ଅରଣା ମହିଷୀ 🐃

 ବହୁ ବର୍ଷ ତଳର କଥା। ଆମ ଗାଁର ଶେଷ ମୁଣ୍ଡରେ ଥିଲା ଏକ ବିରାଟ ପଡ଼ିଆ। ପଡ଼ିଆର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିଲା ଘନ ଝାଡ଼ି, ଆଉ ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସବୁଜ ଘାସର ଚାଦର। ସେହି ପଡ଼ିଆରେ ରହୁଥିଲା ଏକ ବିଶାଳ ଅରଣା ମହିଷୀ। ତାର ଦେହ ଥିଲା କଳା ମେଘ ପରି ଚକଚକିଆ, ଆଖି ଦୁଇଟି ଅଙ୍ଗାର ପରି ଜଳୁଥିଲା ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ଶିଙ୍ଘ ଦୁଇଟି ଯେପରି ଆକାଶକୁ ଭେଦ କରିଦେବ। ଗାଁର ପିଲାମାନେ ଦୂରରୁ ତାକୁ ଦେଖି ଭୟ ପାଉଥିଲେ। କେହି କେବେ ତାର ପାଖକୁ ଯିବାର ସାହସ କରୁ ନଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଛୋଟ ପିଲା ଦନାଇଁ ଥିଲା ଅଲଗା ସ୍ୱଭାବର। ସେ ଭାବୁଥିଲା—ଯେପରି ଘରର କଳା ବାଛୁରୀକୁ ଘାସ ଦେଲେ ସେ ଆଦର କରେ, ସେପରି ଏହି ମହିଷୀ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ତାର ବନ୍ଧୁ ହୋଇଯିବ। ଦିନେ ଦନାଇଁ ଜେଜେଙ୍କ ପାଖରେ ଖେଳୁଥିଲା। ହାତରେ ଧରିଥିଲା ତାଜା ଦୁବ ଘାସର ଏକ କେରାଏ। ହଠାତ୍ ଜେଜେଙ୍କ ଅଜାଣତରେ ସେ ଧୀରେ ଧୀରେ ମହିଷୀ ଆଡ଼କୁ ଚାଲିଗଲା। ପାଖକୁ ଯାଇ ସେ ମିଠା ସ୍ୱରରେ କହିଲା— “ହଁମା… ଆ ଆ… ଘାସ ଖା।” ସେହି ସମୟରେ ମହିଷୀଟି ମୁଣ୍ଡ ଉଠାଇଲା। ତାର ନାକରୁ “ସଅଁ… ସଅଁ…” ଶବ୍ଦ ବାହାରିଲା। ଆଖି ଦୁଇଟି ଲାଲ ହୋଇ ଉଠିଲା। ଦୂରରୁ ଏହା ଦେଖି ଜେଜେଙ୍କ ହୃଦୟ ଧକ୍ ଧକ୍ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା। ସେ ଜୋରରେ ଚିତ୍କାର କଲେ— “ଅରଣା ମହିଷୀ ରହିଛି ଅନାଇ, ମହିଷୀର ପାଖ ନ ଯାଅ ଦନାଇଁ।” ଜେଜେଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଦନାଇଁ ଅଟକିଗଲା। ଜେଜେ ଧାଇଁ ଆସି ତାର ଛୋଟ ହାତଟିକୁ ଧରି ପଛକୁ ନେଇଗଲେ। ତାପରେ ସ୍ନେହଭରା ସ୍ୱରରେ କହିଲେ— “ବାବୁ, ଯାହା ଦୂରରୁ ଶାନ୍ତ ଓ ସୁନ୍ଦର ଦିଶେ, ସେ ସବୁବେଳେ ନିରାପଦ ହୋଇନଥାଏ। ମଣିଷ ହେଉ କି ପଶୁ, ଅଜଣା ସ୍ୱଭାବକୁ ନ ଚିହ୍ନି ପାଖକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସଂସାରରେ ସାହସ ଦରକାର, କିନ୍ତୁ ସାବଧାନତା ତାଠାରୁ ବଡ଼।” ଦନାଇଁ ଜେଜେଙ୍କ କଥା ମନେ ରଖିଲା। ସେହି ଦିନଠାରୁ ସେ ଶିଖିଲା— ଯେଉଁଠାରେ ବିପଦର ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ, ସେଠାରେ ସାହସଠାରୁ ସାବଧାନତା ହିଁ ବଡ଼। ଆଜି ସମୟର ନଦୀରେ ଅନେକ ବର୍ଷ ବହିଯାଇଛି। ଶୈଶବର ସେହି ଦନାଇଁ ଆଜି ବୃଦ୍ଧ ହୋଇଯାଇଛି। କିନ୍ତୁ “ଛବିଳ ବର୍ଣ୍ଣବୋଧ”ର ସେହି ଦୁଇ ଧାଡ଼ି ଆଜି ମଧ୍ୟ ମୋ ହୃଦୟରେ ଅମ୍ଳାନ— “ଅରଣା ମହିଷୀ ରହିଛି ଅନାଇ, ମହିଷୀର ପାଖ ନ ଯାଅ ଦନାଇଁ।” ଏହି ଛୋଟ ପଦଟି କେବଳ ଗୋଟିଏ ମହିଷୀର କଥା ନୁହେଁ; ଏହା ଜୀବନର ଏକ ବଡ଼ ଶିକ୍ଷା। ସଂସାରରେ ବାହାରୁ ସରଳ, ସୁନ୍ଦର ଓ ନିରୀହ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଲୋକ କିମ୍ବା ପରିସ୍ଥିତିର ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ବିପଦ ଲୁଚି ଥାଇପାରେ। ତେଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକ୍ଷେପ ସାବଧାନତାର ସହିତ ନେବା ହିଁ ଶ୍ରେୟସ୍କର। ମୋ ବୋଉ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶିକ୍ଷାକୁ ଅନେକଥର ମୋତେ ମନେ ପକାଇ ଦେଉଥିଲେ। ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ଅଝଟ ହୁଏ କିମ୍ବା ଘରେ ଧମାଚୌକଡ଼ି କରେ, ସେ ହସି ହସି କହୁଥିଲେ— “କାହିଁ ଗୋଟେ ଅରଣା ମହିଷୀ ପରି ସଅଁ ସଅଁ ହଉଛୁ? ଘରଦ୍ୱାର କଣ ଭାଙ୍ଗି ପକାଇବୁ?” ଆଜି ବୋଉ ନାହିଁ , ସେହି ପଡ଼ିଆ ନାହିଁ, ସେହି ଅରଣା ମହିଷୀ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଆଜି ବୋଉଙ୍କ ସେହି କଥା ମନେ ପଡ଼ିଲେ ଲାଗେ—ଶୈଶବର ପାଠଶାଳା, ବର୍ଣ୍ଣବୋଧର ପଦ ଓ ମାଆର ଉପଦେଶ— ଏହି ତିନିଟି ହିଁ ଜୀବନର ସତ୍ୟ ଗୁରୁ।
ଆଜି ଏକ ଶୈଶବ ସ୍ମୃତି ସତରେ  ଜୀବନ   ପାଇଁ ନୀତିଶିକ୍ଷା।