ରାତି

ଅନେକ ଥର ଯେବେ ବି ମୁ ନିରାଶ ହେଇଛି, ଶୁଣିଛି, ଏଇ ରାତି ବାସ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ | ପୁଣି ଏକ ନୁଆ ସକାଳ ଆସିବ, ଆଉ ଏ ରାତି କଟି ଯିବ | ନିରାଶ କୁ ଅନ୍ଧକାର ବା ରାତି ସହ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତେ ତୁଳନା କରନ୍ତି | ମୁ ଭାବେ, ରାତି କଣ ଖରାପ ? ନିରାଶା ଏବଂ ଅନ୍ଧକାର ର ସମ୍ପର୍କ୍ କଣ ମୁ କେବେ ବି ବୁଝି ପାରିନି | ଆଜି ବି ନାହି |

ମୋତେ ତ ଲାଗେ, ରାତି ବେଶୀ ସୁନ୍ଦର | ଦିନ ସାରା ପରିଶ୍ରମ କରି ଏକ ଶ୍ରମିକ ତେ ରାତିଟି ପାଇଁ ହି ଅପେକ୍ଷା କରିଥାଏ | ଯଦି ସକାଳ ହେବ, ତାକୁ ପୁଣି ଥରେ କାମ କରିବାକୁ ପଡିବ |

ଖାଲି ଶ୍ରମିକ କଥା କାହିଁକି, ଆଜି ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ଏ କଥା ସତ | ଅଫିସ୍ ରେ ଥିବା ବେଳେ ଖାଲି ଏ କଥା ମନ କୁ ଅସେ, କେତେବେଳେ ସନ୍ଧ୍ୟା ହେବ, ଏବଂ ଘରକୁ ଯିବାକୁ ମିଳିବ |

ସଂଧ୍ୟାରେ ଘରକୁ ଆସିବାର ସୁଖ ଦିନର ପରିଶ୍ରମ ରେ କାହିଁ ? ତଥାପି ନିରାଶକୁ ରାତି ସହ ତୁଳନା କରିବାର ଯଥାର୍ଥତା ମୁ ଜାଣି ପରେନି |

କେବଳ ମଣିଷ ନୁହେଁ, ସମଗ୍ର ପ୍ରକୃତି ମଧ୍ୟ ଦିନର ପ୍ରଖରତା ପରେ ରାତିର ଏହି ଶୀତଳ ଆଶ୍ୱସ୍ତିକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଥାଏ । ଦିନର ସୂର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ଝାଳ ଓ କ୍ଲାନ୍ତି ଦିଏ, କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ରାତିର ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ହସେ, ସାରା ପୃଥିବୀ ଏକ ରୂପେଲି ଓ ସ୍ନିଗ୍ଧ ଆଲୋକରେ ଝଲସି ଉଠେ ।
ସେହି ମୃଦୁ ଜହ୍ନ ଆଲୋକରେ କେବେ ମନ ଦେଖିଛନ୍ତି କି ? ସେଥିରେ କୌଣସି ଜାଳିଦେବା ଭଳି ପ୍ରଖରତା ନାହିଁ, ବରଂ ଏକ ଆତ୍ମାକୁ ଶୀତଳ କଲା ଭଳି ଶାନ୍ତି ଅଛି । ତେବେ କିପରି ଏହି ଚନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରେମ ଓ ଶାନ୍ତିଭରା ରାତିକୁ ଅନ୍ଧକାର ଓ ନିରାଶାର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇପାରେ ?

ଆଉ ଟିକେ ଗଭୀରକୁ ଗଲେ, ପ୍ରକୃତିର ଏକ ଅତି ସୁନ୍ଦର ସତ୍ୟ ଆମ ଆଖି ଆଗକୁ ଆସେ—ତାହା ହେଉଛି କଇଁ ଫୁଲ । ପଦ୍ମ ଫୁଲ ସୂର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଖର କିରଣରେ ଫୁଟେ, କିନ୍ତୁ କଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପରେ, ରାତିର ବୁକୁରେ ହିଁ ନିଜର ପ୍ରକୃତ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ମହକ ବିଛାଏ । ସେ ସାରା ଦିନ ଖରାରେ ଅପେକ୍ଷା କରିଥାଏ—କେବେ ସେହି ଶାନ୍ତ ରାତି ଆସିବ, ଆଉ ସେ ଚନ୍ଦ୍ରମାକୁ ଦେଖି ଖିଲି ଖିଲି ହୋଇ ମେଲି ହୋଇଯିବ । ଯଦି ରାତି ପ୍ରକୃତରେ ନିରାଶା କିମ୍ବା ଅନ୍ଧକାରର ଅଭିଶାପ ହୁଅନ୍ତା, ତେବେ ପ୍ରକୃତିର ଏହି ମନୋହର ଫୁଲଟି କାହିଁକି କେବଳ ରାତିର ଆଗମନରେ ହିଁ ଜୀବନ୍ତ ଏବଂ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ହୋଇଉଠନ୍ତା ?

ରାତିର ନୀରବତା କୌଣସି ଶୂନ୍ୟତା କିମ୍ବା ଅଭାବ ନୁହେଁ, ଏହା ହେଉଛି ମନର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ସତ୍ୟ ଭାଷା । ଆକାଶରେ ଝଲମଲ କରୁଥିବା ଅସଂଖ୍ୟ ତାରାମାନଙ୍କର ମିଞ୍ଜି ମିଞ୍ଜି ଆଲୋକ ଆମକୁ କହିଥାଏ ଯେ ଗଭୀର ଅନ୍ଧକାର ଭିତରେ ମଧ୍ୟ କିପରି ଏକ ଅଲୌକିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଲୁକ୍କାୟିତ ଥାଏ । ଦିନର କୋଳାହଳ ଓ ଭିଡ଼ରେ ଆମେ ପ୍ରାୟତଃ ନିଜକୁ ନିଜେ ହରାଇ ବସୁ, କିନ୍ତୁ ରାତିର ଏହି ନୀରବ ଅଞ୍ଚଳରେ ହିଁ ଆମେ ଆମର ନିଜର ପ୍ରକୃତ ଅନ୍ତରାତ୍ମା ସହ ସାକ୍ଷାତ କରିଥାଉ । ଏହା ଯଦି ଅନ୍ଧକାର, ତେବେ ଏହା କୌଣସି ଅଭିଶାପ ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜକୁ ନିଜ ଭିତରେ ଖୋଜି ପାଇବାର ଏକ ଦିବ୍ୟ ଆଲୋକ ।

ଏହାଛଡ଼ା, ରାତି ଆମକୁ ଦିଏ ଏକ ଅପୂର୍ବ ସ୍ୱାଧୀନତା—ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିବାର ଏବଂ ସେହି ସ୍ୱପ୍ନରେ ହଜିଯିବାର ସ୍ୱାଧୀନତା । ଦିନର ବାସ୍ତବତା, ସଂଘର୍ଷ ଓ ଦାୟିତ୍ୱର ବୋଧ ଭିତରେ ବନ୍ଦୀ ଥିବା ମଣିଷଟି ରାତିରେ ଯାଇ ନିଜର କଳ୍ପନାର ଦୁନିଆରେ ଉଡ଼ାଣ ଭରେ । ସେଠାରେ କୌଣସି ବନ୍ଧନ ନାହିଁ, କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ ।

ରାତି ହିଁ ସେହି ସମୟ, ଯେତେବେଳେ ମଣିଷର ଅନ୍ତରର ସୃଜନଶୀଳତା ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଜୀବନ୍ତ ହୋଇଉଠେ । ତେଣୁ ସ୍ୱପ୍ନର ଜନନୀ ଏହି ରାତି କିପରି ନିରାଶାଜନକ ହୋଇପାରେ ?

ଶେଷରେ, ମୁଁ ଭାବେ, ଆମେ ଜୀବନର କିଛି ଅସ୍ଥାୟୀ କଷ୍ଟକୁ ରାତି ସହ ତୁଳନା କରି ପ୍ରକୃତରେ ରାତିର ମହାନତା ଏବଂ ମାର୍ଜିତ ରୂପକୁ ଅବମାନନା କରିଥାଉ । ରାତି କେବେବି ନିରାଶାର ପ୍ରତୀକ ନୁହେଁ—ଏହା ଏକ ବିଶ୍ରାମ, ଏକ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରେମ, ଚନ୍ଦ୍ରର ସ୍ନେହ, କଇଁର ହସ ଏବଂ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମୁକ୍ତିର ଅଭୟ ସ୍ଥାନ । ଯେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ କ୍ଲାନ୍ତି ଗ୍ରାସ କରେ, ମୁଁ କୌଣସି କୋଳାହଳପୂର୍ଣ୍ଣ ସକାଳକୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହି ଶାନ୍ତ, ସୁନ୍ଦର ରାତିର ବାହୁଡ଼ାକୁ ହିଁ ସବୁବେଳେ ଅପେକ୍ଷା କରିଥାଏ ।