మహారథి కర్ణుడు

మహాభారతం అనేది కేవలం రాజ్యాల కోసం జరిగిన యుద్ధగాథ మాత్రమే కాదు; మానవ స్వభావంలోని గొప్పతనాన్ని, బలహీనతలను ప్రతిబింబించిన మహాకావ్యం. అందులో ఎన్నో మహావీరులు ఉన్నప్పటికీ, తన జన్మకంటే తన గుణాలతో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయిన మహానుభావుడు కర్ణుడు. అతడు పరాజయం పొందిన యోధుడై ఉండవచ్చు; కానీ వ్యక్తిత్వంలో విజేత. అతని జీవితం మనకు చెబుతున్న గొప్ప సత్యం ఒక్కటే—మనిషి గొప్పతనం అతని పుట్టుకలో కాదు, అతని ప్రవర్తనలో ఉంటుంది.

దుర్వాస మహర్షి ప్రసాదించిన మంత్రబలంతో కుంతీదేవి సూర్యదేవుణ్ణి ఆవాహన చేయగా, సహజసిద్ధమైన కవచకుండలాలతో ప్రకాశించే ఓ దివ్యశిశువు జన్మించాడు. సమాజ భయంతో కుంతీ ఆ బిడ్డను కన్నీటి హృదయంతో నదిలో వదిలివేయాల్సి వచ్చింది. విధి అతడిని సారథి అధిరథుడు, అతని ధర్మపత్ని రాధ ఒడికి చేర్చింది. వారు ఆ బాలుడిని అపారమైన ప్రేమతో పెంచారు. అందుకే ప్రపంచం అతడిని "రాధేయుడు" అని గౌరవించింది.

చిన్నప్పటి నుంచే కర్ణుడికి విలువిద్యపై అపారమైన ఆసక్తి. ప్రతిభ అమోఘం. కానీ సమాజం అతని ప్రతిభను కాకుండా జన్మను చూసింది. "సారథి కుమారుడు" అనే ఒక్క మాట అతని హృదయాన్ని ఎన్నోసార్లు గాయపరిచింది. అయినా అతడు ఎప్పుడూ విధిని నిందించలేదు. తన శ్రమనే ఆయుధంగా మార్చుకున్నాడు. అవమానాలను అడ్డంకులుగా కాకుండా విజయానికి మెట్లుగా చేసుకున్నాడు.

గొప్ప గురువైన పరశురాముని వద్ద విద్య నేర్చుకోవడానికి బ్రాహ్మణుడినని చెప్పి శిష్యుడయ్యాడు. ఒకరోజు గురువు ఒడిలో విశ్రాంతి తీసుకుంటుండగా, భయంకరమైన క్రిమి అతని తొడను లోతుగా కుట్టి రక్తం ప్రవహించినా, గురువు నిద్ర భంగం కాకూడదనే భావనతో కర్ణుడు కదలకుండా భరించాడు. గురుభక్తి, సహనం, ఆత్మనిగ్రహానికి అది అపూర్వ ఉదాహరణ. నిజం తెలిసిన పరశురాముడు శాపమిచ్చినా, కర్ణుడు గురువుపట్ల గౌరవాన్ని ఎప్పుడూ కోల్పోలేదు.

హస్తినాపురంలోని ఆయుధ విద్యా ప్రదర్శనలో అర్జునుడితో సమానమైన ప్రతిభను చూపించిన కర్ణుడిని అతని జన్మను చూపి అవమానించారు. ఆ సమయంలో దుర్యోధనుడు అతడిని అంగదేశ రాజుగా ప్రకటించి గౌరవించాడు. ఆ ఒక్క ఉపకారాన్ని కర్ణుడు జీవితాంతం మరచిపోలేదు. సుఖంలోనే కాదు, కష్టకాలంలోనూ మిత్రుడిని విడిచిపెట్టకపోవడమే నిజమైన స్నేహమని తన జీవితంతో నిరూపించాడు. కృతజ్ఞత అతని వ్యక్తిత్వానికి మూలస్తంభం.

కర్ణుని పేరు వినగానే ప్రపంచానికి గుర్తుకొచ్చేది అతని దాతృత్వం. అతని ద్వారం నుంచి ఎవ్వరూ ఖాళీ చేతులతో తిరిగి వెళ్లలేదు. ధనం, బంగారం, భూములు మాత్రమే కాదు, అవసరమైతే తన ప్రాణాన్నే దానం చేయడానికి సిద్ధపడిన మహాదాత అతడు. అందుకే భారతీయ సంస్కృతిలో "దానవీర శూర కర్ణుడు" అనే పేరు అమరమైంది.

కురుక్షేత్ర యుద్ధానికి ముందు ఇంద్రుడు బ్రాహ్మణుడి వేషంలో వచ్చి అతని సహజ కవచకుండలాలను దానం అడిగాడు. ఎదురుగా నిల్చున్నవాడు దేవేంద్రుడేనని, అవి ఇచ్చేస్తే తన ప్రాణరక్షణ కోల్పోతానని కర్ణుడికి తెలుసు. అయినప్పటికీ, "దానం కోరినవారిని నిరాశపరచడం కన్నా ప్రాణత్యాగమే మేలు" అనే ఉన్నత భావంతో కవచకుండలాలను కోసి ఇచ్చాడు. ఇది కేవలం దానం కాదు—ధర్మానికి, వాక్కుకు, ఉదారతకు ప్రతీక.

యుద్ధానికి ముందు కుంతీ తనే తల్లి అని నిజం చెప్పి పాండవులవైపు రావాలని కోరింది. కర్ణుడు ఆమెను నిందించలేదు. కోపపడలేదు. ప్రశాంతంగా, "తల్లి, జన్మనిచ్చింది నువ్వే కావచ్చు. కానీ జీవితం ఇచ్చింది రాధ, అధిరథులు. గౌరవం ఇచ్చింది దుర్యోధనుడు. ఉపకారం చేసిన వారిని విడిచిపెట్టడం నా ధర్మం కాదు" అని చెప్పాడు. అదే సమయంలో అర్జునుడు తప్ప మిగిలిన పాండవులను తాను సంహరించనని మాట ఇచ్చి తన క్షమాగుణాన్ని, మాతృభక్తిని చాటుకున్నాడు.

కురుక్షేత్ర సంగ్రామంలో చివరి రోజున అతని రథచక్రం భూమిలో కూరుకుపోయింది. పరశురాముని శాపం వల్ల దివ్యాస్త్ర మంత్రాలు గుర్తుకు రాలేదు. విధి మరోసారి అతనిని పరీక్షించింది. చివరకు శ్రీకృష్ణుని ప్రేరణతో అర్జునుడు సంధించిన బాణానికి కర్ణుడు వీరమరణం పొందాడు. యుద్ధంలో ఓడిపోయినా, అతని ఔన్నత్యం ఎన్నటికీ ఓడిపోలేదు.

కర్ణుని జీవితంలో మనం నేర్చుకోవాల్సిన గుణాలు అనేకం—పరిస్థితులు ఎంత ప్రతికూలంగా ఉన్నా లక్ష్యాన్ని విడువకపోవడం, అవమానాలను ఆత్మవిశ్వాసంగా మార్చుకోవడం, గురువును గౌరవించడం, మిత్రుడికి కృతజ్ఞతగా నిలబడడం, తల్లిదండ్రులను ఆదరించడం, సంపదను పంచడం, ఇచ్చిన మాట కోసం ప్రాణాలనైనా త్యాగం చేయడం, విజయానికి వినయాన్ని జోడించడం. అతని జీవితం మనకు చెబుతుంది—గొప్ప మనిషి అనేవాడు ఎక్కువ సంపాదించినవాడు కాదు; ఎక్కువగా ఇచ్చినవాడు.

కాలం గడిచినా కర్ణుని కీర్తి చెరిగిపోలేదు. ఎందుకంటే సంపదతో సంపాదించిన పేరు కాలంతో మాయమవుతుంది; కానీ గుణాలతో సంపాదించిన గౌరవం యుగయుగాల పాటు నిలిచి ఉంటుంది. అందుకే కర్ణుడు మహాభారతంలోని ఒక పాత్ర మాత్రమే కాదు—త్యాగానికి ప్రతిరూపం, కృతజ్ఞతకు చిరునామా, ఆత్మగౌరవానికి ఆదర్శం, దాతృత్వానికి శాశ్వత చిహ్నం. ఆయన జీవితం ప్రతి తరానికీ ఒక సందేశం ఇస్తుంది: "జన్మ మన చేతిలో ఉండకపోవచ్చు; కానీ మన గుణగణాలతో చరిత్రలో స్థానం సంపాదించడం మాత్రం పూర్తిగా మన చేతుల్లోనే ఉంటుంది."