ମୋ ବୋଉ… ତୁ କୁଆଡ଼େ ଗଲୁ?

ଦୁଇ ବର୍ଷ ପରେ ବି ସ୍ମୃତିରେ ଜୀବନ୍ତ ମୋର ପ୍ରିୟ ବୋଉ

ଦୁଇ ବର୍ଷ ହୋଇଗଲା। ସମୟ ତା’ର ନିଜ ଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଚାଲିଛି। ଦିନ ପରେ ଦିନ, ମାସ ପରେ ମାସ ବିତିଯାଇଛି। ହେଲେ ମୋ ମନ ଆଜି ବି ସେହି ଦିନଟି ପାଖରେ ଅଟକି ରହିଛି। ଲାଗୁଛି, ସତେ ଯେମିତି ସବୁକିଛି ଗତକାଲିର କଥା। ଆଖି ବନ୍ଦ କଲେ ଆଜି ବି ଆଖି ଆଗରେ ଭାସିଉଠେ ମୋ ବୋଉର ସେହି ମମତାଭରା ମୁହଁ, ସରଳ ହସ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦଭରା କଥା।

ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ଗାଁକୁ ଯିବା ପୂର୍ବରୁ ବୋଉ ସ୍ନେହଭରା ସ୍ୱରରେ କହିଥିଲା—
“ବଡ଼ ଛତାଟା, ଟର୍ଚ୍ଚ ଲାଇଟ୍‌ଟା ଓ ମୋ ପସନ୍ଦର ମିକ୍ସଚରଟା ଆଣିବୁ। ମୁଁ ଗାଁକୁ ଯିବି।”

ସେତେବେଳେ ଏହି କଥାଗୁଡ଼ିକ ମୋ ପାଇଁ ଥିଲା ଏକ ସାଧାରଣ ମାଆର ଆବଦାର। ମୁଁ ବି ଭାବିଥିଲି—ବୋଉ ଗାଁକୁ ଯିବ, କିଛିଦିନ ରହି ପୁଣି ଭୁବନେଶ୍ୱର ଫେରିଆସିବ। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଛତା, ଟର୍ଚ୍ଚ ଲାଇଟ୍‌ ଓ ପସନ୍ଦର ମିକ୍ସଚର ନେଇଦେବାରେ ମୋର କ’ଣ ବା ଅସୁବିଧା!

କିନ୍ତୁ କିଏ ଜାଣିଥିଲା, ସେହି ସାଧାରଣ ଇଚ୍ଛାଗୁଡ଼ିକ ଦିନେ ମୋ ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ଅମୂଲ୍ୟ ସ୍ମୃତି ହୋଇଯିବ!

ବୋଉ ମୋତେ କହିକି ଗଲା—
“ଆଉ ପନ୍ଦର ଦିନ ପରେ ଆସିବି। ତୋ ବଡ଼ ଭାଇକୁ ଘର କାମରେ ସାହାଯ୍ୟ କରି ଆସିବି।”

ସେତେବେଳେ କିଏ ଜାଣିଥିଲା, ସେହି ପନ୍ଦର ଦିନର ଅପେକ୍ଷା ଆଉ କେବେ ସରିବ ନାହିଁ!

ବୋଉଙ୍କ ଆଖିରେ ସମସ୍ୟା ଥିଲା। ତେଣୁ ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଫେରିଲେ ଆଖି ଦେଖାଇବା ପାଇଁ L.V. Prasad Eye Instituteରେ ମୁଁ ଆଗୁଆ ଆପଏଣ୍ଟମେଣ୍ଟ ନେଇ ରଖିଥିଲି। ଭାବିଥିଲି, ବୋଉ ଆସିବ, ଆଖି ଦେଖାଇବ, ଚିକିତ୍ସା କରାଇବ ଏବଂ ପୁଣି ଆମ ଘର ତା ହସ ଓ କଥାରେ ଭରିଯିବ।

କିନ୍ତୁ ଜୀବନର ଲେଖା କିଛି ଅଲଗା ଥିଲା।

ବୋଉ ଘର କାମ ଭାବିଥିବାଠାରୁ ବହୁତ ଶୀଘ୍ର ସାରିଦେଲା। ହଠାତ୍ ତାର ଦେହ ଖରାପ ହୋଇଗଲା। ଆଉ ଡେରି ନକରି ତାକୁ ଭୁବନେଶ୍ୱରର କଳିଙ୍ଗ ହସ୍ପିଟାଲକୁ ନିଆଗଲା।

ମନରେ ଆଶା ଥିଲା—ଚିକିତ୍ସା ପରେ ବୋଉ ଭଲ ହୋଇ ଘରକୁ ଫେରିବ। ପୁଣି ଆମ ସହିତ କଥା ହେବ। ପୁଣି ସେହି ମମତାଭରା ସ୍ୱରରେ ପଚାରିବ—“ପୁଅ, ଖାଇଲୁଣି?”

ହେଲେ ସେହି ଆଶା ଆଶାରେ ହିଁ ରହିଗଲା।
ବୋଉ ଆଉ ଫେରିଲା ନାହିଁ।

ସେହି ଗୋଟିଏ ମୁହୂର୍ତ୍ତରୁ ଆମ ପରିବାରର ଜୀବନ ଯେମିତି ଦୁଇ ଭାଗ ହୋଇଗଲା—ବୋଉ ଥିବା ସମୟ ଓ ବୋଉ ଚାଲିଯିବା ପରର ସମୟ।

ଯେଉଁ ଘରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱର ଶୁଣାଯାଉଥିଲା, ସେହି ଘର ହଠାତ୍ ନୀରବ ହୋଇଗଲା। ଯେଉଁ ରୋଷେଇ ଘରରୁ ତାଙ୍କ ହାତରନ୍ଧାର ସୁଗନ୍ଧ ଆସୁଥିଲା, ସେଠାରେ ଆଜି କେବଳ ସ୍ମୃତି ରହିଛି। ତାଙ୍କ ହାତର ରୋଷେଇ ଖାଇବା ପାଇଁ ଆଜି ବି ଜିଭ ଝୁରୁଛି। ତାଙ୍କ ଡାକ ଶୁଣିବା ପାଇଁ ମନ ଆଜି ବି ଅପେକ୍ଷା କରୁଛି।

ବାପାଙ୍କ ସେହି ଦାୟିତ୍ୱ:
ବାପା ଯେତେବେଳେ ଆମକୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ, ସେତେବେଳେ ବୋଉକୁ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇ ମୋତେ କହିଥିଲେ—
“ତୁ ବୋଉକୁ ପାଖରେ ରଖିବୁ। ସେ ତୋ ପାଖରେ ରହିବ। ତୋର ଖାଇବା ପିଇବାରେ ଅସୁବିଧା ହେବନି। ତୋ ଅଫିସ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ ବି ଅସୁବିଧା ହେବନି।”

ବାପାଙ୍କ ସେହି କଥା ଆଜି ବି ମୋ କାନରେ ଗୁଞ୍ଜୁଛି। ବାପା ନିଜ ପୁଅର ଦାୟିତ୍ୱ ତାର ମାକୁ ଦେଇ ଯାଇଥିଲେ। ମୁଁ ବି ମୋ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ବୋଉକୁ ପାଖରେ ରଖିବାକୁ, ତାଙ୍କ ସେବା କରିବାକୁ ଚାହିଁଥିଲି। ହେଲେ ନିୟତି ମୋତେ ସେହି ସୁଯୋଗ ଅଧିକ ଦିନ ପାଇଁ ଦେଲା ନାହିଁ।

ଏହି ଅପୂର୍ଣ୍ଣତା ଆଜି ବି ମୋ ମନର ଗଭୀରରେ ଏକ ନିରବ କଷ୍ଟ ହୋଇ ରହିଛି।

ପ୍ରୟାଗରାଜର ସେହି ସ୍ମୃତି; ବୋଉ ଚାଲିଯିବାର ଠିକ୍ ଛଅ ମାସ ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ତୀର୍ଥକ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରୟାଗରାଜ ଯାଇଥିଲି। ସେତେବେଳେ ବୋଉଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସାଙ୍ଗରେ ନେଇଥିଲି। ସେଠାରେ ପବିତ୍ର ସଙ୍ଗମରେ ବୁଡ଼ ପକାଇବା ସମୟରେ ସେ ବାପାଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇ କହିଥିଲା—
“ତୋ ବାପାଙ୍କ ଅସ୍ଥି ଆଣି ଦିନେ ଏଠାରେ ବିସର୍ଜନ କରିବୁ।”

ସେତେବେଳେ ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ କଥା ପରି ଲାଗିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଆଜି ସେହି କଥା ମନେ ପଡ଼ିଲେ ହୃଦୟ ଭାରି ହୋଇଯାଏ। ଯେମିତି ନିୟତି ଆଗୁଆ ତାଙ୍କ ନିଜ ଯାତ୍ରାର ଏକ ନିରବ ସଙ୍କେତ ଦେଇଥିଲା।

ଜୀବନ କେତେ ଅଦ୍ଭୁତ! ଆମେ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଯୋଜନା କରୁ, କିନ୍ତୁ ନିୟତି ତା’ର ନିଜ ପଥ ଚୟନ କରେ।

ଦୁଇ ବର୍ଷ, ନା ଦୁଇ ଦିନ?

ଦୁଇ ବର୍ଷ ହୋଇଗଲା ବୋଲି ସମସ୍ତେ କହୁଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ମୋ ପାଇଁ ଏହା ଦୁଇ ବର୍ଷ ନୁହେଁ—ଯେମିତି ଦୁଇଟି ଦିନ।

କାଲି ପରି ଲାଗୁଛି ବୋଉ ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ହାତ ରଖି କହୁଛି— “ଭଲରେ ରହ।”

କେବେ କେବେ ମନ ଭିତରୁ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ—
“ବୋଉ, ତୁ କୁଆଡ଼େ ଗଲୁ?
କେଉଁ ବାଟରେ ହଜିଗଲୁ?
ଆମକୁ ମନେ ପଡ଼ୁନି କି?
ତୋର ସାନ ପୁଅଟା କ’ଣ ଖାଉଛି, କେମିତି ରହୁଛି—
ଥରେ ବି ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ହେଉନି କି?”

ହସ୍ପିଟାଲର ସେହି ଦିନଗୁଡ଼ିକ ମନେ ପଡ଼ିଲେ ଆଜି ବି ମନ କହେ—ଆହା, ଯଦି ଆଉ ଟିକେ ସମୟ ମିଳିଥାନ୍ତା! ଯଦି ଆଉ ଥରେ ବୋଉ ସହ କଥା ହୋଇଥାନ୍ତା! ଯଦି ଆଉ ଥରେ ତାର ମୁହଁଟା ଦେଖି କହିପାରିଥାନ୍ତି—“ବୋଉ, ତୁ ଭଲ ହୋଇଯିବୁ।”

କିନ୍ତୁ କିଛି ‘ଯଦି’ର ଉତ୍ତର ଜୀବନ କେବେ ଦିଏନାହିଁ।

ମାଆ ମଣିଷ ନୁହେଁ, ଏକ ଅନୁଭବ

ମାଆ କେବଳ ଜଣେ ମଣିଷ ନୁହେଁ—ମାଆ ହେଉଛି ଏକ ଅନୁଭବ, ଏକ ଆଶ୍ରୟ, ଏକ ନିରନ୍ତର ଆଶୀର୍ବାଦ। ମାଆ ଚାଲିଗଲେ ଘରର ଗୋଟିଏ କୋଣ ଖାଲି ହୁଏନାହିଁ; ଖାଲି ହୋଇଯାଏ ହୃଦୟର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ।

ଆଜି ବୋଉର ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦିବସ। ଆଖିରେ ଲୁହ, ହୃଦୟରେ ଅସରନ୍ତି ସ୍ମୃତି ଓ ମନରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅସୀମ ଭଲପାଇବା।

ତା ପାଇଁ ଆଜି ମୋର ମନରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରାର୍ଥନା ମାତ୍ର—

ଯେଉଁଠି ଥା ବୋଉ, ଶାନ୍ତିରେ ଥାଆ।
ଆମ ଉପରେ ତୋ ଆଶୀର୍ବାଦ ସବୁବେଳେ ରହୁ।
ତୁ ଆମ ଆଖି ଆଗରେ ନାହୁଁ,
ହେଲେ ଆମ ହୃଦୟରୁ କେବେ ଦୂରେ ଯାଇନାହୁଁ।
ତୋ ସ୍ନେହ ଅଛି, ତୋ ମମତା ଅଛି,
ତୋର ଅସରନ୍ତି ସ୍ମୃତି ଅଛି।
ଆଉ ଆମ ହୃଦୟରେ ତୁ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ବଞ୍ଚି ରହିବୁ।

ବୋଉ, ତୁ ଚାଲିଗଲୁ। କିନ୍ତୁ ତୋର ସେହି କଥା—
“ବଡ଼ ଛତାଟା, ଟର୍ଚ୍ଚ ଲାଇଟ୍‌ଟା ଓ ମୋ ପସନ୍ଦର ମିକ୍ସଚରଟା ଆଣିବୁ…”

ଆଜି ବି ମୋ କାନରେ ଶୁଭୁଛି।

ସେଦିନ ତୁ ଗାଁକୁ ଯିବା ପାଇଁ କିଛି ଜିନିଷ ମାଗିଥିଲୁ। ଆଜି ତୋ ପାଖରେ ଯିବା ପାଇଁ ମୋ ପାଖରେ କେବଳ ସ୍ମୃତି, ଲୁହ ଓ ଭଲପାଇବା।

ତୁ ନାହୁଁ, କିନ୍ତୁ ତୋର ସ୍ମୃତି ଅଛି।
ତୋର ସ୍ୱର ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ତୋର କଥା ଆଜି ବି କାନରେ ବାଜୁଛି।
ତୋର ହାତ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ତୋର ଆଶୀର୍ବାଦ ଆଜି ବି ଅନୁଭବ କରୁଛି।

ମୋର ପ୍ରିୟ ବୋଉ,
ତୁ ଆମ ଆଖିରୁ ଦୂରେ,
କିନ୍ତୁ ଆମ ହୃଦୟରୁ କେବେ ନୁହେଁ।

ତୋତେ ଶତ ଶତ ପ୍ରଣାମ।
ଅଶ୍ରୁଳ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି। 🙏🌸