પોષક જ સંહારક
પોષક જ સંહારક
પોષક જ સંહારક
જે આપે જીવનદાન,
જે કરે પોષણ અવિરામ;
જેના આશ્રયે પાંગરે અસ્તિત્વ,
તે જ બને ક્યારેક અંતિમ વિરામ.
વૃક્ષ આપે શીતળ છાયા,
ફળ, પુષ્પ અને પ્રાણવાયુ;
પણ મૂળ સુધી શોષો ધરતી,
તો સૂકાય જીવનની કાય.
નદી વહાવે અમૃતધારા,
તૃષિત જનને આપે નીર;
અતિદોહનથી શોષાય સ્રોત,
પછી રહે ન રેતી, ન તીર.
માતૃભૂમિ આપે અન્ન,
પ્રકૃતિ આપે સંપત્તિ અપાર;
અતિશય લોભે લૂંટો તેને,
તો શૂન્ય બને સમૃદ્ધિનો ભંડાર.
સંસ્થા આપે ઓળખ, અવસર,
સમાજ આપે સન્માન;
અતિશય અપેક્ષા, અનવરત શોષણ,
ક્ષીણ કરે એનો પ્રાણ.
સંબંધોનું પણ એ જ તત્ત્વ,
સ્નેહને ન સમજો અક્ષયદાન;
જેને માત્ર લેવાનું આવડે,
તે ગુમાવે અંતે આત્મીયતાનું સ્થાન.
શિખર પર પહોંચ્યો જે માનવ,
વિસ્મરે ન પાયાનો આધાર;
જે હાથોએ ઊંચે પહોંચાડ્યો,
તેને જ ન પહોંચાડે ભાર.
સર્જન અને સંહારનું રહસ્ય,
એક જ નિયમમાં સમાય;
પોષકને અતિશય પીડો તો,
પોષણ જ પ્રતિઘાત બની જાય.
નિષ્કર્ષ:
દાનને અધિકાર ન સમજવો,
સહાયને ન ગણવી દાસતા;
મર્યાદા જ્યાં લોપાય છે,
ત્યાં પોષણ પણ બને વિનાશકતા.
