సతి దేవి

సృష్టిలో శక్తి లేనిదే శివుడు సైతం క్రియారహితుడు. శివశక్తుల కలయికే జగత్తు మనుగడకు మూలాధారం. ఆ పరమతత్త్వాన్ని లోకానికి చాటిచెప్పడానికి ఆదిపరాశక్తి సతీదేవిగా అవతరించింది. తండ్రి ప్రేమలో పెరిగినా, తన జీవిత నిర్ణయంలో స్వతంత్ర వ్యక్తిత్వాన్ని చాటుకున్న సతీదేవి గాథ భక్తికి, దృఢసంకల్పానికి, ఆత్మగౌరవానికి ప్రతీకగా నిలిచింది.

పూర్వకాలంలో బ్రహ్మదేవుని మానసపుత్రుడైన దక్షప్రజాపతి గొప్ప వైభవంతో వెలుగొందేవాడు. ప్రజాసృష్టిని విస్తరించడంలో విశేష పాత్ర పోషించిన దక్షుడు తన కీర్తిప్రతిష్ఠల పట్ల అమితమైన అభిమానం కలిగి ఉండేవాడు. అతని భార్య ప్రసూతి సద్గుణసంపన్నురాలు.

ఒకనాడు బ్రహ్మదేవుడు దక్షునితో, ‘‘దక్షా! జగజ్జనని ఆదిపరాశక్తి నీ కుమార్తెగా అవతరించే మహాభాగ్యం నీకు లభించవచ్చు. అందుకు నీవు ఆమెను భక్తిశ్రద్ధలతో ఆరాధించు’’ అని ఉపదేశించాడు.

దక్షుడు ఏకాగ్రచిత్తంతో జగన్మాతను ప్రార్థించాడు. అతని తపస్సుకు ప్రసన్నురాలైన ఆదిపరాశక్తి దివ్యరూపంలో ప్రత్యక్షమైంది.

‘‘అమ్మా! నీవే సర్వలోకాలకు మూలాధారం. నీ అనుగ్రహంతో నా వంశం పవిత్రం కావాలి. నా కుమార్తెగా జన్మించి నన్ను ధన్యుణ్ణి చేయాలి’’ అని వేడుకున్నాడు.

జగన్మాత చిరునవ్వుతో, ‘‘దక్షా! నీ కోరిక నెరవేరుతుంది. నేను నీ కుమార్తెగా అవతరిస్తాను. అయితే నా దివ్యస్వరూపాన్ని, స్వతంత్ర సంకల్పాన్ని ఎల్లప్పుడూ గౌరవించాలి’’ అని అనుగ్రహించింది.

కొంతకాలానికి ప్రసూతిదేవి గర్భాన దివ్యకాంతులతో ఒక బాలిక జన్మించింది. ఆమెకు సతీ అని నామకరణం చేశారు.

సతీదేవి రాకతో దక్షుని అంతఃపురం ఆనందంతో నిండిపోయింది. బాల్యం నుంచే ఆమె అసాధారణమైన ఆధ్యాత్మిక ప్రవృత్తిని ప్రదర్శించింది. ఇతర బాలికలు ఆటపాటల్లో మునిగితేలుతుంటే, సతి మట్టితో శివలింగాలను తయారుచేసి పూలతో పూజించేది.

ఒకరోజు ప్రసూతిదేవి కుమార్తెను ప్రేమగా దగ్గరకు తీసుకుని, ‘‘అమ్మా! నీవెప్పుడూ శివుని ధ్యానంలోనే ఉంటావెందుకు?’’ అని అడిగింది.

‘‘అమ్మా! శివుడు సర్వజీవులకు ఆశ్రయమైన పరమేశ్వరుడు. ఆయన స్మరణతో నా హృదయానికి అపారమైన శాంతి కలుగుతోంది’’ అని సతి బదులిచ్చింది.

కుమార్తె మాటల్లోని ఆధ్యాత్మిక పరిపక్వతను చూసి ప్రసూతి ఆశ్చర్యపోయింది.

కాలం గడిచింది. సతీదేవి యౌవనంలోకి అడుగుపెట్టింది. ఆమె సౌందర్యం, సౌశీల్యం, భక్తిప్రపత్తులు సర్వత్రా ప్రసిద్ధిచెందాయి. దక్షుడు తన కుమార్తెకు గొప్ప వైభవం కలిగిన వరుణ్ణి ఎంపిక చేయాలని భావించాడు. కానీ సతీదేవి మనసు అప్పటికే పరమశివుని పాదపద్మాలపై స్థిరపడింది.

ఒకరోజు తండ్రి ఆమెతో వివాహప్రస్తావన తీసుకువచ్చాడు.

‘‘సతీ! నీవు నా ప్రియమైన కుమార్తెవు. నీకు అన్ని విధాలా తగిన వరుణ్ణి ఎంపిక చేయాలని అనుకుంటున్నాను’’ అన్నాడు.

సతి వినయంగా చేతులు జోడించింది.

‘‘తండ్రీ! మీ ప్రేమ నాకు అపూర్వమైన వరం. కానీ నా హృదయం పరమశివుని భర్తగా స్వీకరించింది. ఆయన తప్ప మరెవరినీ వరించలేను.’’

దక్షుని ముఖంలో అసంతృప్తి కనిపించింది.

‘‘శివుడా? శ్మశానాల్లో సంచరించేవాడు, భస్మాన్ని ధరించేవాడు, సర్పాలను ఆభరణాలుగా అలంకరించుకునేవాడు! అటువంటి వానిలో నీకు కనిపించిన గొప్పదనం ఏమిటి?’’ అని ప్రశ్నించాడు.

సతీదేవి ప్రశాంతంగా సమాధానమిచ్చింది.

‘‘తండ్రీ! బాహ్యవేషాన్ని చూసి మహాత్ముల గొప్పదనాన్ని నిర్ణయించలేము. సర్వసంగపరిత్యాగి అయిన శివునికి ఐశ్వర్యాలపై వ్యామోహం లేదు. ఆయన దృష్టిలో రాజుగానీ, నిరుపేదగానీ సమానమే. అటువంటి పరమేశ్వరుని కంటే గొప్ప వరుడు నాకు ఎవరు?’’

కుమార్తె దృఢనిశ్చయాన్ని చూసి దక్షుడు మౌనమయ్యాడు.

అయితే సతీదేవి తన సంకల్పాన్ని నెరవేర్చుకోవడానికి తపస్సు చేయాలని నిర్ణయించుకుంది. తల్లి అనుమతితో నందావ్రతాన్ని ఆచరించడం ప్రారంభించింది. రుతువులు మారినా, కాలం గడిచినా ఆమె భక్తిలో మార్పు రాలేదు. ఉపవాసాలు, శివనామస్మరణ, నియమనిష్ఠలతో మహాదేవుని ఆరాధించింది.

ఒకరోజు ఆమె తపస్సుకు ప్రసన్నుడైన పరమశివుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

‘‘సతీ! నీ అచంచల భక్తి నన్ను మెప్పించింది. నీ మనసులోని కోరికను కోరుకో’’ అన్నాడు.

సతీదేవి ఆనందబాష్పాలతో శివుని పాదాలకు నమస్కరించింది.

‘‘ప్రభూ! జన్మజన్మలకూ మీ సాన్నిధ్యమే నా అభిలాష. నన్ను మీ అర్ధాంగిగా స్వీకరించండి’’ అని ప్రార్థించింది.

పరమేశ్వరుడు ప్రసన్నంగా, ‘‘సతీ! నీ నిష్కల్మషమైన ప్రేమను అంగీకరిస్తున్నాను. నీవు నా అర్ధాంగివి అవుతావు’’ అని వరమిచ్చాడు.

అనంతరం బ్రహ్మదేవుడు దక్షుని వద్దకు వెళ్లి శివసతుల వివాహ ప్రస్తావన తీసుకువచ్చాడు. పరమేశ్వరుని సంకల్పాన్ని, సతీదేవి తపస్సు ఫలితాన్ని వివరించాడు. దక్షుడు వివాహానికి సమ్మతించాడు.

శుభముహూర్తాన దక్షుని మందిరం మంగళవాద్యాలతో మార్మోగింది. దేవతలు, మహర్షులు విచ్చేశారు. నందీశ్వరుడు, ప్రమథగణాలు వెంటరాగా పరమశివుడు వివాహవేదికకు చేరుకున్నాడు.

అగ్నిసాక్షిగా శివుడు సతీదేవిని పరిణయమాడాడు. బ్రహ్మదేవుడు వేదమంత్రాలు పఠించగా, దేవతలు పుష్పవర్షం కురిపించారు. సతీదేవి పరమేశ్వరుని పక్కన నిలిచి ఆనందంతో చేతులు జోడించింది.

ఆ దివ్యవివాహం ఇద్దరి కలయిక మాత్రమే కాదు; చైతన్యానికి శక్తి తోడైన మహత్తర ఘట్టం.

సతీదేవి తన జీవితంతో ఒక గొప్ప సత్యాన్ని చాటింది. నిజమైన ఆత్మగౌరవం అహంకారంలో లేదు. తన అంతరాత్మ విశ్వసించిన ధర్మానికి కట్టుబడి ఉండటంలో ఉంది. సంపద, హోదా, బాహ్యవైభవాల కంటే ఆధ్యాత్మిక ఔన్నత్యాన్ని గౌరవించడంలో ఉంది.

అచంచలమైన భక్తి, పవిత్రమైన ప్రేమ, దృఢమైన సంకల్పం కలిసినప్పుడు దైవానుగ్రహం తప్పక లభిస్తుందని శివసతుల పరిణయగాథ బోధిస్తోంది.