నిశ్శబ్ద సాక్షి

నిశ్శబ్ద సాక్షి... పులిపాక రామ మోహన్

రామయ్య జైలుకు వచ్చిన మొదటి రోజుల్లో అక్కడి సిబ్బంది అతని గురించి తరచూ అడిగేవారు.

“మీ ఇంట్లోవాళ్లు ఎప్పుడు వస్తారు? బెయిల్ కోసం ప్రయత్నిస్తున్నారా?”

“తెలియదు బాబూ” అనేవాడు రామయ్య.

అతనికి డెబ్బై ఏళ్లు దాటాయి. ముఖం మీద వయసు తెచ్చిన ముడతలు, చేతుల మీద వ్యవసాయం చేసిన గుర్తులు కనిపించేవి. తన గదిలో ఒక మూలన కూర్చుని ఉండేవాడు. ఎవరైనా ఏదైనా అడిగితే మాత్రం ప్రశాంతంగా సమాధానం చెప్పేవాడు.

అతను హత్యానేరం మీద జైలుకు వచ్చాడు.

నెలలు గడిచాయి. అతన్ని చూడటానికి ఎవరూ రాలేదు, బెయిల్ కోసం ఎవరూ ప్రయత్నించలేదు. సిబ్బంది కూడా క్రమంగా ఆ ప్రశ్నలు అడగడం మానేశారు.

తోటి ఖైదీలకు రామయ్య ప్రవర్తన ఆశ్చర్యం కలిగించేది. అతను ఎవరినీ కించపరిచి మాట్లాడేవాడు కాదు. సిబ్బందిని కూడా పేరుపెట్టి పిలిచేవాడు కాదు. వయసులో చిన్నవారైనా “అన్నా”, “తమ్ముడూ” అనేవాడు. మహిళా సిబ్బందిని “అమ్మా”, “అక్కా” అని సంబోధించేవాడు.

ఒకసారి ఒక యువ ఖైదీ అడిగాడు.

“తాతా! నువ్వు ఎవరినీ పేరుపెట్టి పిలవవా?”

“పేరుతో పిలిస్తేనే మనిషికి గౌరవం ఇచ్చినట్టా బాబూ?” అని నవ్వుతూ అన్నాడు రామయ్య.

ఆ యువకుడు సమాధానం చెప్పలేకపోయాడు.

***

ఒకరోజు శంకరయ్య అనే వ్యక్తి దొంగతనం కేసులో అదే జైలుకు వచ్చాడు. అతను రామయ్య గ్రామానికి చెందినవాడు.

కొద్దిరోజుల తరువాత భోజన సమయంలో ఎవరో రామయ్య ప్రస్తావన తెచ్చారు.

“ఆ ముసలాయన హత్య కేసులో వచ్చాడట. అతని గురించి నీకు తెలుసా?”

శంకరయ్య ఒక్కసారిగా తలెత్తాడు.

“రామయ్యగారా? ఆయన మా ఊరివారే. ఆయన హత్య చేశాడంటే నేను నమ్మలేకపోతున్నాను. ఐదు ఎకరాల పొలం ఉన్నా తానే కష్టపడి పంట పండించుకునేవాడు. ఎవరికైనా కష్టం వస్తే చేతనైన సాయం చేసేవాడు. భార్య గత ఏడాదే పోయింది. కొడుకు ఒక్కడే. కానీ ఊరిలో చాలామంది ఆయనే కోడలిని చంపాడని అనుకుంటున్నారు.”

అక్కడున్న ఖైదీలు రామయ్య వైపు చూశారు. అతను విననట్టే తన పని చేసుకుంటున్నాడు.

ఒక ఖైదీ అతని దగ్గరకు వెళ్లాడు.

“తాతా! మీ కొడుకు గురించి ఈయన చెబుతున్నాడు. మీరు జైలుకు వచ్చాక అతను మళ్లీ పెళ్లి చేసుకున్నాడట. మీకు బాధగా లేదా?”

రామయ్య కాసేపు అతని వైపు చూశాడు.

“ప్రతి ఒక్కరికీ వాళ్ల వాళ్ల జీవితాలుంటాయి బాబూ. వాళ్లు ఎలా బతకాలనుకుంటారో అలా బతుకుతారు.”

అంతే. మళ్లీ మౌనంగా ఉండిపోయాడు. అతని మాటల్లో కోపం లేదు, నింద లేదు. ఖైదీలు ఆశ్చర్యపోయారు.

***

కొంతకాలానికి శంకరయ్యకు బెయిల్ వచ్చే అవకాశం వచ్చింది. పత్రాల విషయంలో అతను ఇబ్బంది పడుతున్నాడని తెలుసుకున్న రామయ్య, జైలర్‌ను కలిసి సాయం చేయమని అడిగాడు.

“మీ గురించి ఎవరూ పట్టించుకోవడం లేదు. మీకు బెయిల్ ఇప్పించడానికి కూడా ఎవరూ రాలేదు. అయినా ఇతని గురించి ఎందుకు ఆలోచిస్తున్నారు?” అన్నాడు జైలర్.

“వాడికి బయట కుటుంబం ఉంది సార్. వాళ్ల దగ్గరకు వెళ్లాలని ఆశపడుతున్నాడు. వీలైతే సాయం చేయండి.”

ఆ మాటల్లోని నిజాయితీ జైలర్‌ను కదిలించింది. శంకరయ్యకు బెయిల్ వచ్చింది.

బయటకు వెళ్లే ముందు శంకరయ్య రామయ్య దగ్గరకు వచ్చాడు.

“రామయ్యగారూ! మీ ఇంట్లోవాళ్లకు ఏమైనా చెప్పాలా?”

“వద్దు బాబూ. మా ఇంటి దగ్గర పరిస్థితి ఎలా ఉందో చూసి రా. అంతే.”

***

రెండు నెలల తరువాత శంకరయ్య జైలుకు ములాఖత్‌కు వచ్చాడు.

“రామయ్యగారూ! మీ ఇంటికి వెళ్లి చూశాను. మీ అబ్బాయి కొత్త భార్యతో ఉన్నాడు. మీ పొలం పనులు ఎవరెవరో చేస్తున్నారు. మీ గురించి ఊరిలో ఎవరూ పట్టించుకోవడం లేదు. నేను ఒక న్యాయవాదిని కలిశాను. మీ బెయిల్ కోసం దరఖాస్తు వేయించాను.”

“ఎందుకు బాబూ ఇంత శ్రమ?”

“ఆ రోజు మీరు జైలర్ గారిని అడగకపోతే నేను ఇంకా ఇక్కడే ఉండేవాడిని.”

రామయ్య ఏమీ అనలేదు. శంకరయ్య భుజం మీద చేయి వేసి, “జాగ్రత్తగా ఉండు” అన్నాడు.

***

రామయ్య కొడుకు మోహన్, తండ్రి జైలుకు వెళ్లిన కొద్దికాలానికే మళ్లీ పెళ్లి చేసుకున్నాడు. కొత్త భార్య లతకు తన మామగారు హత్య కేసులో జైలులో ఉన్నాడని తెలుసు. దాని వెనుక కథ తెలుసు.

ఆమె దృష్టి ఐదు ఎకరాల పొలం మీద ఉంది.

“మీ నాన్న జైలులోనే ఉంటే ఆస్తి సంగతి ఏమవుతుంది?”

“ఆస్తి ఆయన పేరు మీదే ఉంది.”

“ఆయన బయటకు వచ్చాక మన పరిస్థితి ఏమిటి? ఆస్తి మన పేరున రాయించుకోవాలి. నువ్వు అడిగితే ఆయన కాదనలేడు కదా!”

మోహన్ సమాధానం చెప్పలేదు. అతని ముఖంలో ఏదో దాచుకున్న భయం కనిపించింది.

***

ఏడాది తరువాత రామయ్యకు బెయిల్ వచ్చింది.

జైలు గేటు దాటి బయటకు వచ్చినప్పుడు ఒక్కసారి వెనక్కి తిరిగి చూశాడు. ఏడాది గడిపిన ఆ ప్రదేశం నుంచి బయటపడినందుకు ఉపశమనం కలిగింది. కానీ అతని మనసులో అంతకంటే బలమైన ఆశ ఒకటి ఉంది. తన కొడుకు ఈ ఏడాదిలో మారి ఉంటాడని.

ఇంటికి చేరేసరికి లత గుమ్మం దగ్గర నిలబడి ఉంది.

“వచ్చారా? మీ వల్ల మా కుటుంబానికి ఎంత చెడ్డపేరు వచ్చిందో తెలుసా? బంధువుల ముందు తలెత్తుకోలేకపోతున్నాం.”

రామయ్య ఏమీ మాట్లాడలేదు.

మోహన్ లోపల నుంచి వచ్చి తండ్రిని పలకరించాడు. ఆ పలకరింపులో ఆప్యాయత కంటే ఇబ్బందే ఎక్కువగా ఉంది.

ఆ రాత్రి భోజనం చేస్తున్నప్పుడు లత ఆస్తి విషయం తెచ్చింది.

“మీకు వయసు అయిపోయింది. పొలం చూసుకోవడం కష్టం. మోహన్ పేరున రాసేస్తే అందరికీ మంచిది.”

“నేను ఉన్నంతకాలం పొలం నా దగ్గరే ఉండనివ్వమ్మా” అన్నాడు రామయ్య.

మోహన్ ఆమెను ఆపలేదు. తల దించుకుని భోజనం చేస్తూనే ఉన్నాడు.

రామయ్య కొడుకు వైపు చూశాడు.

“మోహన్, నువ్వు సంతోషంగా ఉన్నావా?”

మోహన్ తడబడ్డాడు. “ఎందుకు నాన్నా అలా అడుగుతున్నారు?”

“ఏమీ లేదు. నువ్వు సంతోషంగా ఉంటే నాకు అంతే చాలు.”

***

ఆ రాత్రి రామయ్యకు నిద్ర పట్టలేదు. పక్క గదిలో లత గొంతు వినిపించింది.

“ఆయన్ని ఆ జైలులోనే ఉండనిస్తే బాగుండేది. ఇప్పుడు మళ్లీ ఈ తలనొప్పి.”

మోహన్ ఏమీ అనలేదు. తండ్రిని సమర్థిస్తూ ఒక్క మాట కూడా రాలేదు.

రామయ్య చాలాసేపు చీకట్లో కూర్చున్నాడు. తరువాత లేచి, తన పాత పెట్టెలో ఉన్న మొబైల్‌ను బయటకు తీశాడు. జైలుకు వెళ్లేటప్పుడు దాన్ని అక్కడే వదిలేశాడు. ఛార్జ్ చేసి చూస్తే, హత్య జరిగిన రోజు తేదీతో ఆరు నిమిషాల రికార్డింగ్ ఉంది. జేబులో ఉన్నప్పుడు ఏదో బటన్ నొక్కుకుని ఉంటుంది. ఆ విషయం అతనికి ఎన్నడూ తెలియదు.

చెవికి దగ్గరగా పెట్టుకుని విన్నాడు.

మోహన్ కు, అతని మొదటి భార్య సుజాతకు మధ్య వాదన. పెరిగిన గొంతులు. ఒక్కసారిగా పెద్ద శబ్దం. తరువాత మోహన్ గొంతు వణుకుతూ వినిపించింది.

“నాన్నా! కోపంలో నేను తోసేశాను. ఆమె తల గట్టిగా తగిలింది. నేను జైలుకు వెళ్తే నా జీవితం నాశనమైపోతుంది. నన్ను కాపాడండి.”

ఆ రోజు రామయ్య కళ్ల ముందు మళ్లీ కదలాడింది. కాళ్ల మీద పడి ఏడ్చిన కొడుకు. చిన్నప్పుడు తన వేలు పట్టుకుని నడిచిన బిడ్డ. భార్య పోయాక మిగిలిన ఒకే బంధం. తన జీవితం చాలా దూరం వచ్చేసింది, మోహన్ ఇంకా ఎన్నో ఏళ్ళ జీవితం ఉంది. ఈ త్యాగం చూసి అతను మారతాడని, పశ్చాత్తాపంతో మంచిగా బతుకుతాడని రామయ్య నమ్మాడు. అందుకే చేయని నేరాన్ని తన మీద వేసుకున్నాడు.

పోలీసులకు మోహన్ చెప్పిన మాట కూడా అతనికి గుర్తొచ్చింది. ఆ సమయానికి తాను ఇంట్లో లేనని. రికార్డింగ్ అది అబద్ధమని చెబుతోంది.

ఏడాది గడిచింది. మోహన్ తండ్రిని చూడటానికి ఒక్కసారి కూడా రాలేదు. బెయిల్ కోసం ప్రయత్నించలేదు. ఇప్పుడు తన భార్య ఆ జైలులోనే ఉండనిస్తే బాగుండేది అంటున్నా మౌనంగా ఉన్నాడు.

రామయ్య మొబైల్‌ను చేతిలో పట్టుకుని ఉండిపోయాడు. తన కొడుకును ప్రేమించడం తప్పు కాదని అతనికి తెలుసు. కానీ అతని తప్పును కప్పిపుచ్చడం వల్ల అతనికి మేలు జరగడం లేదని ఇప్పుడు అర్థమైంది.

తరువాత మరో ముఖం గుర్తొచ్చింది. సుజాత తండ్రి. తన కూతురిని చంపినవాడు జైలులో ఉన్నాడని ఏడాదిగా ఆయన నమ్ముతున్నాడు. తన మౌనం కేవలం మోహన్ ను మాత్రమే కాదు, ఆ కుటుంబానికి కూడా అన్యాయం చేసిందని రామయ్యకు అప్పుడు తెలిసొచ్చింది.

***

మరుసటి రోజు రామయ్య తనకు బెయిల్ ఇప్పించిన న్యాయవాదిని కలిశాడు. కొన్ని రోజుల తరువాత కేసు విచారణకు వచ్చింది.

కోర్టులో సుజాత తల్లిదండ్రులు కూర్చుని ఉన్నారు. న్యాయమూర్తి రామయ్యను ప్రశ్నించారు.

“మీరు మొదట నేరాన్ని అంగీకరించారు. ఇప్పుడు నిర్దోషినని చెబుతున్నారు. ఎందుకు?”

“మహాశయా, నేను ఆ హత్య చేయలేదు.”

“అయితే ఎందుకు అంగీకరించారు?”

రామయ్య కాసేపు మౌనంగా ఉండి, తన మొబైల్‌ను న్యాయమూర్తికి అందించాడు.

“ఇందులో ఆ రోజు జరిగిన సంఘటన రికార్డింగ్ ఉంది. దాన్ని పరిశీలించండి.”

నిపుణులు రికార్డింగ్‌ను పరిశీలించారు. అందులో మోహన్ మాటలకు, పోలీసులకు అతను ఇచ్చిన వాంగ్మూలానికి పొంతన లేదని తేలింది. ఇతర ఆధారాలు కూడా మోహన్ వైపే చూపాయి.

“మీ కొడుకు భవిష్యత్తు కోసం మీరు ఏడాది జైలులో గడిపారు. ఇప్పుడు నిజం ఎందుకు బయటపెడుతున్నారు?” అని న్యాయమూర్తి అడిగారు.

రామయ్య తలెత్తి చూశాడు.

“నా జీవితంలో ఇంకెంత కాలం మిగిలి ఉందో నాకు తెలియదు మహాశయా. వాడికి మాత్రం ఎంతో జీవితం ఉంది. నా త్యాగం చూసి వాడు మారతాడనుకున్నాను. కానీ నేను చేయని నేరాన్ని మోసినంత మాత్రాన వాడి తప్పు చెరిగిపోదు. వాడు నా కొడుకే. కానీ వాడు చేసింది తప్పు.”

కోర్టులో నిశ్శబ్దం అలుముకుంది.

రామయ్య సుజాత తల్లిదండ్రుల వైపు తిరిగి చేతులు జోడించాడు.

“నా మౌనం వల్ల మీకు ఏడాది న్యాయం ఆలస్యమైంది. అందుకు నన్ను క్షమించండి.”

సుజాత తండ్రి ఏమీ మాట్లాడలేదు. కానీ ఆయన కళ్లలో నీళ్లు తిరిగాయి.

మోహన్ తండ్రి వైపు చూశాడు. “నాన్నా!” అన్నాడు గొంతు పగిలిపోతూ.

కోర్టు రామయ్యను హత్యానేరం నుంచి విముక్తి చేసింది. తప్పుడు ఒప్పుకోలు విషయంలో తదుపరి చర్యను తరువాత నిర్ణయిస్తామని చెప్పింది. మోహన్ పై చట్టప్రకారం చర్యలు ప్రారంభమయ్యాయి.

***

కోర్టు బయట మోహన్ తండ్రి ముందు నిలబడ్డాడు.

“నాన్నా… నన్ను క్షమించండి.”

రామయ్య అతన్ని చాలాసేపు చూశాడు.

“నీ మీద కోపం లేదు మోహన్. కానీ నీ శిక్షను నేను ఇక మోయలేను. నీ తప్పుకు నువ్వే సమాధానం చెప్పాలి.”

మోహన్ తల దించుకున్నాడు.

కొద్ది దూరంలో శంకరయ్య ఎదురుచూస్తున్నాడు.

“మీ కొడుకు గురించి ఏమనుకుంటున్నారు?”

“వాడు నా కొడుకు బాబూ. ఎప్పటికీ.”

రామయ్య నెమ్మదిగా తన గ్రామానికి వెళ్లే బస్సు ఎక్కాడు. కిటికీలోంచి బయటకు చూస్తూ కూర్చున్నాడు.

తనను ఏడాది పాటు బంధించింది జైలు గోడలు మాత్రమే కాదు. కొడుకు మారతాడనే ఆశ, అతని తప్పును దాచాలనే భారం కూడా.

కొడుకును ప్రేమించడం తన ధర్మం. కొడుకు తప్పును సమర్థించకపోవడం కూడా తన ధర్మమే.

ఆ రెండింటి మధ్య తేడా తెలుసుకున్న రోజే రామయ్య నిజంగా జైలు నుంచి బయటపడ్డాడు.

బస్సు రామయ్య గ్రామం వైపు కదిలింది.