ଦୁଃଖୀ ସାପ ଓ କୁଆ

​ଦୁଃଖୀ ସାପ ଓ କୁଆ 

​ସେତେବେଳେ ବର୍ଷା ଋତୁ ଥିଲା।
ମହାନଦୀରେ ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟା ଆସିଥିଲା। ନଦୀ କୂଳରେ ମକରପୁର ନାମକ ଏକ ଗାଁ ଥିଲା। ସେହି ନଦୀ କୂଳ ପାଖରେ ଓସାରିଆ ଡାଳ ଥିବା ଏକ ବଡ଼ ବରଗଛ ଥିଲା। ତା’ର ଗୋଟିଏ ଡାଳରେ ଗୋଟିଏ କାଉ ବସିଥିଲା।
​ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟ। ଏକ ଅହିରାଜ (ନାଗ ସାପ) ନଦୀର ପ୍ରବଳ ସ୍ରୋତରେ ଭାସି ଯାଉଥିଲା। ତା’ର ଫଣା ଉପରେ ଗୋଟିଏ ବେଙ୍ଗ ବସିଥିଲା। କାଉଟି ସାପର ଏହି ଦୁରବସ୍ଥା ଦେଖି ହସିବାକୁ ଲାଗିଲା। ସେ ସାପକୁ ମଜାକ କରି କହିଲା, "ଓ ମୋର ପ୍ରିୟ ନାଗରାଜ! ତୁମେ ତ ସାପମାନଙ୍କର ਰਾଜା। ବେଙ୍ଗ ହେଉଛି ତୁମର ଆହାର। ସେ ତୁମ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ବସିଛି। ତୁମେ ତୁମର ସୁସ୍ବାଦୁ ଖାଦ୍ୟକୁ ବୋହି ନେଉଛ। ସତରେ ଏହା ଏକ ବହୁତ ବିଚିତ୍ର ଓ ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ ଦୃଶ୍ୟ। ଏହାକୁ ଶୀଘ୍ର ଗିଳି ଦିଅ। ନିଜ ପେଟ ପୂରାଅ। ତୁମର ଏହି କଠିନ ପରିସ୍ଥିତି ଦେଖି ମୋତେ ଦୁଃଖ ଲାଗୁଛି।"
​ଅହିରାଜ ଉତ୍ତର ଦେଲା, "ହଁ ତୁମେ ସଠିକ୍ କହିଛ। ଏହା ମୋ ଭାଗ୍ୟର ବିଡ଼ମ୍ବନା। ମୁଁ ଆଉ କ’ଣ କରିପାରିବି? ମୁଁ ଏବେ ଏକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ଅଛି ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତବ୍ଧ ହୋଇଯାଇଛି। ମୁଁ ଚାହିଁଲେ ବି ଏହାକୁ ଖାଇପାରିବି ନାହିଁ। କାରଣ ଯଦି ମୁଁ ମୋ ଫଣା ହଲାଏ, ତେବେ ଜଳରେ ମୋର ଭାରସାମ୍ୟ ହରାଇବି। ମୁଁ ଏହି ବନ୍ୟା ଜଳରେ ବୁଡ଼ିଯିବି। ତେଣୁ ଜାଗା ନ ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାକୁ ମୋ ଫଣା ଉପରେ ବସିବାକୁ ଦେବା ମୋ ପାଇଁ ଶ୍ରେୟସ୍କର। ତା’ପରେ ମୁଁ ଏହାକୁ ନିଶ୍ଚୟ ଗିଳିଦେବି।"
​କାଉଟି ସାପ କଥାରେ ସମ୍ମତ ହୋଇ କହିଲା, "ହଁ ମୋର ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ, ତୁମ କଥା ଠିକ୍। ମୁଁ ତୁମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପ୍ରବଳ ସ୍ରୋତ ଯୋଗୁଁ ମୁଁ କିଛି କରିପାରୁନାହିଁ। ଅଧିକନ୍ତୁ, ମୁଁ ଭଗବାନଙ୍କ ଲୀଳା ବୁଝିପାରୁଛି। ଭାଗ୍ୟର ଲେଖା କେବେ ହେଲେ ପ୍ରୋଞ୍ଛି ହୁଏ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ କହିବି ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ଜୀବନରେ ଭଲ ଓ ଖରାପ ଦୁଇଟିଯାକ ସମୟ ଆସେ। ଭାଗ୍ୟର ବିଡ଼ମ୍ବନାରେ ଯିଏ ଆଜି ਰਾଜା, ସେ କାଲି କଙ୍ଗାଳ ହୋଇପାରେ। ତା’ ଜୀବନର ସବୁକିଛି ଓଲଟପାଲଟ ହୋଇଯାଏ। ଠିକ୍ ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମ ସହିତ ଯାହା ଘଟୁଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ତୁମେ ଏତେ ବିଷାକ୍ତ ଯେ ଭଗବାନଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିର ସବୁ ଜୀବଜନ୍ତୁ ତୁମକୁ ଭୟ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏବେ ତୁମ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ବସିଥିବା ଏହି ନଗଣ୍ୟ ବେଙ୍ଗ, ଯାହାକି ତୁମର ପ୍ରିୟ ଖାଦ୍ୟ, ତା’ ଦାଉରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବାକୁ ମଧ୍ୟ ତୁମର ସାମର୍ଥ୍ୟ ନାହିଁ।"
​କାଉର କଥା ସରିବା ମାତ୍ରକେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଗଲା ଏବଂ ନଦୀର ସ୍ରୋତ ଆହୁରି ଦ୍ରୁତ ହୋଇଗଲା। ତା’ପରେ ସେହି ଦୁଃଖୀ ଅହିରାଜ ତା’ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ବେଙ୍ଗକୁ ବୋହି ଗଛରେ ବସିଥିବା କାଉକୁ ବିଦାୟ ଜଣାଇ ଦିଗବଳୟ ଆଡ଼କୁ ଭାସିଗଲା।
​ବି. ଦ୍ର.: ଏହି ଗଳ୍ପଟି ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ରରୁ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଛି, ଯାହାକି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନୈତିକ ଶିକ୍ଷା ସହିତ ଲେଖାଯାଇଛି। ଏହାର ନୀତିଶିକ୍ଷା ହେଉଛି — କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ବି ଜଣେ ଅହଙ୍କାରୀ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କାରଣ ଏପରି ଦିନ ଆସିପାରେ ଯେବେ ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ୍ ଈଶ୍ୱର ଜଣକର ଅହଙ୍କାର ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦିଅନ୍ତି।
​(ରଚନା: ©ଅବଧୂତ ପଣ୍ଡା, କଟକ, ଓଡ଼ିଶା)