నిస్వార్ధ సేవ

ఒక చిన్న గ్రామంలో నివసించే సోమన్న అనే వ్యక్తి నిస్వార్థ సేవకు నిలువెత్తు నిదర్శనంగా నిలిచేవాడు. అతను పెద్ద ధనవంతుడు కాదు, కేవలం కూలీ పనులు చేసుకుంటూ జీవనం సాగించే సామాన్యుడు. కానీ అతని మనసు మాత్రం హిమాలయమంత ఉన్నతమైనది. గ్రామంలో ఎవరికి ఏ కష్టం వచ్చినా తనే ముందుండి సాయం చేసేవాడు. ఒకరోజు ఆ గ్రామంలో కలరా వ్యాధి ప్రబలి జనం పిట్టల్లా రాలిపోతుంటే, అందరూ భయంతో ఇళ్లకే పరిమితమయ్యారు. కానీ సోమన్న మాత్రం తన ప్రాణాలకు తెగించి, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారిని తన భుజాలపై మోసుకుంటూ వైద్యుడి దగ్గరకు చేర్చేవాడు. ఆ సమయంలో అతను తిండి, నిద్ర మర్చిపోయి రోగుల సేవలోనే గడిపాడు. అతని నిస్వార్థాన్ని చూసి గ్రామంలోని మిగతా యువకులు కూడా స్ఫూర్తి పొంది సేవలో భాగస్వాములయ్యారు. అలా ఒక వ్యక్తి సంకల్పం వందలాది ప్రాణాలను కాపాడగలిగింది. అనారోగ్యంతో ఉన్నవారికి సేవ చేయడం వల్ల తనకూ ఆ వ్యాధి సోకుతుందేమో అన్న భయం అతనికి ఎప్పుడూ కలగలేదు. ఇతరుల ప్రాణాలు కాపాడటమే పరమావధిగా భావించి అతను అహర్నిశలు శ్రమించాడు. ఆపదలో ఉన్నవారికి అండగా నిలబడటం మనిషి కనీస బాధ్యత అని అతను అందరికీ చాటిచెప్పాడు.

మరో సందర్భంలో, ఆ ఊరిలో చదువుకోవాలనే ఆశ ఉన్నా ఆర్థిక స్తోమత లేని పిల్లల కోసం సోమన్న ఒక అద్భుతమైన నిర్ణయం తీసుకున్నాడు. తను రోజంతా కష్టపడి సంపాదించిన కూలీలో సగం భాగం ఆ పిల్లల పుస్తకాల కోసం, ఫీజుల కోసం ఖర్చు చేసేవాడు. "నాకు అక్షరాలు రావు, కానీ నా ఊరి పిల్లలు గొప్ప చదువులు చదివి లోకానికి వెలుగునివ్వాలి" అని అతను నమ్మేవాడు. ఒకసారి ఒక పెద్ద తుపాను వచ్చి ఊరిలోని ఇళ్లు కూలిపోయినప్పుడు, తన సొంత ఇల్లు పాడైనా పట్టించుకోకుండా, నిరాశ్రయులైన వృద్ధులను సురక్షిత ప్రాంతాలకు చేర్చడంలో నిమగ్నమయ్యాడు. ఆ చలిలో వణుకుతున్న వారికి తన ఇంట్లో ఉన్న దుప్పట్లు పంచి ఇచ్చి, తను మాత్రం పాత గోనె సంచి కప్పుకుని నిద్రపోయాడు. ఆ నిస్వార్థం వెనుక ఉన్న ఆత్మతృప్తి అతని ముఖంలో స్పష్టంగా కనిపించేది. ఆ గాలివానలో చెట్లు నేలకొరుగుతున్నా, వర్షం ముంచెత్తుతున్నా సోమన్న వెనకడుగు వేయలేదు. ఊరి బయట ఉన్న చిన్న గుడిసెల్లో నివసించే వారిని సురక్షితమైన పాఠశాల భవనానికి చేర్చి వారికి ఆహారం అందేలా చూశాడు. అతని ఈ త్యాగగుణం చూసి గ్రామస్తులందరి కళ్లలో నీళ్లు తిరిగాయి.

సోమన్న చేసిన సేవలు కేవలం ఆ గ్రామానికే పరిమితం కాలేదు. ఒకసారి పక్క ఊరి నుంచి వచ్చిన ఒక బాటసారి ఎండ దెబ్బకు సొమ్మసిల్లి పడిపోతే, సోమన్న అతనికి సపర్యలు చేసి ప్రాణాలు కాపాడాడు. ఆ వ్యక్తి కృతజ్ఞతతో కొంత ధనాన్ని ఇవ్వబోతే, "సహాయం అనేది అమ్మే వస్తువు కాదు బాబూ, అది మనసుతో చేసే పని" అని సున్నితంగా తిరస్కరించాడు. ప్రతిఫలం ఆశించకుండా చేసే సేవలోనే అసలైన దైవత్వం ఉంటుందని అతను నిరూపించాడు. అతని జీవితం చూసి చుట్టుపక్కల వారు ఆశ్చర్యపోయేవారు. మనిషికి సంపద కంటే సంస్కారం, స్వార్థం కంటే త్యాగం మిన్న అని అతను ఆచరించి చూపాడు. సోమన్న కృషితో ఆ గ్రామం ఒక ఆదర్శ గ్రామంగా మారింది. చదువుకున్న పిల్లలు పెద్ద ఉద్యోగాల్లో స్థిరపడి, తమ ఊరికి తిరిగి వచ్చి సోమన్న బాటలోనే సేవా కార్యక్రమాలు ప్రారంభించారు. అతని ప్రేరణతో గ్రామంలో ఒక ఉచిత వైద్యశాల, గ్రంథాలయం ఏర్పడ్డాయి. ఏ చిన్న అవసరం వచ్చినా అందరూ ఐకమత్యంతో కలిసి పనిచేయడం నేర్చుకున్నారు.

ఒక మనిషి తలచుకుంటే సమాజంలో ఎంతటి మార్పు తీసుకురావచ్చో సోమన్న కథ నిరూపిస్తుంది. సేవ చేయడానికి కోట్లు ఉండనక్కర్లేదు, కష్టంలో ఉన్న మనిషిని చూసి కరిగే గుండె ఉంటే చాలని అతను చాటిచెప్పాడు. నిస్వార్థ సేవ వల్ల కలిగే కీర్తి కాలంతో పాటు చెరిగిపోదు. సోమన్న భౌతికంగా మన మధ్య లేకపోయినా, అతను వెలిగించిన సేవా జ్యోతి ఆ గ్రామంలోని ప్రతి గుండెలో నిరంతరం వెలుగుతూనే ఉంది. సాటి మనిషికి సాయం చేయడంలోనే పరమార్థం ఉందని గ్రహించిన వాడు ధన్యుడు. ప్రతి ఒక్కరూ తమ జీవితంలో కనీసం ఒకరికి సాయం చేసినా ఈ లోకం ఎంతో సుందరంగా మారుతుంది. పరుల కోసం బతకడమే పరమాత్మను చేరుకునే సులభమైన మార్గం. తన జీవితాంతం పరుల హితమే కోరిన సోమన్న వంటి వ్యక్తులు ఉన్నప్పుడే మానవత్వం వర్ధిల్లుతుంది. సేవ అనేది కేవలం బాధ్యత మాత్రమే కాదు, అది ఒక సంస్కారం. ఆ సంస్కారాన్ని అలవరుచుకున్నప్పుడే మనిషి జన్మకు సార్థకత లభిస్తుంది. లోక కల్యాణం కోసం చేసే ప్రతి అడుగు ఒక గొప్ప చరిత్రకు పునాది అవుతుంది. నిస్వార్థంగా పని చేసే వారికి ప్రకృతి కూడా సహకరిస్తుంది. అందుకే ఏ ప్రతిఫలం ఆశించకుండా ఇతరుల కోసం జీవించడం నేర్చుకోవాలి.