લાઈબ્રેરી
પ્રોફાઈલ
મનન
મનન
મનન ~ મૌનનો અવાજ
પ્રયાગરાજમાં કુંભનો મહામેળો જામ્યો હતો. દૂર સુધી માનવસમુદ્ર પથરાયેલો હતો. ગંગા, યમુના અને અદૃશ્ય સરસ્વતીના સંગમ કિનારે લાખો શ્રદ્ધાળુઓનો મેળાવડો હતો. ક્યાંક શંખનાદ ગૂંજી રહ્યો હતો, ક્યાંક ભજન-કીર્તન ચાલી રહ્યું હતું, તો ક્યાંક સાધુ-સંતોના પ્રવચનો સંભળાઈ રહ્યા હતા. આખું વાતાવરણ આસ્થા, શ્રદ્ધા અને ઉત્સાહથી છલકાતું હતું.
આ ભવ્ય મેળામાં મનન નામનો યુવાન પણ આવ્યો હતો. બહારથી તે સફળ લાગતો હતો, પરંતુ અંદરથી તૂટેલો હતો. સારી નોકરી, પૈસા અને પ્રતિષ્ઠા હોવા છતાં તેના મનમાં એક અજાણી ખાલીપો હતી. વર્ષોથી તે પોતાને જ શોધી રહ્યો હતો. કોઈ પ્રશ્ન હતો જેનો જવાબ તેને મળતો નહોતો.
એ દિવસે વહેલી સવારે સંગમમાં સ્નાન કર્યા પછી તે ભીડથી દૂર નીકળી ગયો. નદીના સામે કિનારે એક વિશાળ પીપળાના વૃક્ષ નીચે એક વૃદ્ધ સાધુ બેઠા હતા. સફેદ દાઢી, શાંત ચહેરો અને બંધ આંખો. તેમની આસપાસ લોકોનો મેળાવડો નહોતો, કોઈ ચમત્કારની વાતો નહોતી, કોઈ ઉપદેશ પણ નહોતો.
મનન તેમની સામે જઈને બેસી ગયો.
થોડા સમય પછી સાધુએ આંખો ખોલી. તેમની નજરમાં એક અદભુત શાંતિ હતી.
"બાબા, હું ખૂબ થાકી ગયો છું," મનન ને કહ્યું.
સાધુ કંઈ બોલ્યા નહીં.
"મારી પાસે બધું છે, છતાં મન ખાલી કેમ લાગે છે?"
ફરી મૌન.
મનન ને થોડું અચરજ થયું. તેણે વિચાર્યું કે કદાચ સાધુ સાંભળતા નહીં હોય.
તેણે ફરી પૂછ્યું, "મને શાંતિ ક્યાં અને કેવી રીતે મળશે?"
સાધુએ માત્ર હળવું સ્મિત કર્યું.
સમય પસાર થતો ગયો. આસપાસથી લોકો આવતા અને જતા રહ્યા. સૂર્ય ધીમે ધીમે આકાશમાં ઊંચે ચઢતો ગયો. પરંતુ સાધુના હોઠ પરથી એક પણ શબ્દ ન નીકળ્યો.
મનન પહેલા બેચેન બન્યો. પછી કંટાળ્યો. અને અંતે તે પણ ચૂપ થઈ ગયો.
થોડા સમય પછી તેની નજર સામે વહેતા ગંગા ની નીર પર પડી. પાણી સતત વહેતું હતું, પરંતુ કોઈ અવાજ વગર. પવન પીપળાના પાંદડાઓ સાથે રમતો હતો. પક્ષીઓ ઉડી રહ્યા હતા. હજારો લોકોની ભીડ હોવા છતાં તે ક્ષણે તેને આ બધામાં એક અજોડ શાંતિ અનુભવાઈ.
અચાનક તેને સમજાયું કે વર્ષોથી તે દરેક જવાબ બહાર શોધતો હતો. લોકોમાં, પુસ્તકોમાં, સફળતામાં. પરંતુ ક્યારેય પોતાના અંતરની અંદર કદીય ઝાંખી કરી નહોતી.
ત્યારે સાધુએ પહેલી વાર બોલ્યા.
"બેટા, જે પ્રશ્નના જવાબ માટે અવાજ તું શોધી રહ્યો છે, તે કોઈના બોલાયેલા શબ્દોમાં નથી."
મનનને આશ્ચર્યથી તેમની તરફ જોયું.
સાધુ આગળ બોલ્યા, "દુનિયા તને હજારો અવાજો આપશે, જે તારા માટે જરૂરી નથી...
સાંજ પડવા લાગી. સંગમના જળ પર સૂર્યના કેસરિયા કિરણો ઝળહળી રહ્યા હતા.સામે કિનારે ભીડ હજુ પણ એટલી જ હતી, શંખો હજુ પણ વાગી રહ્યા હતા, ભજન હજુ પણ ગુંજી રહ્યા હતા.
પરંતુ મનન માટે હવે બધું બદલાઈ ગયું હતું.
તે ઊભો થયો, સાધુને પ્રણામ કર્યા અને પાછો વળ્યો. આજે તેને સમજાયું હતું કે 'કુંભ' માત્ર નદીઓનો સંગમ નથી. તે માણસ અને તેના અંતરાત્માના મિલનનો ઉત્સવ છે.
અને ક્યારેક, લાખો અવાજોની વચ્ચે પણ જીવનનો સૌથી સત્ય સંદેશ માત્ર **મૌનના અવાજમાં** જ સંભળાતો હોય છે.
મનનને. લાગ્યું કે. તેના. ફોઈએ પાડેલું નામ હવે સાર્થક છે..
