ଜାତି ଆଗରେ ହାରିଗଲା ପ୍ରେମ

ମନ ଏବଂ ମାନିନୀ ଗୋଟିଏ କଲେଜରେ ପଢୁଥିଲେ। ମନ ଥିଲା ଅତି ଗରିବ ଏବଂ ସମାଜ ଚକ୍ଷୁରେ "ତଳ ଜାତି"ର ପୁଅ। ସେ ସବୁବେଳେ ହାତରେ ଗୋଟିଏ ପୁରୁଣା ବ୍ୟାଗ୍‌ ଧରି କ୍ଲାସର ସବୁଠାରୁ ଶେଷ ବେଞ୍ଚରେ ଚୁପଚାପ୍ ବସି ରହୁଥିଲା। ସେହି କଲେଜରେ ପଢୁଥିଲା ମାନିନୀ। ମନର ସରଳ ଓ ନିଷ୍କପଟ ବ୍ୟବହାର ଦେଖି ମାନିନୀ ତାର ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ିଗଲା। ମନ ନିଜ ଜାତି ଓ ଗରିବୀ କଥା ଭାବି ସବୁବେଳେ ଡରୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଦିନେ କଲେଜର ସେହି ନିରୋଳା ବଗିଚାରେ ମାନିନୀ ମନର ଦୁଇଟିଯାକ ହାତକୁ ନିଜ ଆଞ୍ଜୁଳାରେ ଧରି ଲୁହଭରା ଆଖିରେ କହିଥିଲା, "ମୁଁ କେବଳ ତୁମ ସ୍ୱଚ୍ଛ ହୃଦୟକୁ ଜାଣେ ମନ, ସମାଜର ଏହି ମେଲା ଜାତିପ୍ରଥାକୁ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଜୀବନର ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ଯାଏଁ ତୁମ ସାଥୀ ହୋଇ ରହିବି।" ସେହିଦିନ ମନ ମଧ୍ୟ ସବୁ ଡର ଭୁଲି ମାନିନୀକୁ ନିଜ ଜୀବନ ମାନିନେଇଥିଲା। କଲେଜର ପ୍ରତିଟି କୋଣ ସେମାନଙ୍କ ହସ, ଖୁସି ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ସୁନ୍ଦର ସ୍ୱପ୍ନର ସାକ୍ଷୀ ପାଲଟିଗଲା।କିନ୍ତୁ ସୁଖ ବେଶୀ ଦିନ ରହିଲାନି। କଲେଜ ପଢ଼ା ଶେଷ ହେବାକୁ ଆଉ ମାତ୍ର ଦୁଇ ଦିନ ବାକି ଥିବାବେଳେ, ଦିନେ ମାନିନୀଙ୍କ ବାପା ଓ ଭାଇ କଲେଜ ସାମ୍ନାରେ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ଏକାଠି ଦେଖିଦେଲେ। ମନର "ତଳ ଜାତି" ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ପରେ ସେମାନଙ୍କ ଜାତିଆଣ ଅହଂକାର ରାଗରେ ନିଆଁ ହୋଇଗଲା। ମାନିନୀଙ୍କ ଭାଇ ଏବଂ ତାର ଗୁଣ୍ଡାମାନେ ସମସ୍ତ କଲେଜ ପିଲାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ମନକୁ ଟାଣି ଆଣି ଲାଠି ଓ ପଥରରେ ଅତି ନିର୍ଦ୍ଦୟ ଭାବେ ପିଟିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ମନ ରକ୍ତ ଜୁଡୁବୁଡୁ ହୋଇ ମାଟିରେ ଛଟପଟ ହେଉଥିଲା, ତାର ପାଟିରୁ କେବଳ ମାନିନୀଙ୍କ ନାଁ ବାହାରୁଥିଲା। ମାନିନୀ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ନିଜ ବାପାଙ୍କ ପାଦତଳେ ପଡ଼ି ତାର ପ୍ରେମର ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିଲା, "ବାପା, ମନକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ, ସେ ମରିଯିବ, ମୁଁ ତା ବିନା ବଞ୍ଚିପାରିବିନି।" କିନ୍ତୁ ତାର ପିଶାଚ ବାପା ମାନିନୀକୁ ଗୋଟିଏ ଜୋରଦାର ଚାପୁଡ଼ା ମାରି ମନର ଛାତି ଉପରେ ଗୋଇଠା ମାରି କହିଲେ, "ତୋ ଭଳିଆ ଗୋଟେ ଅଛୁଆଁ, କୀଟପତଙ୍ଗ ଭଳିଆ ତଳ ଜାତିର ପୁଅର ଏତେ ବଡ଼ ସାହସ! ଆମ ଘର ଝିଅ ଉପରେ ଆଖି ପକାଇଛୁ? ତୋର ଔକାତ୍ କଣ ଆଉ ଆମ ଜାତିର ସମ୍ମାନ କଣ?" ସେମାନେ ମାନିନୀକୁ ଚୁଟି ଧରି ଘୋଷାରି ଘୋଷାରି ଜବରଦସ୍ତ ଗାଡ଼ିରେ ବସାଇ ନେଇଗଲେ। ମନ ମାଟିରେ ପଡ଼ି ନิଜ ରକ୍ତଭିଜା ହାତକୁ ମାନିନୀ ଆଡ଼କୁ ବଢ଼ାଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସମାଜର ସେହି କାନ୍ଥ ବହୁତ ଉଚ୍ଚ ଥିଲା।ମାନିନୀକୁ ଘରେ ଗୋଟିଏ କଳା ଅନ୍ଧାର କୋଠରୀରେ ଶିକୁଳି ଦେଇ ବନ୍ଦ କରି ରଖାଗଲା। ତାକୁ ତିନି ଦିନ ଯାଏଁ ପାଣି ମୁନ୍ଦେ ବି ଦିଆଗଲାନି କି କାହା ସହ କଥା ହେବାକୁ ଦିଆଗଲାନି। ମାତ୍ର ଚାରି ଦିନ ଭିତରେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଉଚ୍ଚ ଜାତିର ପୁଅ ସହ ତାର ଜବରଦସ୍ତ ବାହାଘର ସ୍ଥିର କରାଗଲା। ବାହାଘର ଦିନ ମାନିନୀ କନ୍ୟା ବେଶରେ ଲାଲ୍ ଶାଢ଼ୀ ପିନ୍ଧି ସଜେଇ ହୋଇଥିଲା ସତ, କିନ୍ତୁ ତାର ଆଖିରୁ କାଜଲ ନୁହେଁ, ବରଂ ରକ୍ତ ଭଳି ଲୁହ ଝରିପଡ଼ୁଥିଲା। ସେପଟେ ମନ ନିଜ ଭଙ୍ଗା ଶרୀର ଓ ଛାତିର ସବୁ ଅସହ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ଭୁଲି, ଗୋଟିଏ କୋଣରେ ଲୁଚି ଲୁଚି ସେହି ବାହାଘର ମଣ୍ଡପ ବାହାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲା। ତାର ହାତରେ ଥିଲା କଲେଜ ଦିନର ମାନିନୀ ଦେଇଥିବା ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ରୁମାଲ୍, ଯାହାକୁ ସେ ବୁକୁରେ ଜାକି ରଡ଼ି ଗାଡ଼ି କାନ୍ଦୁଥିଲା।ଯେତେବେଳେ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ା ହେଉଥିଲା ଏବଂ ମାନିନୀଙ୍କ ହାତଗଣ୍ଠି ଅନ୍ୟ ପୁଅ ସହ ପଡ଼ୁଥିଲା, ମାନିନୀ ଆଖି ବନ୍ଦ କରି କେବଳ ମନେ ମନେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲା—"ମନ..."। ସେହି ମହୂରୀ ଓ ସେହେନାଇର ଶବ୍ଦ ଭିତରେ ବାହାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ମନର ଶେଷ ହୃଦୟସ୍ପନ୍ଦନ ଯେମିତି ଅଟକି ଯାଉଥିଲା। ସେ ଆକାଶକୁ ଚାହିଁ ଆଖିରୁ ଲୁହ ଗଡ଼ାଇ କହୁଥିଲା, "ଭଗବାନ, ପ୍ରେମର କଣ କୌଣସି ଜାତି ଥାଏ? ଯଦି ପ୍ରେମ ପବିତ୍ର, ତେବେ ମୋତେ କାହିଁକି ତଳ ଜାତିରେ ଜନ୍ମ କରି ଏହି ଶାସ୍ତି ଦେଲ? ଏହାଠାରୁ ଭଲ ମୋତେ ମାରିଦେଇଥାନ୍ତ।" ବାହାଘର ସରିଲା, ମାନିନୀ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ଶାଶୂଘର ଗାଡ଼ିରେ ବସି ସବୁଦିନ ପାଇଁ ଦୂରକୁ ଚାଲିଗଲା। କଲେଜର ସେହି ପବିତ୍ର ଓ ନିଷ୍କପଟ ପ୍ରେମ ଆଜି ସମାଜର ଜାତିପ୍ରଥାର ନିଷ୍ଠୁର ନିଆଁରେ ଜଳି ପାଉଁଶ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଦୁହେଁ ଜୀବିତ ଥିଲେ ସତ, କିନ୍ତୁ ଜଣେ ଅନ୍ୟ ଜଣକ ପାଇଁ ଭିତରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମରିସାରିଥିଲେ।