ଅବଶୋଷର ଧୂଆଁ

ଚାରି ଅକ୍ଷରରେ ସୃଷ୍ଟି ଯେ ମଦୀୟ

ନାମ ଅଟେ ଅବଶୋଷ ।

ଦୁଃଖ-ପରିତାପ ଅର୍ଥ ମୁଁ ଅଟଇ

ମନକୁ କରେ ନିରାଶ ।।

ବାଞ୍ଛିତ ବିଷୟ ହୋଇଗଲେ ପ୍ରାପ୍ତି

ମନ ହୁଏ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲିତ ।

ଅବଶୋଷ କେବେ ନ ରହୁ ମନରେ

ମନରେ ଥାଏ ଇପ୍ସିତ ।।

ତୃଷାର୍ତ୍ତ ବ୍ଯକ୍ତିକୁ ମିଳିଗଲେ ଜଳ

ମେଣ୍ଟିଥାଏ ତା'ର ଶୋଷ ।

ତୃଷା ମେଣ୍ଟିଗଲେ ହୁଏ ମହାତୃପ୍ତ

ହୋଇଥାଏ ମନ ହରଷ ।।

ଆଶା-ଅଭିଳାଷ-ଆକାଂକ୍ଷା-ଲାଳସା

ବସା ବାନ୍ଧିଥାଏ ମନେ ।

ସେ ଆଶା ଯେ ସଦା ହେବ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ

ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ସପନେ ।।

ମନେ ଅବଶୋଷ ଦିଏ ଭାରି କଷ୍ଟ

ତାହା ଯେ କଳ୍ପନାତୀତ ।

ମନ ଭାବନାରେ ଅବଶୋଷ କଦା

ମେଣ୍ଟେ ନାହିଁ ଏହା ସତ ।।

ଅବଶୋଷ ଧୂଆଁ ବେଶି କୁହୁଳିଲେ

ମନରେ ଭରେ ଅଶାନ୍ତ ।

ଚିନ୍ତା କରି ମନ ଦୁଃଖେ ଅବସନ୍ନ

ପ୍ରାଣ ହୁଏ ଛଟପଟ ।।

କର୍ମ କରି ମଧ୍ୟ ହୁଅଇ ନିଷ୍ଫଳ

ଭାଗ୍ଯ ନ ଦିଏ ସୁଫଳ ।

ବୃଥା ଅବଶୋଷେ ମନସ୍ତାପ କରି

ଶରୀର ହୁଏ ଦୁର୍ବଳ ।।

ଧନ ଓ କ୍ଷମତା ଆଉ ପ୍ରତିପତ୍ତି

ସଦା ଇଚ୍ଛା କରେ ନର ।

ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଯଦି କିଛି ବି କମିଲା

ଅବଶୋଷ ରହେ ତା'ର ।।

ସର୍ବ କାର୍ଯ୍ଯେ ସିଦ୍ଧି ସାଧନ ହୋଇଲେ

ଆତ୍ମହରା ହୁଏ ଖୁସିରେ ।

ମୋ ଦ୍ବାରା ତ ସବୁ ସମ୍ଭବପର ଯେ

ଗର୍ବ କରେ ଅଭିମାନରେ ।

ସୁଖେ ମାନବର ତୃଷା ନ ମେଣ୍ଟଇ

ଆଶା ଯେ ତା'ର ଅସୀମ ।

ଆଶା ମୁତାବକ ଫଳ ନ ପାଇଲେ

କରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦୁର୍ନାମ ।।

ତୃଷ୍ଣା ବୈତରଣୀ ଜାଣିସୁଦ୍ଧା ନର

ତଥାପି ନ ଛାଡେ ଲୋଭ ।

କାମିନୀ-କାଞ୍ଚନ-ପୁତ୍ର-ଦାରା-ଧନ

କରେ ସଞ୍ଚୟ ବୈଭବ ।।

ଯା'କର୍ମରେ ଯାହା ଦେଇଛନ୍ତି ପ୍ରଭୁ

ତାହା ଅବଶ୍ଯ ଭୋକ୍ତବ୍ଯ ।

କର୍ମର ଫଳକୁ ହେୟ ମନେକରି

ଭାଗ୍ଯ ନିନ୍ଦା ନ କର୍ତ୍ତବ୍ଯ ।।

ଅବଶୋଷ ଧୂଆଁ ହେବ ପ୍ରଶମିତ

ବିଷୟେ ନଖି ଆଶା ।

ଅବଶୋଷ ମହା ଦୁଃଖର କାରଣ

ବଢାଏ ମନର ତୃଷା ।।