మానవసేవే

కృష్ణానదీ తీరంలోని ఒక ప్రశాంతమైన కుగ్రామం—శ్రీపురం. ఆ గ్రామంలో మాధవ్ అనే యువకుడు ఉండేవాడు. అతడు పరమ భక్తుడు. ప్రతిరోజూ సూర్యోదయానికి ముందే నదిలో స్నానం చేసి, మడి వస్త్రాలతో ఆలయానికి చేరుకోవడం అతడికి అలవాటు. ఉపవాసాలు, కఠినమైన వ్రతాలు పాటిస్తూ, భగవంతుడిని ప్రసన్నం చేసుకోవడమే తన జీవిత లక్ష్యమని నమ్ముతుండేవాడు. "భక్తి ఉంటే చాలు, దైవం మనల్ని కనికరిస్తాడు" అన్నది అతడి ప్రగాఢ విశ్వాసం.

ఒకానొక వర్షాకాలంలో కృష్ణమ్మ ఉగ్రరూపం దాల్చింది. ఎగువ నుంచి వచ్చిన భారీ వరద ప్రవాహానికి శ్రీపురం చుట్టుముట్టబడింది. పొలాలు జలమయమయ్యాయి, మట్టి ఇళ్లు నేలమట్టమయ్యాయి. గ్రామ ప్రజలు సర్వం కోల్పోయి హాహాకారాలు చేస్తున్నారు. ఒకవైపు ప్రకృతి ప్రకోపం, మరోవైపు ఆకలి కేకలతో గ్రామం అల్లాడిపోతోంది. ఆ విపత్కర పరిస్థితుల్లో కూడా మాధవ్ తన నిత్యకృత్యమైన పూజను మానకూడదని నిర్ణయించుకున్నాడు.

ఆలయానికి వెళ్లే దారిలో వరద నీరు మోకాళ్ల లోతుకు చేరింది. దారి పక్కన ఒక చెట్టును పట్టుకుని ఒక చిన్న పిల్లాడు, వాడి ముసలి తాత సాయం కోసం అర్జిస్తున్నారు. ఆ పిల్లాడు ఆకలితో వణికిపోతూ ఏడుస్తున్నాడు. మాధవ్ వారిని చూశాడు, కానీ తన చేతిలో ఉన్న పూజా సాగ్రిద పవిత్రత దెబ్బతింటుందని, ఆలయానికి వేళ దాటిపోతుందని వారిని దాటుకుని వెళ్ళిపోయాడు. ఆలయానికి చేరుకుని విగ్రహం ముందు కళ్లు మూసుకుని ధ్యానంలో కూర్చున్నాడు. కానీ ఎంత ప్రయత్నించినా అతడికి భగవంతుడి రూపం కనిపించలేదు; కేవలం ఆకలితో అలమటిస్తున్న ఆ పిల్లాడి ముఖమే పదే పదే గుర్తొస్తోంది.

అప్పుడే అక్కడికి వచ్చిన వృద్ధ పూజారి మాధవ్ భుజంపై చేయి వేసి ఇలా అన్నారు— "నాయనా, ఈ రాతి విగ్రహానికి నువ్వు చేసే అభిషేకం కంటే, బయట ఆకలితో ఉన్న ప్రాణికి నువ్వు ఇచ్చే గుక్కెడు నీరు దేవుడికి ఎక్కువ సంతోషాన్నిస్తుంది."

ఆ మాటలతో మాధవ్ కళ్లు తెరుచుకున్నాయి. తను చేస్తున్నది భక్తి కాదు, స్వార్థమని గ్రహించాడు. వెంటనే వెనక్కి పరుగెత్తాడు. వరదలో చిక్కుకున్న ఆ తాతా మనవడిని తన భుజాలపై మోసుకుంటూ సురక్షిత ప్రాంతానికి చేర్చాడు. తన ఇంట్లో దాచుకున్న ఆహారాన్ని అందరికీ పంచాడు. యువకులందరినీ పోగు చేసి సహాయక చర్యల్లో పాల్గొన్నాడు. గాయపడిన వారికి సేవ చేశాడు. ఆ రోజంతా అతడు గుడిలో పూజ చేయలేదు, కానీ ప్రతి బాధితుడి కళ్లలో ఒక తృప్తిని చూశాడు.

దైవం అనేది కేవలం గుడి గోపురాల్లోనో, ధూప దీప నైవేద్యాల్లోనో ఉండదు. తోటి మనిషి కష్టంలో ఉన్నప్పుడు స్పందించే గుండెలో దైవత్వం ఉంటుంది. మనం చేసే ప్రార్థనల కంటే, మనం చాచే సహాయ హస్తాలే భగవంతుడికి అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైనవి. ఆకలితో ఉన్నవాడికి అన్నం పెట్టడం, దిక్కులేని వాడికి అండగా నిలబడటం మించిన పూజ మరొకటి లేదు.

మతం అంటే మనిషిని ప్రేమించడం, భక్తి అంటే తోటి ప్రాణికి సేవ చేయడం. ఆలయంలో దీపం వెలిగించడం కంటే, ఒకరి జీవితంలో చీకటిని తొలగించడం మిన్న. నిజమైన ఆరాధన ఆకాశంలో ఉన్న దేవుడికి చేసేది కాదు, మన ముందున్న మనిషిలో ఉన్న దైవానికి చేసేది. లోకంలో మానవత్వమే అతి పెద్ద ధర్మం, నిస్వార్థ సేవయే పరమార్థం.