સાચી કિંમત.

સાચી કિંમત

એકવાર શેનઝેનમાં લી તોંસે નામનો એક યુવાન ચિત્રકાર રહેતો હતો. તે હંમેશાં ચિંતામાં અને અશાંતિમાં રહેતો. તેને લાગતું કે તેની કળાને કોઈ ઓળખતું નથી, તેને પૂરતું માન મળતું નથી અને તેની મહેનત પ્રમાણે પૈસા પણ મળતા નથી.

પોતાની આ અશાંતિ અને હતાશા દૂર કરવા માટે એક દિવસ તે ગામમાં રહેતા એક પ્રખ્યાત વૃદ્ધ કલાકાર પાસે ગયો અને પોતાની વ્યથા વ્યક્ત કરી.

વૃદ્ધ કલાકારે તેની વાત શાંતિથી સાંભળી. પછી તેમણે એક સાદી માટીની કૂલડી યુવાનના હાથમાં આપીને પૂછ્યું,

“આ કૂલડીની કિંમત કેટલી હશે?”

યુવાને કૂલડીને જોઈને કહ્યું,

“વધુમાં વધુ પાંચ કે દસ યુઆન.”

વૃદ્ધ કલાકારે કશું કહ્યું નહીં. તેમણે એ જ સાદી કૂલડી પોતાના હાથમાં લીધી અને તેના પર સુંદર, બારીક અને અદભુત નકશીકામ તથા રંગોની કલાત્મક સજાવટ કરી.

થોડી વાર પછી તેમણે ફરી એ કૂલડી યુવાનના હાથમાં આપીને પૂછ્યું,

“હવે બોલ, આની કિંમત કેટલી?”

યુવાને કૂલડીને આશ્ચર્યથી જોઈ અને કહ્યું,

“હવે તો આના પાંચસો યુઆન કે તેથી પણ વધુ મળી શકે. કારણ કે હવે તેમાં તમારી કળા, મહેનત અને સુંદરતા જોડાઈ ગઈ છે.”

વૃદ્ધ કલાકાર હળવેથી સ્મિત કર્યું. તેમણે પ્રેમથી યુવાનના ખભા પર હાથ મૂક્યો અને કહ્યું,

“બસ, આ જ જીવનનું સત્ય છે.

તું પોતાને માત્ર પાંચ યુઆનની સાદી માટીની કૂલડી સમજી રહ્યો છે. તારી કિંમત બીજાઓ તને કેટલું માન આપે છે, કેટલા પૈસા આપે છે કે તારી પ્રશંસા કરે છે તેના આધારે નક્કી થતી નથી.

તારી સાચી કિંમત તારી અંદરની પ્રતિભા, તારી મહેનત, તારી સર્જનશક્તિ અને તારા સમર્પણમાં છુપાયેલી છે.

બીજાઓ તારી કળાને ઓળખે કે ન ઓળખે, તારે તારી કળાને છોડવાની નથી. તું પોતાના કામમાં સંપૂર્ણ સમર્પણ મૂકીશ તો ધીમે ધીમે તારી કળા જ તારી ઓળખ બની જશે.”

લી તોંસેની આંખો ખુલી ગઈ. તેણે ફરિયાદ અને ચિંતા છોડી દીધી અને પોતાની કળા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનું શરૂ કર્યું.

વર્ષો પસાર થયા.

એક દિવસ એ જ વૃદ્ધ કલાકારનું અવસાન થયું. તેમના ઘરમાંથી તેમની અનેક કલાત્મક કૃતિઓ સાથે એક જૂની, સાદી માટીની કૂલડી પણ મળી.

ગામના લોકોએ એ કૂલડી જોઈને કહ્યું,

“આ તો બહુ સામાન્ય છે. તેનું શું મૂલ્ય?”

લી તોંસે પણ ત્યાં હાજર હતો.

તેણે કૂલડી હાથમાં લીધી. એ જ કૂલડી હતી—જે વર્ષો પહેલાં વૃદ્ધ કલાકારે તેની આંખો ખોલવા માટે વાપરી હતી.

લી તોંસે હળવું સ્મિત કર્યું અને બોલ્યો,

“આ કૂલડીની કિંમત પાંચ કે દસ યુઆન નહીં... અને પાંચસો યુઆન પણ નહીં.”

લોકોએ આશ્ચર્યથી પૂછ્યું,

“તો પછી કેટલી?”

લી તોંસેએ કૂલડીને હૃદય સાથે લગાવીને કહ્યું,

“જે માણસે મને મારી કિંમત ઓળખતા શીખવ્યું, તેની છેલ્લી ભેટની કિંમત પૈસામાં કેવી રીતે માપી શકાય?”

થોડી ક્ષણ માટે ત્યાં સંપૂર્ણ શાંતિ છવાઈ ગઈ.

પછી લી તોંસેએ કૂલડીને સાચવીને પોતાની કાર્યશાળામાં મૂકી દીધી.

તેની નીચે માત્ર એક જ વાક્ય લખ્યું—

“પોતાની કિંમત ભૂલી જશો, તો દુનિયા તમને કિંમત શીખવશે; પોતાની સાચી કિંમત ઓળખી લેશો, તો દુનિયાને તમારી કિંમત સમજાવવાની જરૂર નહીં પડે.”

મૂલ્યવાન બોધ

માણસની સાચી કિંમત બીજાઓની નજરમાં નથી, પરંતુ પોતાની અંદરની ક્ષમતાને ઓળખીને કરેલા કર્મમાં છે.

પોતાને ઘડતા રહો—એક દિવસ તમારી કળા જ તમારી ઓળખ બની જશે.