कलाधिपती

भाद्रपद शुद्ध चतुर्थीची ती सोनेरी सकाळ उजाडली. संपूर्ण सृष्टी एका आगळ्यावेगळ्या चैतन्याने न्हाऊन निघाली होती. घराघरांमध्ये सुवासिक फुलांचे तोरण, रांगोळ्या आणि मोदकांचा सुगंध दरवळत होता. आज बाप्पा येणार होते.
  गावातील एका लहानशा घरात चिन्मय आणि त्याची आजी बाप्पाच्या स्वागताची तयारी करत होते. चिन्मयने आजीला विचारले, "आजी, आपण बाप्पाला 'कलाधिपती' म्हणतो ना? मग बाप्पा नक्की कोणत्या कलांचे राजे आहेत?"आजीने हसून चिन्मयला जवळ घेतले आणि म्हणाली, "बाळ, बाप्पा हे केवळ एका कलेचे नाही, तर या विश्वातील सर्व ६४ कला आणि १४ विद्यांचे अधिपती आहेत. 
   आज त्यांच्या आगमनाच्या पहिल्या दिवशी मी तुला त्यांच्या याच अद्भूत रूपाची कथा सांगते."चौदा विद्या आणि चौसष्ट कलांचे स्वामीआजी सांगू लागली, "जेव्हा बाप्पांचे या पृथ्वीवर आगमन होते, तेव्हा ते केवळ एक मूर्ती म्हणून येत नाहीत, तर आपल्यासोबत कलेचा अथांग सागर घेऊन येतात.
  संगीत आणि नृत्य कला: बाप्पा स्वतः उत्कृष्ट नर्तक आहेत. जेव्हा ते स्वर्गात आनंदाने नृत्य करतात, तेव्हा त्याला 'तांडव नर्तन' किंवा 'आनंद नर्तन' म्हणतात. त्यांच्या हातातील डमरू वाजतो, तेव्हा त्यातून संगीताचे सप्तसूर निर्माण होतात. म्हणूनच कोणतेही संगीत किंवा नृत्याची सुरुवात बाप्पाच्या वंदनशिवाय पूर्ण होत नाही.
  चित्र आणि शिल्प कला: विश्वातील प्रत्येक सुंदर आकार, रंग आणि शिल्पकला ही बाप्पांचीच देणगी आहे. आज आपण जी त्यांची सुंदर मूर्ती घरी आणतो, ती घडवणाऱ्या मूर्तिकाराच्या हातामध्ये बाप्पाच कला बनून वास करतात.
  साहित्य आणि वक्तृत्व कला: बाप्पा हे बुद्धीचे आणि ज्ञानाचे दैवत आहेत. महर्षी व्यासांनी जेव्हा महाभारताची रचना केली, तेव्हा ते लिहिण्याचे कठीण काम बाप्पांनीच आपल्या लेखणीने केले. शब्दांवर आणि भाषेवर प्रभुत्व मिळवून देणारे ते 'वागीश' आहेत.
  पहिल्या दिवसाचे चैतन्य"आज पहिल्या दिवशी जेव्हा आपण बाप्पाची प्रतिष्ठापना करतो," आजी पुढे म्हणाली, "तेव्हा आपण आपल्या घरातील आणि मनातील कलांचे पूजन करत असतो. 
  बाप्पाचे ते मोठे कान आपल्याला चांगले ऐकण्याची (श्रवण कला) शिकवण देतात, त्यांची सोंड प्रत्येक परिस्थितीत लवचिक राहण्याची कला शिकवते आणि त्यांचे छोटे डोळे सूक्ष्म निरीक्षणाची कला दाखवतात."चिन्मय आजीचे बोलणे मंत्रमुग्ध होऊन ऐकत होता. तेवढ्यात दाराबाहेर ढोल-ताशांचा गजर ऐकू आला.
   बाप्पांचे आगमन झाले होते!चिन्मयने धावत जाऊन दरवाजा उघडला. समोर कलाधिपती श्री गणेशाची अत्यंत विलोभनीय, तेजस्वी मूर्ती उभी होती. बाप्पाच्या चेहऱ्यावरचे ते लाघवी हास्य पाहून चिन्मयला जाणवले की, खरोखरच संपूर्ण विश्वाची सुंदरता आणि कला आज त्याच्या घरात प्रवेश करत आहे.त्या रात्री, बाप्पाच्या समोरील समईच्या मंद प्रकाशात चिन्मयने आपली चित्रकलेची वही काढली. त्याने बाप्पाचे एक सुंदर चित्र रेखाटले आणि मनोभावे प्रार्थना केली, "हे कलाधिपती बाप्पा, माझ्या हातातील कलेला आणि बुद्धीला असाच आशीर्वाद देत राहा."

सुरेखा पवार धोंडगे