ୍ଦା ଦେଉ। ଲକ୍ଷ୍ମୀପୂଜା ପାଇଁ ଦେଉ। ଗାଁର ମା' ତାରିଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଦାନ କରୁ। ମାଟି ଓ ପଥରର ମୂର୍ତ୍ତିରେ ଦେବତ୍ୱ ଖୋଜୁ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଭିକ୍ଷା କରୁ। ଏହା କିଛି ଭୁଲ ନୁହଁ। ମାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ନିଶ୍ଚୟ ରହିବ।
   ତେବେ ଯିଏ ଆମକୁ ଜୀବନ ଦେଇଛି, ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଛି, ମାଟି ଦେଇଛି, ପବନ ଦେଇଛି—ତା'ର ଦିଆ ଜୀବନର ଅନ୍ତିମ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ସମ୍ମାନଜନକ ସ୍ଥାନ ଦେବାରେ ଆମେ ପଛକୁ କାହିଁକି ହଟିବା?
ମଶାଣି କାହାର ନିଜର ନୁହେଁ—
ମଶାଣି ସମଗ୍ର ଗାଁର।
ଏହା ଆମ ବାପାଙ୍କର, ଆମ ମାଆଙ୍କର, ଆମ ଜେଜେବାପାଙ୍କର, ଆମ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କର। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହା ଆମର ମଧ୍ୟ ହେବ।
ତେଣୁ ଆସନ୍ତୁ, ଆଉ ଅଭିଯୋଗ ନକରି ଆମ ଅଭିପ୍ରାୟ ପାଇଁ ଆମେ ନିଜେ ଆଗେଇ ଆସିବା।
ଯେପରି ଆମ ଗାଁରେ ଏକଦିନ ମାଗିଯାଚି, ଘରେ ଘରେ ଯାଇ, ଏକତ୍ର ହୋଇ ସ୍କୁଲ ଗଢ଼ିଥିଲୁ, ସେହିପରି ଆମେ ଏକ ମଶାଣି ଗୃହ ଗଢ଼ିବା।
କଣ୍ଟାପଡ଼ା ଗାଁର ଏକ କିଲୋମିଟର ପରିଧିରେ ଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରକୁ ଯିବା। ଆଜି ଅଳି କରିବା।
ଦୁର୍ଗାପୂଜା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀପୂଜା ପାଇଁ ଯେପରି ଚାନ୍ଦା ମାଗୁଛୁ,
ସେହିପରି ମଶାଣି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦାନ ମାଗିବା। କହିବା ଦିଅ ଆମ ଗାଁ ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର ଦାନ। କିଏ ଅଳ୍ପ ଦେବେ, କିଏ ଅଧିକ ଦେବେ। କିଏ ଟଙ୍କା ଦେବେ, କିଏ ଶ୍ରମ ଦେବେ, କିଏ ଗଛ ଲଗାଇବେ, କିଏ ନିର୍ମାଣରେ ସହଯୋଗ କରିବେ।

କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଗୋଟିଏ—
“ଆମ ମଶାଣି—ଆମ ଦାୟିତ୍ୱ।”
ଏକତାରେ ଆମେ ସ୍କୁଲ ଗଢ଼ିପାରିଲୁ, ରାସ୍ତା ଗଢ଼ିପାରିଲୁ, ପୂଜା କରିପାରିଲୁ; ତେବେ ନିଜ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ପୀଠକୁ କାହିଁକି ରକ୍ଷା କରିପାରିବୁ ନାହିଁ?
ଆଜି ମଶାଣି ଆମକୁ ଡାକୁଛି।
ଆସନ୍ତୁ, ତା'ର ଡାକ ଶୁଣିବା।
ଆଜି ଆମେ ମଶାଣିକୁ ବଞ୍ଚାଇବା—
କାଲି ମଶାଣି ଆମ ସ୍ମୃତିକୁ ବଞ୍ଚାଇବ।

କାରଣ ଜନ୍ମ ଆମ ହାତରେ ନଥିଲା, ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ଆମ ହାତରେ ନାହିଁ;
କିନ୍ତୁ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଆମ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନର ସହିତ ବିଦାୟ ଦେବାର ସ୍ଥାନଟିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା—
ଏହି ଦାୟିତ୍ୱ ନିଶ୍ଚୟ ଆମ ହାତରେ।

ଆଉ ମୃତ୍ୟୁ? ମୃତ୍ୟୁ ତ କେବଳ ଶରୀରର। ଆତ୍ମା ଅବିନଶ୍ୱର। ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଗୀତାରେ କହିଛନ୍ତି—
“ନୈନଂ ଛିନ୍ଦନ୍ତି ଶସ୍ତ୍ରାଣି
ନୈନଂ ଦହତି ପାବକଃ ।
ନ ଚୈନଂ କ୍ଲେଦୟନ୍ତ୍ୟାପୋ
ନ ଶୋଷୟତି ମାରୁତଃ ॥”
ଅର୍ଥାତ୍—
ଆତ୍ମାକୁ ଅସ୍ତ୍ର କାଟିପାରେ ନାହିଁ, ଅଗ୍ନି ଦହନ କରିପାରେ ନାହିଁ; ଜଳ ତାକୁ ଓଦା କରିପାରେ ନାହିଁ, ବାୟୁ ଶୁଖାଇ ପାରେ ନାହିଁ।
ଶରୀର ମାଟିରେ ମିଶିଯାଏ, ଅଗ୍ନିରେ ପାଉଁଶ ହୋଇଯାଏ; କିନ୍ତୁ ଆତ୍ମା ଅମର।
ତେଣୁ ମଶାଣି କେବଳ ମୃତ୍ୟୁର ସ୍ଥାନ ନୁହେଁ—
ଏହା ଶରୀରର ଅନ୍ତିମ ଯାତ୍ରା ଓ ଆତ୍ମାର ଅନନ୍ତ ଯାତ୍ରାର ନିରବ ସାକ୍ଷୀ।
ଆସନ୍ତୁ, ଆମ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ଏହି ପବିତ୍ର ପୀଠକୁ ଆମେ ସମସ୍ତେ ମିଶି ସୁରକ୍ଷା କରିବା।
ମଶାଣି ବଞ୍ଚିଲେ ସ୍ମୃତି ବଞ୍ଚିବ,
ସ୍ମୃତି ବଞ୍ଚିଲେ ଆମ ମୂଳ ବଞ୍ଚିବ।
𝓔𝓻.𝓖𝓸𝓫𝓲𝓷𝓭 𝓢𝓮𝓽𝓱𝓲, 𝓴𝓪𝓷𝓽𝓪𝓹𝓪𝓭𝓪, 𝓸𝓵𝓪𝓽𝓹𝓾𝓻, 𝓚𝓪𝓽𝓪𝓴