క్షమాగుణం

అనగనగా ఒక అందమైన గ్రామంలో రంగయ్య అనే అత్యంత ధనిక భూస్వామి నివసించేవారు. ఆయనకు ఎకరాల కొద్దీ పొలాలు, తోటలు మరియు అపారమైన సంపద ఉండేది. అయితే, సంపదతో పాటు ఆయనలో అహంకారం మరియు విపరీతమైన కోపం కూడా పెరిగాయి. ఎవరైనా చిన్న పొరపాటు చేసినా ఆయన అస్సలు సహించేవారు కాదు, వారిని కఠినంగా శిక్షించి ఆనందపడేవారు. అదే గ్రామంలో సోము అనే ఒక పేద రైతు ఉండేవాడు. అతడు చాలా కష్టపడి పనిచేసేవాడు మరియు అందరితో మర్యాదగా ప్రవర్తించేవాడు.

ఒకరోజు ఉదయం సోము తన పాత ఎడ్లబండిపై పొలానికి వెళ్తుండగా, అనుకోకుండా బండి చక్రం పక్కకు తప్పుకోవడంతో, అది రంగయ్యగారికి ఎంతో ఇష్టమైన పూల తోటలోకి దూసుకుపోయింది. ఆ తోటలో రంగయ్య ఎంతో ఖరీదైన మరియు విదేశీ మొక్కలను పెంచుతున్నారు. సోము బండి తాకిడికి కొన్ని మొక్కలు విరిగిపోయాయి. ఇది చూసిన రంగయ్య ఆగ్రహంతో ఊగిపోయారు. గ్రామస్తులందరి ముందే సోమును పిలిపించి, అసభ్య పదజాలంతో దూషించారు. సోము ఎన్నిసార్లు క్షమాపణలు కోరినా, ఆయన మనసు కరగలేదు. పైగా, ఆ నష్టానికి పరిహారంగా సోము చెల్లించలేని స్థాయిలో భారీ జరిమానా విధించారు. ఆ అవమానంతో సోము మనసు ముక్కలైంది, కానీ అతడు ఏమీ అనలేక మౌనంగా భరించాడు.

నెలలు గడిచాయి. ఒకనాడు రంగయ్య తన వ్యాపార పనుల నిమిత్తం తన మనుషులతో కలిసి పక్క ఊరికి అడవి మార్గంలో ప్రయాణిస్తున్నారు. అకస్మాత్తుగా ఆకాశం మేఘావృతమై కుండపోతగా వర్షం కురిసింది. అడవి మధ్యలో ఉన్న వాగు ఒక్కసారిగా ఉప్పొంగి వరదలా మారింది. రంగయ్య ప్రయాణిస్తున్న గుర్రపు బండి ఆ వరద ఉధృతికి చిక్కుకుపోయింది. గుర్రాలు భయపడి అటుఇటు పరుగులు తీయడంతో బండి బోల్తా పడింది. రంగయ్య వరద నీటిలో కొట్టుకుపోతుండగా, ఆయన వెంట వచ్చిన మనుషులు ప్రాణభయంతో ఒడ్డునే ఉండిపోయారు కానీ ఎవరూ నీటిలోకి దూకే ధైర్యం చేయలేదు. రంగయ్య ప్రాణాలు గాలిలో కలిసిపోయే పరిస్థితి ఏర్పడింది.

సరిగ్గా అదే సమయంలో, అడవిలో కట్టెలు కొట్టడానికి వచ్చిన సోము ఆ దృశ్యాన్ని చూశాడు. వరదలో కొట్టుకుపోతున్న వ్యక్తి తనను అవమానించిన రంగయ్యేనని అతడికి వెంటనే అర్థమైంది. గతంలో జరిగిన అవమానాన్ని, రంగయ్య చేసిన అన్యాయాన్ని సోము ఒక్క క్షణం కూడా ఆలోచించలేదు. తన ప్రాణాలకు తెగించి వెంటనే ఉగ్రరూపం దాల్చిన ఆ నదిలోకి దూకాడు. గజ ఈతగాడైన సోము ఎంతో శ్రమించి, వరద నీటితో పోరాడుతూ రంగయ్యను పట్టుకుని సురక్షితంగా ఒడ్డుకు చేర్చాడు.

రంగయ్య కొద్దిసేపటి తర్వాత కళ్ళు తెరిచి చూసేసరికి, తనను కాపాడింది తాను ఎవరినైతే నీచంగా చూశానో ఆ సోము అని తెలిసి నిర్ఘాంతపోయారు. "నేను నీకు అంత అన్యాయం చేశాను, నిన్ను అందరి ముందు హీనంగా మాట్లాడాను. అయినా నీ ప్రాణాలను లెక్కచేయకుండా నన్ను ఎందుకు కాపాడావు సోము?" అని రంగయ్య కళ్ళలో నీళ్లతో అడిగారు. అప్పుడు సోము చాలా ప్రశాంతంగా ఇలా అన్నాడు: "అయ్యా, తప్పు చేయడం మానవ సహజం. మీరు అప్పుడు కోపంతో తప్పు చేశారు. దానిని నేను మనసులో పెట్టుకుని మిమ్మల్ని చావుకు వదిలేస్తే, అది నాలోని మానవత్వాన్ని చంపేసినట్లవుతుంది. ద్వేషం మనసును బరువు చేస్తుంది, కానీ క్షమించడం మరియు సహాయం చేయడం మనల్ని ప్రశాంతంగా ఉంచుతుంది. క్షమించడం అనేది మనిషిని గొప్పవాడిని చేస్తుంది."

సోము మాటలు రంగయ్య హృదయాన్ని కదిలించాయి. అహంకారం మరియు కోపం మనిషిని ఎంత గుడ్డివాడిని చేస్తాయో ఆయనకు ఆ క్షణమే అర్థమైంది. పగ తీర్చుకోవడం కంటే క్షమించడంలోనే అసలైన విజయం మరియు సంతోషం ఉన్నాయని ఆయన గ్రహించారు. నాటి నుండి రంగయ్య తన ప్రవర్తనను పూర్తిగా మార్చుకున్నారు. గ్రామంలో అందరినీ గౌరవించడం, పేదలకు సహాయం చేయడం మొదలుపెట్టారు. ఒకరి తప్పును క్షమించడం వల్ల మనం కేవలం వారిని మాత్రమే మార్చడం కాదు, మనలోని శాంతిని కూడా కాపాడుకుంటాం. క్షమ అనే ఆయుధంతో ఏ శత్రువునైనా మిత్రునిగా మార్చుకోవచ్చని ఆ గ్రామం మొత్తం సోము మరియు రంగయ్యల కథ ద్వారా తెలుసుకుంది.