ଦୁଇଭାଇ

ଏକ ଛୋଟ ଗାଁରେ ରାଜୁ ଓ ବିଜୁ ନାମରେ ଦୁଇ ଭାଇ ରହୁଥିଲେ। ରାଜୁ ଦଶ ବର୍ଷର ହୋଇଥିବାବେଳେ ବିଜୁକୁ ମାତ୍ର ଛଅ ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା। ପିଲାଦିନରୁ ସେମାନେ ମାଆଙ୍କୁ ହରାଇଥିଲେ। ବାପା ଦିନରାତି ପରିଶ୍ରମ କରି ଦୁଇ ପୁଅଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିଥିଲେ। ଘରେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଥିଲା, ଖାଇବାକୁ କେବେ ପେଟପୂରା ମିଳୁନଥିଲା, ତଥାପି ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କ ମନରେ ପରସ୍ପର ପାଇଁ ଅସୀମ ଭଲପାଇବା ଥିଲା। ରାଜୁ ସବୁବେଳେ ସାନ ଭାଇର ହାତ ଧରି ସ୍କୁଲକୁ ନେଉଥିଲା, ନିଜ ଖାଦ୍ୟରୁ ତାକୁ ଅଧିକ ଦେଉଥିଲା ଏବଂ ସେ କାନ୍ଦିଲେ ତା’ ଆଖିରୁ ଲୁହ ପୋଛି ଦେଉଥିଲା। ନିଜେ ଛୋଟ ପିଲା ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ରାଜୁ ସାନ ଭାଇ ପାଇଁ ଜଣେ ବାପା ଭଳି ହେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲା।

ଦିନେ ବର୍ଷାଭିଜା ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ବାପା ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇ ଘରକୁ ଫେରିଲେ। ଦୁଇ ଭାଇ ବାପାଙ୍କ ପାଖରେ ବସି ତାଙ୍କ ହାତ ଧରି କାନ୍ଦୁଥିଲେ। କିଛି ଦିନ ପରେ ବାପା ଆଖି ବୁଜିଦେଲେ। ଦୁନିଆରେ ଦୁଇ ଭାଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକା ହୋଇଗଲେ। ସାନ ଭାଇ ବିଜୁ ରାଜୁକୁ ଜାବୁଡ଼ି ଧରି କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ପଚାରିଲା, “ଭାଇ, ବାପା କୁଆଡ଼େ ଗଲେ? ସେ କେବେ ଫେରିବେ?” ରାଜୁ ପାଖରେ କୌଣସି ଉତ୍ତର ନଥିଲା। ତା’ ନିଜ ହୃଦୟ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ଫାଟିଯାଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେ ସାନ ଭାଇର ଲୁହ ପୋଛି କହିଲା, “କାନ୍ଦନା ଧନ, ମୁଁ ଅଛି ତୋ ପାଖରେ। ମୁଁ କେବେ ତୋତେ ଏକା ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ।” ସେହି ରାତିରେ ବିଜୁ ରାଜୁର କୋଳରେ ମୁଣ୍ଡ ରଖି ଶୋଇପଡ଼ିଲା। କିନ୍ତୁ ରାଜୁ ଖୋଲା ଦୁଆର ଆଡ଼କୁ ଚାହିଁ ଚାହିଁ ନିରବରେ କାନ୍ଦୁଥିଲା। ସେ ଚାହୁଁନଥିଲା ତା’ ଲୁହ ଦେଖି ସାନ ଭାଇ ଆହୁରି ଦୁଃଖ ପାଉ।

         ସମୟ ବିତିବା ସହିତ ରାଜୁ ପାଠପଢ଼ା ଛାଡ଼ି ଗୋଟିଏ ଦୋକାନରେ କାମ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା। ସେ ଚାହୁଁଥିଲା ତା’ ସାନ ଭାଇ ପାଠ ପଢ଼ି ବଡ଼ ମଣିଷ ହେଉ। ପ୍ରତିଦିନ ସ୍କୁଲକୁ ଯାଉଥିବା ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ରାଜୁର ମନରେ ନିଜ ପିଲାଦିନର ସ୍ମୃତି ଜାଗିଉଠୁଥିଲା। ଅନ୍ୟ ପିଲାମାନେ ବାପାମାଆଙ୍କ ହାତ ଧରି ହସି ହସି ଯାଉଥିବାବେଳେ ରାଜୁର ଆଖିରେ ଲୁହ ଭରିଯାଉଥିଲା। ଦିନେ ବିଜୁର ଜନ୍ମଦିନରେ ରାଜୁ ଅନେକ ଦିନ ଧରି ପଇସା ସଞ୍ଚୟ କରି ଗୋଟିଏ ଛୋଟ କେକ୍ ଆଣିଲା। କେକ୍ ଦେଖି ବିଜୁ ଖୁସିରେ ଭାଇକୁ ଜାବୁଡ଼ି ଧରି କହିଲା, “ଭାଇ, ତୁମେ ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଭାଇ!” ରାଜୁ ହସିଲା, କିନ୍ତୁ ତା’ ଆଖିରୁ ଦୁଇ ଟୋପା ଲୁହ ଝରିପଡ଼ିଲା। ତା’ର ଦୁଃଖ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ନଥିଲା; ଦୁଃଖ ଥିଲା ଯେ ସାନ ଭାଇଟି ବାପାମାଆଙ୍କ ସ୍ନେହ ବିନା ପିଲାଦିନ କାଟୁଥିଲା।

      ବହୁ ବର୍ଷ ପରେ ବିଜୁ ଜଣେ ସଫଳ ଶିକ୍ଷକ ହେଲା। ଦିନେ ସେ ନିଜ ଗାଁକୁ ଫେରି ଦେଖିଲା, ତା’ ବଡ଼ ଭାଇ ସେହି ପୁରୁଣା ଗଛ ତଳେ ଏକୁଟିଆ ବସିଛି, ଯେଉଁଠି ସେମାନେ ପିଲାଦିନେ ଖେଳୁଥିଲେ। ବିଜୁ ଦୌଡ଼ିଯାଇ ରାଜୁକୁ ଜାବୁଡ଼ି ଧରି କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି କହିଲା, “ଭାଇ, ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ନିଜ ପିଲାଦିନ, ନିଜ ଖୁସି ସବୁ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଲ। ମୁଁ ତୁମ ଋଣ କେବେ ଶୁଝିପାରିବି ନାହିଁ।” ରାଜୁ ସାନ ଭାଇକୁ ଛାତିରେ ଲଗାଇ କହିଲା, “ମୁଁ ଜୀବନରେ ଅନେକ କିଛି ହରାଇଛି, କିନ୍ତୁ ତୋ ମୁହଁରେ ହସ ଦେଖିବାର ଖୁସି କେବେ ହରାଇନାହିଁ।” ଦୁଇ ଭାଇ ପରସ୍ପରକୁ ଧରି କାନ୍ଦିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଆଖିରେ ଥିଲା ମାଆବାପାଙ୍କ ସ୍ମୃତି, ଭୋକର ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଏକୁଟିଆ ରାତିର ଦୁଃଖ ଓ ହଜିଯାଇଥିବା ପିଲାଦିନର ଅସଂଖ୍ୟ କାହାଣୀ। ସେଦିନ ସେମାନଙ୍କ ଲୁହ କେବଳ ଦୁଃଖର ଲୁହ ନଥିଲା; ସେଥିରେ ଥିଲା କୃତଜ୍ଞତା, ତ୍ୟାଗ ଓ ଅସୀମ ଭଲପାଇବା।