​രണ്ട് ആഗമനങ്ങളുടെ കഥ

ഈറോഡ് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ പുലർച്ചെയെത്തിയ തണുപ്പിനേക്കാൾ കാഠിന്യമുള്ളൊരു തണുപ്പായിരുന്നു ലതയുടെ മുഖത്ത്. മുംബൈയിലേക്കുള്ള ട്രെയിൻ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ കിതച്ചു നിൽക്കുമ്പോൾ, അവൾ തന്റെ ലഗേജുകൾ ഓരോന്നായി ട്രെയിനിന്റെ എ.സി കോച്ചിലേക്ക് കയറ്റി. ഇനിയൊരു ഇരുപത്തിനാല് മണിക്കൂർ കൂടി കഴിഞ്ഞാൽ താൻ സ്വപ്നം കണ്ട ആ മഹാനഗരത്തിന്റെ ഭാഗമാകാം എന്ന ചിന്ത അവളുടെ ചുണ്ടിൽ ഒരു തൃപ്തിചിരി പടർത്തി. ജനലിലൂടെ പുറത്തേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ ഇരുളിൽ മാഞ്ഞുപോകുന്ന റെയിൽവേ പാളങ്ങൾ പോലെ, അവൾ തന്റെ കഴിഞ്ഞകാലത്തെയും പിന്നിലേക്ക് തള്ളുകയായിരുന്നു. പന്ത്രണ്ടു വർഷം മുമ്പാണ് ലതയുടെയും മാധവന്റെയും കല്യാണം കഴിഞ്ഞത്. ഭവാനി എന്ന കൊച്ചു ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു സാധാരണ പച്ചക്കറിക്കടക്കാരനായിരുന്നു മാധവൻ. പത്താം ക്ലാസ്സിൽ തോറ്റുപോയ, മണ്ണും ചെളിയും മണക്കുന്ന ഒരു സാധാരണ മനുഷ്യൻ. എന്നാൽ ലത അങ്ങനെയല്ലായിരുന്നു. അവൾക്ക് പഠിക്കണമായിരുന്നു, വലിയ ആളാകണമായിരുന്നു. മാധവൻ ആ കടയിലെ വരുമാനത്തിൽ നിന്നും മിച്ചം പിടിച്ച് അവളെ കോച്ചിംഗിന് അയച്ചു. പച്ചക്കറി തൂക്കുന്ന തുലാസിൽ അയാൾ സ്വന്തം ആഗ്രഹങ്ങളെ തൂക്കിവിറ്റു. അഞ്ച് വർഷം മുമ്പ് അവൾ ഒരു നാഷണലൈസ്ഡ് ബാങ്കിൽ അസിസ്റ്റന്റ് മാനേജരായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ ഭവാനി ഗ്രാമം മുഴുവൻ അത് ആഘോഷിച്ചു. പക്ഷേ, ലതയുടെ ഉള്ളിൽ ആ ഗ്രാമത്തോടുള്ള പുച്ഛം അന്ന് മുതൽ വേരുപിടിച്ചു തുടങ്ങിയിരുന്നു. ജോലി കിട്ടിയതോടെ ലതയുടെ സംസാരത്തിലും നടപ്പിലും മാറ്റങ്ങൾ വന്നു. എയർ കണ്ടീഷൻഡ് ക്യാബിനിലിരുന്ന് ഫയലുകൾ നോക്കുമ്പോൾ, വൈകുന്നേരം വീട്ടിലെത്തുന്ന മാധവന്റെ വിയർപ്പുഗന്ധം അവൾക്ക് ഓക്കാനം വരുത്തി. "നിങ്ങൾ ഈ പച്ചക്കറിക്കട നിർത്തിയിട്ട് എന്തെങ്കിലും മാന്യമായ പണിക്ക് പോയിക്കൂടെ?" പലപ്പോഴും അവൾ അത് ചോദിക്കുമായിരുന്നു. പത്താം ക്ലാസ് തോറ്റ തനിക്ക് ഇതിനേക്കാൾ മാന്യമായി എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയുമെന്ന മാധവന്റെ നിസ്സഹായമായ ചോദ്യം അവളുടെ ഈഗോയെ മുറിപ്പെടുത്തി. പഴയ ആ രൂപം ഇപ്പോൾ അവൾക്ക് ഒട്ടും ആകർഷകമായി തോന്നിയില്ല. വയറു ചാടിയ, എപ്പോഴും മണ്ണും പുകയും പുരണ്ട മാധവൻ തന്റെ സ്റ്റാറ്റസിന് ചേർന്നവനല്ലെന്ന് അവൾ ഉറപ്പിച്ചു. അവൾക്ക് വേണ്ടത് കോട്ടും സൂട്ടും ധരിച്ച, ഇംഗ്ലീഷ് സംസാരിക്കുന്ന നഗരവാസികളായ പുരുഷന്മാരുടെ ലോകമായിരുന്നു. തന്റെ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നും ഈ മനുഷ്യനിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെടാൻ അവൾ കണ്ടെത്തിയ വഴിയായിരുന്നു മുംബൈയിലേക്കുള്ള ട്രാൻസ്ഫർ. വിവാഹമോചനം വേണമെന്ന ലതയുടെ വാശിക്ക് മുന്നിൽ മാധവൻ തകർന്നുപോയി. പന്ത്രണ്ട് വർഷത്തെ സ്നേഹം, അവളുടെ പഠനത്തിനായി താൻ അനുഭവിച്ച കഷ്ടപ്പാടുകൾ—ഒന്നും അവൾ ഓർക്കുന്നില്ല എന്ന് അയാൾക്ക് വിശ്വസിക്കാനായില്ല. പക്ഷേ, ലതയുടെ തീരുമാനങ്ങൾ ഉറച്ചതായിരുന്നു. താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന രീതിയിൽ ജീവിക്കാൻ അനുവദിക്കാത്ത ഏത് ബന്ധവും ഒരു ബാധ്യതയാണെന്ന തെറ്റായ ചിന്താഗതി അവളെ ഭരിച്ചിരുന്നു. ട്രെയിൻ വേഗതയാർജ്ജിച്ചു. പുറത്ത് പെയ്യുന്ന മഴത്തുള്ളികൾ ജനൽ ചില്ലിലൂടെ താഴേക്ക് ഒലിച്ചിറങ്ങുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ലത തന്റെ ബാഗിൽ നിന്നും ലാപ്ടോപ്പ് പുറത്തെടുത്തു. മുംബൈയിലെ പുതിയ ബാങ്ക് ശാഖയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നോക്കുമ്പോഴും അവളുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു മന്ത്രം പോലെ മുഴങ്ങുന്നുണ്ടായിരുന്നു: "ഇനി എനിക്ക് എന്നെപ്പോലെയുള്ളവരുടെ ലോകം... അവിടെ ഭവാനിയില്ല, അഴുക്കുപുരണ്ട മാധവനില്ല." ഷൊർണൂർ ജംഗ്ഷനിൽ ട്രെയിൻ നിർത്തിയപ്പോൾ, എ.സി കോച്ചിനുള്ളിലെ തണുപ്പിനും ഒരു നിശബ്ദതയുണ്ടായിരുന്നു. ലത ഒരു കപ്പ് ചൂടുചായ വാങ്ങി ജനലിലൂടെ പുറത്തെ തിരക്കിലേക്ക് നോക്കി. അവളുടെ മനസ്സിൽ അപ്പോൾ ഏഴാം ക്ലാസ്സിൽ പഠിക്കുന്ന മകളുടെ മുഖമായിരുന്നു. മകളെ ഹോസ്റ്റലിലാക്കിയാണ് അവൾ ഈ യാത്ര പുറപ്പെട്ടത്. നേരിയ ഒരു സങ്കടം ഉള്ളിൽ തട്ടിയെങ്കിലും, "സ്വന്തം കരിയർ പ്രധാനം" എന്ന ചിന്തയാൽ അവൾ അതിനെ അടക്കിനിർത്തി. ലതയുടെ അമ്മ അവൾക്ക് പൂർണ്ണ പിന്തുണ നൽകിയിരുന്നു. "നീ പൊയ്ക്കോ ലതേ... അവിടെയെല്ലാം ഒന്ന് സെറ്റിൽ ആയിട്ട് നമുക്ക് ഡൈവോഴ്സ് കേസ് കൊടുക്കാം. ഒരു പത്താം ക്ലാസ്സ് തോറ്റവന്റെ കൂടെ ജീവിതം കളയാനുള്ളതല്ല നിന്റെ ഈ പദവി," എന്ന അമ്മയുടെ വാക്കുകൾ അവൾക്ക് കരുത്ത് നൽകി. ഷൊർണൂരിൽ നിന്നും ആ എ.സി കൂപ്പയിലേക്ക് പുതിയൊരു യാത്രിക കടന്നുവന്നു. ദിവ്യ. ഏകദേശം 42 വയസ്സ് പ്രായം. ചുവന്നു തുടുത്ത, എപ്പോഴും പുഞ്ചിരിക്കുന്ന മുഖം. പക്ഷേ, ആ ചിരിക്കു പിന്നിൽ എവിടെയോ ഒളിപ്പിച്ചു വെച്ച ഒരു വലിയ സങ്കടക്കടൽ ഉണ്ടെന്ന് തോന്നിപ്പിക്കും വിധം തിളക്കമില്ലാത്ത കണ്ണുകൾ. ആ കൂപ്പയിൽ അവർ രണ്ടുപേർ മാത്രമായി. പരസ്പരം പരിചയപ്പെട്ടപ്പോൾ ലത അമ്പരന്നുപോയി. ദിവ്യ സെൻട്രൽ എക്സൈസ് സൂപ്രണ്ടാണ്! ഉയർന്ന ശമ്പളവും വലിയ അധികാരവുമുള്ള ഒരു ഉന്നത പദവി. കുറച്ചു ദൂരം പിന്നിട്ടപ്പോൾ അവർ ജോലിയിലെ സമ്മർദ്ദങ്ങളെക്കുറിച്ചും ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചും സംസാരിച്ചു തുടങ്ങി. "എന്തിനാണ് ലത മുംബൈ തിരഞ്ഞെടുത്തത്?" ദിവ്യ ചോദിച്ചു. ലത തന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് അഭിമാനത്തോടെ സംസാരിച്ചു. നഗരജീവിതത്തോടുള്ള മോഹവും ഗ്രാമത്തോടുള്ള വിരക്തിയും അവൾ ദിവ്യയോട് പങ്കുവെച്ചു. എന്നാൽ ദിവ്യയുടെ മറുപടി ലതയെ ഞെട്ടിക്കുന്നതായിരുന്നു. "ഞാൻ അവിടെ മതിയാക്കി നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാൻ നോക്കുകയാണ് ലത... എനിക്ക് ഈ മുംബൈ ജീവിതം മതിയായി. സെൻട്രൽ എക്സൈസ് സൂപ്രണ്ട് എന്ന ഈ പദവിയേക്കാൾ എനിക്കിന്ന് വലുത് എന്റെ വീടാണ്," ദിവ്യയുടെ സ്വരം ഇടറി. "എന്റെ ഭർത്താവ് നാട്ടിൽ ഒരു സാധാരണ കർഷകനാണ് ലത. വർഷങ്ങളായി ഞാൻ ഈ പദവിയുടെ പുറകെ ഓടുകയായിരുന്നു. കുടുംബത്തെ വിട്ട് ദൂരെ പണമുണ്ടാക്കാൻ ഓടിയ എനിക്ക് ഒടുവിൽ മനസ്സിലായി—തിരികെ ചെല്ലുമ്പോൾ കെട്ടിപ്പിടിക്കാൻ പ്രിയപ്പെട്ടവർ ഇല്ലെങ്കിൽ ഈ പദവികൾ വെറും കളിമൺ പ്രതിമകൾ മാത്രമാണെന്ന്. ജോലി രാജി വെച്ചിട്ടാണെങ്കിലും എനിക്ക് എന്റെ ഭർത്താവിന്റെയും മക്കളുടെയും അടുത്തേക്ക് മടങ്ങണം. എനിക്ക് മതിയായി..." ദിവ്യ പതുക്കെ സംസാരിച്ചു തുടങ്ങി. "എന്റെ ഭർത്താവ് പുലർച്ചെ എഴുന്നേറ്റ് മണ്ണിലിറങ്ങി പണിയെടുക്കുന്ന ഒരാളാണ്. ഈ യൂണിഫോമിന് കിട്ടുന്ന ബഹുമാനമൊന്നും സമൂഹത്തിൽ അയാൾക്ക് കിട്ടാറില്ല. എന്റെ പദവിയും വിദ്യാഭ്യാസവും എന്നിലും ഒരു തരം അഹങ്കാരം നിറച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ മുംബൈയിലെ ഈ ഒറ്റപ്പെട്ട ജീവിതത്തിനിടയിലാണ് ഞാൻ ചില സത്യങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞത്. ഇവിടെ എല്ലാവർക്കും പദവിയും പണവും മാത്രമാണ് വലുത്. പനി പിടിച്ചു കിടക്കുമ്പോൾ ഒരു തുള്ളി വെള്ളം തരാൻ പോലും ആരുമില്ലാത്ത അവസ്ഥ. അപ്പോഴാണ് നാട്ടിൽ എന്റെ വരവും കാത്തിരിക്കുന്ന ആ മനുഷ്യന്റെ വില ഞാൻ മനസ്സിലാക്കിയത്." ദിവ്യയുടെ വാക്കുകൾ കേൾക്കുമ്പോൾ ലതയുടെ ഉള്ളിൽ മാധവന്റെ മുഖം തെളിഞ്ഞു വന്നു. ദിവ്യ തുടർന്നു, "ഞാൻ ഇത്രയും വലിയ ഉദ്യോഗസ്ഥയായത് അയാളുടെ ത്യാഗം കൊണ്ടാണ്. സ്നേഹിക്കാനൊരു ഹൃദയമില്ലെങ്കിൽ നമ്മൾ നേടിയതൊക്കെ വെറും പൂജ്യമാണ്. പദവി കൂടുമ്പോൾ വിനയം കൂടണം ലതേ, അഹങ്കാരമല്ല. നമ്മളെ നമ്മളാക്കിയവരെ തള്ളിപ്പറയുന്നത് വലിയൊരു പാപമാണ്." പെട്ടെന്നാണ് ദിവ്യയുടെ ഫോൺ ശബ്ദിച്ചത്. അവൾ ഫോൺ എടുത്തു സ്പീക്കറിലിട്ടു. മറുതലയ്ക്കൽ അവളുടെ ഭർത്താവിന്റെ തനി നാടൻ ശൈലിയിലുള്ള ശബ്ദം ആ എ.സി കൂപ്പയിൽ മുഴങ്ങി. "ഏതാ കുട്ടി, സീറ്റ് എല്ലാം കംഫർട്ട് അല്ലേ? മോളെ കുറിച്ച് നീ വിഷമിക്കേണ്ട, അവൾ ഒക്കെയാണ്. നാളെ ഞാൻ നിന്റെ വീട്ടിൽ പോകുന്നുണ്ട്. വീട്ടിലെ ചക്കയും കുറച്ചു കുരുമുളകും കരുതിയിട്ടുണ്ട്. നിന്റെ അമ്മയ്ക്ക് കഷായം വാങ്ങിച്ചിട്ടുണ്ട്, അതും കൊടുത്തിട്ട് വരാം. നീ മുംബൈയിൽ എത്തിയിട്ട് എന്നെ വിളിക്കണേ... ശരി ടീ... ബൈ." സ്പീക്കറിലൂടെ കേട്ട ആ കർഷകന്റെ സ്നേഹനിർഭരമായ വാക്കുകൾ ദിവ്യയുടെ കണ്ണുകളെ വീണ്ടും ഈറനണിയിച്ചു. എന്നാൽ, തൊട്ടടുത്തിരുന്ന ലതയുടെ മുഖത്ത് ഒരു ഭാവമാറ്റവും ഉണ്ടായില്ല. ദിവ്യയുടെ സങ്കടം ലതയ്ക്ക് ഒരു തരം ബലഹീനതയായാണ് തോന്നിയത്. ലത ജനലിലൂടെ പുറത്തെ മുംബൈ നഗരത്തിന്റെ അതിരുകൾ നോക്കി പുച്ഛത്തോടെ ഒന്ന് ചിരിച്ചു. ദിവ്യയെപ്പോലെ ഉയർന്ന പദവിയിലിരിക്കുന്ന ഒരു സ്ത്രീ, പച്ചക്കറി മണക്കുന്ന ഒരു കർഷകന് വേണ്ടി കരയുന്നത് ലതയ്ക്ക് ഉൾക്കൊള്ളാനായില്ല. പന്ത്രണ്ട് വർഷം മുൻപ് പത്താം ക്ലാസ്സ് തോറ്റ മാധവൻ തന്നെ പഠിപ്പിച്ചതും വളർത്തിയതും ഒരു കടമയായി മാത്രമേ ലത കണ്ടുള്ളൂ. അത് ഒരു ബാധ്യതയായി ഇനിയും കൊണ്ടുനടക്കാൻ അവൾ തയ്യാറല്ലായിരുന്നു. ദിവ്യയുടെ ഭർത്താവ് അയക്കുന്ന ചക്കയും കഷായവും ലതയ്ക്ക് പുരാതനമായ ഒരു തടവറയുടെ അടയാളങ്ങളായി തോന്നി. അവൾക്ക് വേണ്ടത് ഇത്തരം 'നാടൻ' സ്നേഹബന്ധങ്ങളല്ല, മറിച്ച് നഗരത്തിലെ ആഡംബരവും സ്വാതന്ത്ര്യവുമാണ്. തന്റെ സൗന്ദര്യത്തിനും പദവിക്കും മാധവൻ ഒരു തടസ്സമാണെന്ന അഹന്ത അവളുടെ ഉള്ളിൽ ഉറച്ചുനിന്നു. മകളെ ഹോസ്റ്റലിലാക്കിയതിലോ, മാധവനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിലോ അവൾക്ക് ലേശം പോലും കുറ്റബോധം തോന്നിയില്ല. ട്രെയിൻ മുംബൈ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിലേക്ക് ഇഴഞ്ഞു കയറി. ദിവ്യ തന്റെ ബാഗുകൾ എടുത്തു കൊണ്ട് ലതയെ നോക്കി അവസാനമായി ഒന്ന് കൂടി പറഞ്ഞു, "ലതാ, നമുക്ക് വേണ്ടപ്പെട്ടവർ കൂടെയില്ലാത്ത ഈ നഗരം നിങ്ങളെ ശ്വാസം മുട്ടിക്കും. ഇനിയും സമയമുണ്ട്, ഒന്ന് കൂടി ആലോചിക്കൂ." ലത ആ വാക്കുകൾ കേട്ടില്ലെന്ന് നടിച്ചു. തന്റെ ബാഗുകൾ ഉറക്കെപ്പിടിച്ച്, തല ഉയർത്തി അവൾ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിലേക്ക് ഇറങ്ങി. ദിവ്യയുടെ കണ്ണുനീരോ ആ കർഷകന്റെ നിഷ്കളങ്കമായ സ്നേഹമോ ലതയുടെ കല്ലിച്ച മനസ്സിനെ സ്പർശിച്ചില്ല. വിവാഹമോചനത്തിനുള്ള നിശ്ചയദാർഢ്യത്തോടെ, തന്നെ കാത്തിരിക്കുന്ന മുംബൈയുടെ തിരക്കുകളിലേക്ക് അവൾ നടന്നുനീങ്ങി. താൻ മുറിച്ചുമാറ്റിയ വേരുകളെക്കുറിച്ചോ, തകർത്തെറിഞ്ഞ ഒരു മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചോ ഒരൊറ്റ ചിന്ത പോലും ആ നിമിഷം അവളുടെ ഉള്ളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അഹന്തയുടെയും താൻ വിശ്വസിക്കുന്ന തരം സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും പുതിയൊരു ലോകത്തേക്ക് അവൾ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ ചുവടുവെച്ചു.