विठ्ठल: व्यथा आणि गाथा

सांगावं म्हटलं विठ्ठलाला,
माझ्या मनाची व्यथा;
ओठांवर शब्दच येईना,
अश्रूंनी सांगितली कथा.
हाती पडली तुकारामांची गाथा,
शब्द शब्द बोलू लागले;
“दुःखच माझं वैभव” म्हणत,
डोळे आपोआप ओलावले.
ज्ञानेश्वर माऊली म्हणाले,
“सगळं विश्व एकच आहे”;
माझ्या वेदनेतही तेच सत्य,
हळूच उमगू लागले आहे.
नामदेवांनी हात धरला,
सोप्या भक्तीत अर्थ दिला;
देव दूर नाही मंदिरात,
तो माणसातच सापडला.
एकनाथांनी शिकवलं,
सेवेतच ईश्वर असतो;
राग, अहंकार सोडून दे,
तेव्हाच जीव हलका होतो.
जनाबाईचं साधं हसू,
दळणातही देव दिसे;
माझ्या रोजच्या कष्टांतही,
विठ्ठल लपून बसलेला असे.
चोखामेळ्याचं दुःख वाचता,
माझं दुःख लहान वाटलं;
बहिष्कारातही भक्ती टिकली,
हे पाहून मन सावरलं.
मी म्हणाले, “विठ्ठला,
इतकं ओझं कसं वाहू?”
तो म्हणाला, “संतांचे शब्द
हृदयात ठेव आणि हो चालू.”
तेव्हा कळलं
ही फक्त माझी कथा नाही,
संतांच्या वाटेवर चालणाऱ्या
प्रत्येक जीवाची व्यथा आहे.
म्हणून आजही सांगते तुला,
आक्रोश नाही, तक्रार नाही;
संतांच्या शब्दांत विसावते,
इतकंच माझं भाग्य आहे.
                         - शीतल शिवाजी केंद्रे