ଅଣ ନିଶ୍ୱାସୀ ନାରୀ ଜୀବନ

ଗାଁ ଶେଷର ଛୋଟ ଘରଟାରେ ସେ ଦିନ ଯେତେବେଳେ ସୀମା ଜନମ ହେଲା, ସାରା ଘରେ ଯେମିତି ଆଲୋକ ପଶିଆସିଲା। ବାପା ଗୋପାଳର ମୁହଁରେ ଥକା କାହିଁ ଉଭେଇଗଲା, ମା’ ମାଳତୀ ଆଖିରେ ଲୁହ ଆଉ ହସ ଏକାସାଥେ। ଛୋଟ ପାଦର ଛମ୍ ଛମ୍ ଶବ୍ଦ ଘର ମାଟି ଚଟାଣରେ ବାଜିଲେ ଯେମିତି ଲାଗେ ଘରଟା ବି ନାଚୁଛି। ସୀମାର ହସଟା ଥିଲା ଘର ଦୀପ। ସେ ହସିଲେ ସବୁ ଦୁଃଖ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ନିରବ ହୋଇଯାଏ। ସେ ବଢ଼ିଲା। ସ୍କୁଲ, କଲେଜ, ପରେ ସହର ଗୋଟେ ଛୋଟ କମ୍ପାନୀରେ ଆକାଉଣ୍ଟାଣ୍ଟ ଚାକିରୀ। ବାପା-ମା’ ଗର୍ବରେ କହନ୍ତି, “ଆମ ଝିଅ ନିଜ ପାଦରେ ଠିଆ ହୋଇଛି।”

 ସୀମା ବି ଭାବେ, ଏଇ ସ୍ୱାଧୀନତା ହିଁ ତା’ର ସ୍ୱପ୍ନ। ହେଲେ ଜୀବନର ନିୟମ ଅଲଗା। ପଚିଶ ବର୍ଷ ବୟସରେ ବାହାଘର ସ୍ଥିର ହେଲା। ସାର୍ଥକ ଭଲ ପୁଅ, ସରକାରୀ ଶିକ୍ଷକ। ସୀମା ଭାବିଲା, ଏବେ ଦୁଇଟା ଜୀବନ ଏକାସାଥେ ଚାଲିବ।

 ବାହାଘର ପରେ ସେ ଆସିଲା ଶାଶୁ ଘରକୁ। ଘର ବଡ଼, ଲୋକ ବି ଅନେକ। ଶାଶୁ, ଶଶୁର, ଦେଢ଼ଶୁର, ନଣନ୍ଦ। ପ୍ରଥମ ଦିନ ସବୁ ନୂଆ, ସବୁ ସୁନ୍ଦର। ହେଲେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଦିନଚର୍ଯ୍ୟା ବଦଳିଲା। ଭୋର ପାଞ୍ଚଟାରେ ଉଠି ରୋଷେଇ, ବାସନ ମାଜିବା, ଘର ସଫା କରିବା। ନଅଟାରେ ବାହାରି ଅଫିସ୍। ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଫେରି ପୁଣି ରୋଷେଇ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ପରଷିବା, ପରେ ନିଜ ପାଇଁ ଗୋଟେ କପ୍ ଚା’ ବି ସମୟ ମିଳେନା। ସାର୍ଥକ କହେ, “ତୁ ଚାକିରୀ କରୁଛୁ, ମୁଁ ଗର୍ବିତ। ହେଲେ ଘର କାମ ବି ତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଆମ ଘରେ ଏମିତି ଚଳିଆସିଛି।” ସୀମା ଚୁପ୍ ରୁହେ। କହିବାକୁ କିଛି ନାହିଁ। କହିଲେ ଲୋକେ କହିବେ, “ଆଧୁନିକ ଝିଅ, କାମ କରିବାକୁ ଚାହେଁନା।” ମାସ ଗଡ଼ିଲା, ବର୍ଷ ଗଡ଼ିଲା। ସୀମା ମା’ ହେଲା। ଗୋଟେ ପୁଅ ହେଲା, ନାଁ ରଖାଗଲା ଆଦିତ୍ୟ। ଏବେ ତା’ ଜୀବନ ଆହୁରି ବ୍ୟସ୍ତ। ଦିନକୁ ଚବିଶ ଘଣ୍ଟା ବି କମ୍ ପଡ଼େ। ଅଫିସ୍ ରିପୋର୍ଟ, ଆଦିତ୍ୟର ସ୍କୁଲ ହୋମୱର୍କ, ଶାଶୁଙ୍କ ଔଷଧ, ଶଶୁରଙ୍କ ଚା’, ନଣନ୍ଦର କଲେଜ ଫର୍ମ। ସେ ନିଜ ପାଇଁ ଜିଇଁବା ଭୁଲିଗଲା। ଦର୍ପଣ ଆଗରେ ଠିଆ ହେଲେ ଦେଖେ, ଆଖି ତଳେ କଳା ଦାଗ, କେଶରେ ପାଚିଲା ଚୁଟି, ମୁହଁରେ ଥକାର ଛାୟା।

 ଗୋଟେ ଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ରୋଷେଇ ଘର ଝରକା ପାଖେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲା ସେ। ବାହାରେ ବର୍ଷା ପଡୁଛି। ହଠାତ୍ ତା’ ମନକୁ ପଡ଼ିଗଲା ପିଲାଦିନ। ଗାଁ ଘର ଆଗ ପୋଖରୀ, ମା’ ହାତର ପିଠା, ବାପା ଆଣିଦେଉଥିବା ଗୁଡ଼ି, ଭାଇ ସହ ହେଉଥିବା ଖୁନସୁଟି। ସେତେବେଳେ ସେ କେବଳ ସୀମା ଥିଲା। କାହାର ବୋହୂ ନୁହେଁ, କାହାର ମା’ ନୁହେଁ, କାହାର କର୍ମଚାରୀ ନୁହେଁ। ଆଜି ସେ ସବୁକିଛି, ହେଲେ ନିଜେ ନୁହେଁ। ଆଖିରୁ ପାଣି ଆସିଗଲା। ହେଲେ ତା’ ପାଖରେ ଉପାୟ କ’ଣ? ଛାଡ଼ି ଦେଲେ ଘର ଚଳିବ ନାହିଁ। ଚାକିରୀ ଛାଡ଼ିଲେ ନିଜର ପରିଚୟ ହଜିଯିବ। କହିଲେ ଲୋକେ କହିବେ, “ଅସନ୍ତୋଷୀ।” ଚୁପ୍ ରହିଲେ ନିଜ ଭିତରେ ଦମ୍ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ। ଏଇଟା ହିଁ ତ ଅଣ ନିଶ୍ୱାସୀ ଜୀବନ। ନିଶ୍ୱାସ ନେବା ପାଇଁ ସମୟ ନାହିଁ, କାରଣ ସବୁବେଳେ କାହାର ନା କାହାର ଆବଶ୍ୟକତା ତା’କୁ ଡାକୁଛି।

 ସେମିତି ଥରେ ଶାଶୁ କହିଥିଲେ, “ମୁଁ ବି ତୋ ପରି ବୋହୂ ହୋଇ ଆସିଥିଲି। ମୋର ବି ସ୍ୱପ୍ନ ଥିଲା। ହେଲେ ସଂସାର ଏମିତି। ସହିବାକୁ ପଡ଼େ।” ସୀମା ବୁଝିଗଲା, ଏଇ ଶୃଙ୍ଖଳା ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ି ଚାଲିଆସୁଛି। ପ୍ରତି ଝିଅ ଆସେ ସ୍ୱପ୍ନ ଧରି, ଆଉ ଧୀରେ ଧୀରେ ସେ ସ୍ୱପ୍ନ କେବଳ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଞ୍ଚିବାରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଏ। ହେଲେ ସୀମା ଭିତରେ ଗୋଟେ କଥା ବଦଳିଲା। ସେ ବୁଝିଲା, ସବୁକିଛି ଛାଡ଼ି ଦେବା ସମାଧାନ ନୁହେଁ। ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲା, ଦିନକୁ ଅଧା ଘଣ୍ଟା ସେ ନିଜ ପାଇଁ ରଖିବ। ସକାଳୁ ପାଞ୍ଚ ମିନିଟ୍ ଆଗରୁ ଉଠି ଛାତ ଉପରେ ଯାଇ ଖୋଲା ଆକାଶ ଦେଖିବ। ରାତିରେ ଆଦିତ୍ୟ ଶୋଇଗଲା ପରେ ଗୋଟେ ପୁସ୍ତକ ପଢ଼ିବ।

 ସପ୍ତାହକୁ ଥରେ ମା’କୁ ଫୋନ୍ କରି କହିବ, “ମୁଁ ଭଲରେ ଅଛି, ବୋଉ।” ପ୍ରଥମେ ଘର ଲୋକେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। “ଏତେ କାମ ଥାଉ ଥାଉ ଏସବୁ କ’ଣ?” ସୀମା ହସି କହିଲା, “ମୁଁ ଭଲ ରହିଲେ ହିଁ ତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭଲ ରଖିପାରିବି।” ଧୀରେ ଧୀରେ ସାର୍ଥକ ବି ବୁଝିଲା। ସେ ବି କେତେବେଳେ କେତେବେଳେ ରୋଷେଇ ଘରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା। ଆଜି ବି ସୀମାର ଜୀବନ ବ୍ୟସ୍ତ। ହେଲେ ସେ ଆଉ ଅଣ ନିଶ୍ୱାସୀ ନୁହେଁ। କାରଣ ସେ ଶିଖିଗଲା, ନିଜ ପାଇଁ ନିଶ୍ୱାସ ନେବା ସ୍ୱାର୍ଥପରତା ନୁହେଁ, ଆବଶ୍ୟକତା। ରୋଷେଇ ଘର ଝରକା ପାଖେ ଠିଆ ହେଲେ ଏବେ ସେ ଆଉ କେବଳ ପିଲାଦିନକୁ ମନେ ପକାଏ ନାହିଁ। ସେ ଦେଖେ ବର୍ତ୍ତମାନକୁ, ଆଉ ଭାବେ – ଏଇ ମୁଁ, ଏଇ ମୋ ଜୀବନ। ଅଧୁରା ହୋଇପାରେ, ହେଲେ ମୋର। ସଂସାର ବଦଳିବାକୁ ସମୟ ଲାଗେ। ହେଲେ ଗୋଟେ ମଣିଷ ନିଜ ଭିତରୁ ବଦଳିଲେ, ସଂସାର ବି ଧୀରେ ଧୀରେ ବଦଳିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଏ। ସୀମା ଜାଣେ, ସେ ଏକା ନୁହେଁ। ପ୍ରତି ଘରେ ଗୋଟେ ସୀମା ଅଛି, ଯିଏ ନିଶ୍ୱାସ ନେବା ପାଇଁ ଲଢୁଛି। ଆଉ ସେଇ ଲଢେଇର ନାଁ ହିଁ ଜୀବନ।