జమదగ్ని

  

జమదగ్ని  

  

అడవి నిశ్శబ్దంగా ఉంది. ఉదయించే సూర్యుడి కిరణాలు చెట్ల ఆకుల మధ్య నుంచి జాలువారుతున్నాయి. పక్షుల కిలకిలలు, నదీజలాల సవ్వడి మధ్య ఒక ఆశ్రమం ప్రశాంతంగా కనిపిస్తోంది.

 

అది జమదగ్ని మహర్షి ఆశ్రమం.

తపస్సు ఆయన శ్వాస. ధర్మం ఆయన జీవితం. రేణుకాదేవి ఆయన సహధర్మచారిణి. వారి కుమారుల్లో పరశురాముడు అసాధారణమైన శౌర్యసంపన్నుడు.

జమదగ్ని వద్ద కామధేనువు ఉండేది. దాని మహిమతో ఆశ్రమానికి వచ్చిన అతిథులకు ఎంతమందికైనా ఆతిథ్యం ఇవ్వగలిగేవారు.

ఒకరోజు మహాబలవంతుడైన కార్తవీర్యార్జునుడు తన పరివారంతో అక్కడికి వచ్చాడు. రాజు వెంట వచ్చిన అపార సైన్యాన్ని చూసినా జమదగ్ని ముఖంలో ఆందోళన లేదు.

‘‘రాజా! అతిథిగా వచ్చినవాడు నాకు నారాయణుడితో సమానం. అందరూ భోజనం చేసి విశ్రాంతి తీసుకోండి’’ అన్నారు.

రాజు ఆశ్చర్యపోయాడు.

‘‘మహర్షీ! ఇంతమందికి ఈ చిన్న ఆశ్రమంలో భోజనం ఎలా?’’

జమదగ్ని చిరునవ్వు నవ్వారు.

‘‘సంపద అంటే మన దగ్గర ఎంత ఉందన్నది కాదు రాజా. మన దగ్గర ఉన్నదానితో ఎంతమందిని ఆదుకోగలిగామన్నదే నిజమైన సంపద.’’

కామధేనువు మహిమతో అందరికీ విందు సిద్ధమైంది.

కానీ ఆ అద్భుతం రాజులో కృతజ్ఞతను కాకుండా ఆశను రగిలించింది.

‘‘మహర్షీ! ఈ కామధేనువును నాకు ఇవ్వండి. రాజ్యానికి ఇది ఎక్కువ ఉపయోగపడుతుంది.’’

జమదగ్ని ప్రశాంతంగా చూశారు.

‘‘రాజా! అధికారం నీకు వస్తువులను అధీనంలోకి తెచ్చుకునే హక్కు ఇవ్వవచ్చు. కానీ ఇతరుల ధర్మాన్ని అపహరించే హక్కును ఇవ్వదు.’’

రాజు ముఖం మారిపోయింది.

బలవంతంగా కామధేనువును తీసుకెళ్లేందుకు ప్రయత్నించాడు. విషయం తెలుసుకున్న పరశురాముడి రక్తం మరిగిపోయింది. తన పరాక్రమంతో కార్తవీర్యార్జునుడిని సంహరించాడు.

విజయంతో తిరిగి వచ్చిన కుమారుడిని చూసి జమదగ్ని ఆనందిస్తాడని పరశురాముడు భావించాడు.

కానీ తండ్రి ముఖంలో విషాదం కనిపించింది.

‘‘రామా! శత్రువును జయించావు. కానీ నీలోని కోపాన్ని జయించావా?’’

పరశురాముడు మౌనంగా నిలబడ్డాడు.

‘‘తండ్రీ! అతడు ధర్మాన్ని అతిక్రమించాడు.’’

‘‘అధర్మాన్ని అడ్డుకోవాలి నాయనా. కానీ శక్తి చేతిలో ఉందని ఆవేశానికి తీర్పు చెప్పే అధికారం ఇవ్వకూడదు. ఆయుధంతో గెలిచేవాడు వీరుడు కావచ్చు. తన కోపాన్ని జయించినవాడే మహావీరుడు.’’

ఆ మాటలు పరశురాముడి హృదయంలో నిలిచిపోయాయి.

కాలం గడిచింది.

కార్తవీర్యార్జునుడి కుమారులు ప్రతీకారంతో రగిలిపోయారు. ఒకరోజు పరశురాముడు ఆశ్రమంలో లేని సమయంలో వచ్చారు. ధ్యానంలో ఉన్న జమదగ్నిపై దాడి చేశారు.

రేణుకాదేవి కన్నీళ్లతో అడ్డుకొనే ప్రయత్నం చేసింది.

‘‘మహర్షీ! మిమ్మల్ని రక్షించుకోండి!’’

జమదగ్ని మాత్రం కదలలేదు.

‘‘రేణుకా! మనిషి శరీరాన్ని నాశనం చేయవచ్చు. కానీ అతడు ఆచరించిన ధర్మాన్ని ఎవరూ చంపలేరు.’’

ప్రతీకారాగ్నికి బలైన మహర్షి నేలకొరిగారు.

కొంతసేపటికి పరశురాముడు వచ్చాడు.

తండ్రి శరీరాన్ని చూసి స్థాణువైపోయాడు.

‘‘తండ్రీ!’’

అంటూ మోకాళ్లపై కూలిపోయాడు.

తండ్రి చెప్పిన మాటలు అతని అంతరంగంలో ప్రతిధ్వనించాయి.

‘‘శత్రువును జయించడం కంటే మనలోని కోపాన్ని జయించడం గొప్ప విజయం.’’

పరశురాముడి కళ్లలో కన్నీళ్లు పొంగాయి.

ఆ రోజు అతనికి అర్థమైంది. జమదగ్ని తనకు వేదాలు మాత్రమే నేర్పలేదు. శక్తికి నియంత్రణ కావాలని, సంపదకు త్యాగం తోడవాలని, ధర్మానికి ధైర్యం అవసరమని తన జీవితంతో బోధించాడు.

జమదగ్ని శరీరం నేలపై నిశ్చలంగా ఉన్నా, ఆయన బోధించిన విలువలు మాత్రం కాలాన్ని దాటి ప్రయాణించాయి.

మనిషికి ఎదురయ్యే గొప్ప యుద్ధాలు ఎప్పుడూ యుద్ధభూముల్లో జరగవు. కొన్ని మన హృదయంలోనే జరుగుతాయి.

అహంకారంతో ఒక యుద్ధం.

 ఆవేశంతో మరో యుద్ధం.

 ప్రతీకారంతో ఇంకొక యుద్ధం.

వాటిని గెలిచిన రోజే మనిషి నిజమైన విజేత అవుతాడు.

చేతిలో ఆయుధం ఉన్నవాడు బలవంతుడు కావచ్చు.

 కానీ కోపం వచ్చినప్పుడు కూడా ధర్మాన్ని విడిచిపెట్టని వాడే నిజమైన మహర్షి.

అదే జమదగ్ని జీవితం మనకు అందించే శాశ్వత సందేశం.