ડે ઓફ ધ જસ્ટિસ

ડે ઓફ ધ જસ્ટિસ

નેધરલેન્ડની રાજકીય અદાલતોમાં દટાયેલું એક ભયાનક સત્ય

The Hague
આ શહેરને દુનિયાભરના લોકો “ન્યાયની રાજધાની” તરીકે ઓળખે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય અદાલતો, રાજદૂતાવાસો અને કાનૂની મહેલોથી ધબકતું શહેર.

પણ એક શિયાળાની કાળી રાત્રે,
ન્યાયના મહેલ પર જ લોહીનો અદ્રશ્ય કલંક લાગી ગયો.

નેધરલેન્ડની પ્રથમ મહિલા રાષ્ટ્રપ્રમુખ
એલેરા જોન હેગન
તેમના ખાનગી નિવાસસ્થાને મૃત મળી આવ્યા.

સમગ્ર દેશ હચમચી ગયો.

સરકારી એજન્સીઓ, ખાનગી જાસૂસો અને મીડિયા —
બધા એક જ દિશામાં દોડી રહ્યા હતા.

આરોપ મૂકાયો
વિખ્યાત ઉદ્યોગપતિ અને કટ્ટર રાજકીય વિરોધી
જેકોલ સ્મિથ પર.

જેકોલ નિષ્ઠુર, ગર્વીલો અને વિવાદાસ્પદ માનવામાં આવતો.
કોર્ટરૂમમાં કેસ શરૂ થાય તે પહેલાં જ
મીડિયા ટ્રાયલ પૂરી થઈ ગઈ હતી.

ચુકાદો જાહેર થઈ ચૂક્યો હતો:

> “જેકોલ સ્મિથ જ રાષ્ટ્રદ્રોહી અને ખૂની છે.”



પણ એક સ્ત્રી આ વાત માનવા તૈયાર નહોતી.

તે હતી —
Samantha Duke

નેધરલેન્ડની સૌથી તેજસ્વી ક્રિમિનલ વકીલ.
મોટાભાગે ગરીબો અને નિર્દોષોના કેસ લડતી.

તે કોર્ટમાં ક્યારેય ઊંચા અવાજે દલીલ કરતી નહોતી,
પણ તેના વેધક સવાલો જયુરીના આત્મા સુધી પહોંચી જતા.


---

આ પહેલીવાર હતું
જ્યારે સામંથાએ જેકોલ જેવા શક્તિશાળી વેપારીનો કેસ હાથમાં લીધો.

પ્રોસિક્યુશન પાસે મજબૂત પુરાવા હતા:

પ્રેસિડેન્ટના રૂમમાં મળેલા ખાલી વાઈન ગ્લાસ પર જેકોલની અંગૂઠાની છાપ,

ધમકીભર્યો ઈમેલ,

અને હત્યાની રાત્રે પ્રેસિડેન્ટ હાઉસમાં તેની હાજરી.


કેસ લગભગ પૂરો માનવામાં આવતો હતો.

પણ સામંથાને એક નાની વાત સતત ખૂંચતી હતી.

પ્રેસિડેન્ટના મૃત્યુ પછી પણ
ગરાજમાં ઉભેલી તેમની બેન્ટલી કારનું એન્જિન ત્રણ કલાક સુધી ગરમ કેમ હતું?


---

સામંથાએ પ્રેસિડેન્ટના ડ્રાઈવર
હેનરિક લોસની પૂછપરછ શરૂ કરી.

હેનરિક પહેલેથી જ ગભરાયેલો લાગતો હતો.

સામંથાની ઉલટતપાસ દરમિયાન
ભર શિયાળામાં પણ તે પસીને તરબતર થઈ ગયો.

પરંતુ કોર્ટરૂમમાં બેઠેલી તેની પત્ની —
મારિયા —
અતિશય શાંત હતી.

એ શાંતિમાં કંઈક અસ્વાભાવિક હતું.


---

તે રાત્રે સામંથા ફરી પુરાવાઓમાં ડૂબી ગઈ.

પ્રેસિડેન્ટના કપડાં પર એક અજાણી સુગંધ હતી —
જૂના પ્રકારનું ડચ પરફ્યુમ.

એવું પરફ્યુમ
જે હવે બજારમાં ભાગ્યે જ મળતું.

તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે
એ જ પરફ્યુમ મારિયા પણ વાપરતી હતી.

પણ પ્રશ્ન હજુ જીવંત હતો:

ડ્રાઈવરની પત્ની
પ્રેસિડેન્ટ સુધી પહોંચી કેવી રીતે?


---

આગલી સુનાવણીમાં
સામંથાએ અચાનક એક CCTV ક્લિપ રજૂ કરી.

વિડિયોમાં હત્યાની રાત્રે
પ્રેસિડેન્ટની કાર મહેલમાંથી બહાર નીકળતી દેખાતી હતી.

ડ્રાઈવર સીટ પર હેનરિક હતો.

પણ પાછળની સીટમાં બેઠેલી વ્યક્તિ…

પ્રેસિડેન્ટ નહોતી. 

શું તે મારિયા હતી, પણ કઈ નક્કી થતું નહોતું.....

અદાલતમાં સન્નાટો છવાઈ ગયો.

જેકોલ સ્મિથ આશ્ચર્યથી ઊભો થઈ ગયો.

જજે તરત કાર્યવાહી સ્થગિત કરી.


---

પછી ધીમે ધીમે ભયાનક સત્ય બહાર આવ્યું.

વર્ષો પહેલાં,
જ્યારે એલેરા શહેરની મેયર હતી,
ત્યારે તેના ઈશારે મારિયાના પુત્રની હત્યા થઈ હતી.

સરકારી વગથી આખો કેસ દબાવી દેવામાં આવ્યો.

સચ્ચાઈ જાણતી મારિયા અંદરથી તૂટી ગઈ હતી.

સમય વીતતો ગયો.

ગઈકાલની મેયર હવે દેશની પ્રેસિડેન્ટ બની ચૂકી હતી.

પણ મારિયાના દિલમાં દફનાયેલો દ્વેષ
દરરોજ જીવતો રહ્યો.

અને એક દિવસ…

એ જ દ્વેષ હત્યા બની ગયો.


---

પણ સૌથી મોટો વળાંક હજુ બાકી હતો.

મારિયાએ કોર્ટમાં ધીમા અવાજે સ્વીકાર્યું:

માનીલો  કે “હું ખૂની હોઈ શકું…
પણ હું એકલી નહોતી.”



અચાનક આખી અદાલત ગૂંજી ઉઠી.

મારિયાએ મંત્રીમંડળના બે સભ્યોનાં નામ લીધા.

તેઓ પણ પ્રેસિડેન્ટને હટાવવા માંગતા હતા.

જેકોલ સ્મિથ તો માત્ર બલિનો બકરો હતો.

પણ ખૂન નાં કોઈ ચોક્કસ પુરાવા ના હોવાથી
બધા કાયદાની પકડમાંથી છટકી ગયા.


---

બહાર વરસાદ વરસી રહ્યો હતો.

Peace Palace ના ઘંટનો અવાજ ગુંજી રહ્યો હતો.

સામંથા ડ્યુક અદાલતની સીડીઓ પરથી ધીમે ધીમે નીચે ઉતરી.

પત્રકારોએ પૂછ્યું:

“શું  આ ન્યાય થયો?”

સામંથાએ થોડીક ક્ષણ આકાશ તરફ જોયું.

અને ધીમેથી બોલી:

“અદાલતો ક્યારેક સત્ય સુધી પહોંચે છે…પણ ઘણી વાર સત્યને બચાવવા માટે કુદરતની અદાલત જ કેસ લડતી હોય છે.”



તે  દિવસની રાત્રિનો છેલ્લો પહોર હતો 

The Hague ની બહાર આવેલું નાનું કબ્રસ્તાન ધુમ્મસથી ઢંકાઈ ગયું હતું.
ઠંડી પવનમાં સુકાયેલા પાંદડા ધીમે ધીમે સરકી રહ્યા હતા.

મારિયા ધીમા પગલે એક જૂની કબર પાસે આવીને ઊભી રહી.

કબર પર લખેલું હતું:

> “એલિયાસ લોસ
1998 – 2016
એક નિર્દોષ આત્મા.”



તેના કંપતા હાથમાં એક નાની મીણબત્તી હતી.

થોડા ક્ષણો સુધી તે કબરને જોતિ રહી…
જાણે વર્ષો પછી પણ પોતાના પુત્રની આંખો શોધી રહી હોય.

પછી તેણે મીણબત્તી પ્રગટાવી.

અંધકાર વચ્ચે એ નાની જ્યોત ધીમે ધીમે ધબકવા લાગી.

મારિયાની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા.

તે ધીમેથી બોલી:

> “મેં એવી અદાલત ઈચ્છી હતી…
જ્યાં માત્ર ન્યાય મળે.
બદલો તો મેં ક્યારેય માંગ્યો જ નહોતો…
પણ આ જાલિમ દુનિયાએ
બંને વચ્ચેનો ફરક મને ક્યારેય સમજવા દીધો નહીં.”



દૂર ક્યાંક ચર્ચના ઘંટ વાગ્યા.

પવનનો એક ઝોકો આવ્યો.

મીણબત્તીની જ્યોત થોડી કંપી…
પણ બુઝાઈ નહીં.

મારિયાએ કબર પર ધીમેથી હાથ ફેરવ્યો,
અને વર્ષો પછી પહેલીવાર તેના ચહેરા પર શાંતિનો આછો અહેસાસ દેખાયો.

આકાશમાંથી ધીમે ધીમે બરફ વરસવા લાગ્યો.

અને કબ્રસ્તાનની નિર્જન શાંતિમાં એવું લાગતું હતું —
જાણે કુદરત પોતે જ અંતિમ ચુકાદો લખી રહી હોય.
~~~~~~~
ડિસ્ક્લેમર

આ નવલિકા સંપૂર્ણપણે કાલ્પનિક છે.
વાર્તામાં દર્શાવાયેલા તમામ પાત્રો, સ્થળો, રાજકીય ઘટનાઓ, અદાલતી પ્રક્રિયાઓ અને સંવાદ લેખકની કલ્પનાશક્તિ પર આધારિત છે.

નેધરલેન્ડ, The Hague, Peace Palace અથવા અન્ય કોઈ વાસ્તવિક સંસ્થા, વ્યક્તિ, રાજકીય પદાધિકારી કે ઘટના સાથે કોઈપણ સામ્યતા માત્ર સંયોગ માનવી.

આ કૃતિનો હેતુ માત્ર સાહિત્યિક અને મનોરંજનાત્મક છે.
કોઈપણ વ્યક્તિ, સમાજ, સરકાર, ન્યાયતંત્ર અથવા રાજકીય વિચારધારાની ભાવનાઓને ઠેસ પહોંચાડવાનો લેખકનો કોઈ આશય નથી.

કથામાં વ્યક્ત વિચારો, સંવાદો અને પરિસ્થિતિઓ માનવ મન, ન્યાય, સત્તા અને સત્ય વચ્ચેના સંઘર્ષને સાહિત્યિક રીતે રજૂ કરવા માટે રચવામાં આવ્યા છે.

© Kalpesh Patel