અ-ખતરો

અ-ખતરો

આજનો પ્રોબ ~ એક દીવસ માટે આખુ શહેર બંધ.

જેરૂસલેમમાં સવાર ધીમે ધીમે ઊતરી રહી હતી. સામાન્ય રીતે આ સમયે જૂના શહેરની સાંકડી ગલીઓમાં પગલાંઓનો અવાજ ગુંજતો, ચર્ચોના ઘંટારવ વચ્ચે પ્રાર્થના માટે આવતા શ્રદ્ધાળુઓની ભીડ ઉમટતી અને કોફીની સુગંધ સાથે શહેર જાગતું.

પરંતુ આજે કંઈક અલગ હતું.

ચર્ચની સવારની પ્રાર્થના સભા અસામાન્ય રીતે સુમસામ હતી. લાકડાની બેન્ચો લગભગ ખાલી હતી. મીણબત્તીઓ તો સળગી રહી હતી, પરંતુ તેમના પ્રકાશમાં ચહેરાઓ નહોતા. પ્રાર્થનાના મધુર સ્વરોની જગ્યાએ એક અજાણી શાંતિએ સમગ્ર પ્રાંગણને ઘેરી લીધું હતું.

શહેર જાણે કોઈ અદૃશ્ય સંકેત સમજી ગયું હોય તેમ પોતાને અંદર સમેટી બેઠું હતું.

એ જ સમયે, શહેરથી થોડા કિલોમીટર દૂર આવેલા સુરક્ષા મથકોમાં સ્ક્રીનો પર લાલ નિશાનીઓ ઝબકી રહી હતી. મોસાદ પાસે એવી માહિતી પહોંચી હતી, જે મુજબ આગામી થોડા કલાકોમાં જેરૂસલેમ પર સંકલિત હવાઈ હુમલાનો ભય હતો.

અને એ કારણે, રાતોરાત એક ગુપ્ત આદેશ જારી થયો હતો.

"શહેરને ખાલી કરો, પરંતુ ગભરાટ વિના."

સૂર્ય મધ્યાકાશે પહોંચ્યો ત્યારે જેરૂસલેમનો ચહેરો બદલાઈ ગયો હતો. રસ્તાઓ ખુલ્લા હતા, પરંતુ મુસાફરો નહોતા. દુકાનો હતી, પરંતુ ગ્રાહકો નહોતા. ટ્રાફિક સિગ્નલો રંગ બદલતા હતા, છતાં તેમને જોનાર કોઈ નહોતું.

દૂર રણપ્રદેશ તરફ નજર રાખતા રડારોએ અચાનક ચેતવણી આપી.

એક.

પછી પાંચ.

પછી ડઝનબંધ નિશાનીઓ.

સ્ક્રીનો પર ખતરાના ટપકાંઓ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યા હતા.

થોડા જ સમયમાં આકાશના ક્ષિતિજે કાળા બિંદુઓ દેખાવા લાગ્યા.

ડ્રોન.

તેમની પાછળ અન્ય હવાઈ લક્ષ્યો.

કમાન્ડ સેન્ટરમાં બેઠેલા અધિકારીઓના ચહેરા તંગ થઈ ગયા. નિર્ણયોની ગતિ હવે સેકન્ડોમાં માપાતી હતી.

સાયરનો ગૂંજી ઊઠ્યા.

પરંતુ શહેર પહેલેથી જ ખાલી હતું.

શહેરને બચાવવા માટે શહેરને જ થોડા કલાકો માટે ગાયબ કરી દેવામાં આવ્યું હતું.

આકાશમાં પછી અગ્નિની રેખાઓ દોડવા લાગી. સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ સક્રિય થઈ ગઈ. દૂર ક્યાંક વિસ્ફોટોના ઝબકારાઓ દેખાયા. ધડાકાઓનો અવાજ શહેર સુધી પહોંચતો હતો, પણ ગભરાટ નહોતો. રસ્તાઓ પર દોડધામ નહોતી.

કારણ કે ભય કરતાં તૈયારી ઝડપી નીકળી હતી.

ત્રણ કલાક પછી રડાર સ્ક્રીનો ધીમે ધીમે સ્વચ્છ થવા લાગ્યા.

એક પછી એક લાલ નિશાનીઓ અદૃશ્ય થઈ ગઈ.

કંટ્રોલ રૂમમાં બેઠેલા એક યુવાન અધિકારીએ લાંબો શ્વાસ લીધો.

વાયરલેસ પર એક જ શબ્દ સંભળાયો.

"ક્લિયર."

સાંજ ઢળી રહી હતી.

ચર્ચના દરવાજા ફરી ખુલ્યા.

બજારોના શટર ફરી ઊંચા થયા.

બાળકોના હાસ્યએ ફરી ગલીઓ ભરી દીધી.

જેરૂસલેમ ફરી જીવંત થઈ ગયું.

લોકો કહેતા હતા કે આજે એક મોટો ખતરો ટળી ગયો.

પરંતુ શહેરના એક વૃદ્ધ પાદરીએ રાત્રિની પ્રાર્થના સભામાં ખાલી બેન્ચો તરફ જોઈને કહ્યું:

"આજે આ શહેરને ખતરો ડ્રોનથી નહોતો."

લોકો ચોંક્યા.

પાદરી ધીમેથી બોલ્યા:

"ખરો ખતરો એ છે કે જ્યારે માણસ ચેતવણીઓને અવગણે, તૈયારીને અહંકાર સમજે અને શાંતિને કાયમી માની લે."

થોડી ક્ષણ મૌન છવાઈ ગયું.

પછી તેમણે આકાશ તરફ જોઈ ઉમેર્યું:

"આજે જે સંકટ આવ્યું હતું, તે ખતરો હોવા છતાં વિનાશક બન્યું નહીં. કારણ કે તેની સામે એક 'અ-ખતરો' પહેલેથી જ ઊભો કરી દેવામાં આવ્યો હતો."

"અ-ખતરો એટલે ખતરાને ઓળખીને, તેના આવતાં પહેલાં જ ભરાયેલું ડહાપણભર્યું પગલું."

જાહેર જોખમ ટળી ગયું હોવાનું જાહેર થયું.

ચર્ચના ઘંટ ફરી વાગ્યા.

શહેર ફરી ધબકવા લાગ્યું.

અને જેરૂસલેમે એ દિવસે શીખી લીધું કે દરેક જીત યુદ્ધ જીતીને મળતી નથી.

કેટલીક જીતો તો યુદ્ધ શરૂ થાય તે પહેલાં જ મેળવી લેવામાં આવે છે.

દૂર ક્યાંક સુરક્ષા મથકમાં બેઠેલા મોસાદના અધિકારીઓના ચહેરા પર હળવું સ્મિત હતું.

તેમનો "અ-ખતરો" સફળ રહ્યો હતો.
કારણ કે ખતરાને ઓળખી, પરોઠના પગલાં ભરવાં, એમાં જ સૌથી મોટી જીત હોય છે.

~~~~~

ડિસ્ક્લેમર

આ વાર્તા સંપૂર્ણપણે સાહિત્યિક અને કલ્પનાત્મક રચના છે. તેમાં દર્શાવાયેલા પ્રસંગો, સંવાદો, પરિસ્થિતિઓ અને પાત્રો લેખકની કલ્પનાશક્તિનું પરિણામ છે. વાર્તામાં ઉલ્લેખિત સ્થળો, સંસ્થાઓ, સુરક્ષા એજન્સીઓ અથવા આંતરરાષ્ટ્રીય ઘટનાઓનો ઉપયોગ માત્ર કથાનકને વિશ્વસનીયતા અને નાટ્યાત્મકતા આપવા માટે કરવામાં આવ્યો છે.

આ રચનાનો હેતુ કોઈ દેશ, ધર્મ, સંસ્થા અથવા વ્યક્તિ વિશે રાજકીય, સૈન્ય કે ઐતિહાસિક દાવો કરવાનો નથી. વાચકોએ આ વાર્તાને માત્ર એક કલ્પિત સાહિત્યિક કૃતિ તરીકે જ વાંચવી.

© કલ્પેશ પટેલ. 
સર્વાધિકાર સુરક્ષિત.
~~~~~~~~

વાંચન વિશેષ

વાર્તાના અંતમાં વપરાયેલો "પરોઠ" શબ્દ ગુજરાતી લોકભાષામાંથી લેવામાં આવ્યો છે.

પરોઠ એટલે ભય કે પરાજયને કારણે ભરાયેલું પાછું પગલું નહીં, પરંતુ યોગ્ય સમય, યોગ્ય દિશા અને યોગ્ય પરિણામ માટે વ્યૂહાત્મક રીતે ભરાયેલું પાછું પગલું.

જેમ બિલાડી પોતાના શિકાર પર ઝંપલાવતાં પહેલાં બે ડગલાં પાછળ ખસે છે, તેમ કેટલીક વખત આગળ વધવા માટે પહેલાં થોડું પાછળ હટવું પડે છે.

આ વાર્તામાં જેરૂસલેમને ખાલી કરાવવાનો નિર્ણય પણ એવો જ એક "પરોઠ" હતો — ભાગવાનો નહીં, પરંતુ ખતરાને નિષ્ફળ બનાવવા માટે સમયસર ભરાયેલો ડહાપણભર્યો વ્યૂહાત્મક પગલું.

આથી જ પ્રસ્તુત વાર્તામાં કહેવામાં આવ્યું છે:

"ખતરાને ઓળખી, પરોઠના પગલાં ભરવાં, એમાં જ સૌથી મોટી જીત હોય છે."